Formule 1 even in dromenland

Met de verrassende comeback van Michael Schumacher lijkt de Formule 1 in een droom gewiegd. Op de achtergrond tikken recessie en controverses als een dreigende wekker.

Tegen alle logica in is de zwaar door de economische crisis getroffen autofabrikant Mercedes na 55 jaar met een eigen team in de Formule 1 teruggekeerd. Met Michael Schumacher als kopman fungeert hij als tovenaar die kwade geesten bezweert.

Alle ellende en controverses van de afgelopen seizoenen lijken vergeten in de aanloop naar de seizoenstart, morgen op het Sakhir-circuit van Bahrein. De tweespalt die ’s werelds duurste sport bedreigde, heeft plaatsgemaakt voor ongebreideld optimisme. Achter die façade is het financiële fundament echter tot kritische dikte afgesleten.

Vooralsnog beperken de vragen zich tot opportunisme. Is de 41-jarige Schumacher na drie pensioenjaren in staat zijn records verder op te rekken? Kan hij de jonge garde weerstaan in een aantrekkelijk veld met vier (oud)wereldkampioenen? En wat zijn de gevolgen van de nieuwe regels, die de sport terugwerpen in de vorige eeuw?

Het verlangen naar antwoorden heeft de spotlights na jaren van tanende interesse weer vol op de Formule 1 gezet. De sport was verworden tot computerspel waarin rijders als robots fungeerden. Vervolgens had het afscheid van legende Schumacher zijn weerslag op de kijkcijfers, waarna de economische crisis de meest geld verslindende sport nogmaals trof.

In Duitsland, met Groot-Brittannië hét raceland, verloor televisiezender RTL de afgelopen 10 jaar de helft van haar marktaandeel, van gemiddeld 10 miljoen naar 5 miljoen kijkers. Nu de zevenvoudige wereldkampioen terug is en de economie tekenen van herstel vertoont, doet men voorkomen alsof het lek boven is.

Mercedes denkt Schumacher’s jaarsalaris van 7 miljoen euro (bij Ferrari verdiende hij het vijfvoudige) er in veelvoud uit te halen. Marcel Cordes, directeur van het Duitse onderzoeksbureau ‘Sport + Markt’ spreekt in Die Welt van de ‘grootste comeback aller tijden’. „Michael Schumacher's comeback belooft de Formule 1 een ongelooflijk keerpunt in de wereldwijde belangstelling. Wij gaan ervan uit, dat het aandeelverlies door zijn terugkeer minstens wordt goedgemaakt, en dat een plus mogelijkerwijze hoger uitvalt dan de verliezen uit het verleden.”

Alles staat of valt met de vraag of Schumacher nog de atleet is uit dat verleden, en of hij met Mercedes de juiste wagen bestuurt. Vorig jaar moest hij een comeback bij zijn oude team Ferrari annuleren wegens nekproblemen. Tijdens de testtrainingen in Barcelona kwam hij niet uit boven gemiddeld.

Dat zegt weinig voor de Engels-Duitse titanenstrijd tussen Mercedes (Schumacher en Nico Rosberg) en McLaren (de laatste twee wereldkampioenen Jenson Button en Lewis Hamilton). Nieuwe regels maken van Formule 1 een andere wedstrijd.

Na zestien jaar zijn tankstops weer verboden. Bovendien moet de kwalificatieronde op de zaterdagmiddag met vrijwel lege brandstoftank worden afgewerkt. Daarmee zijn kwalificatie en wedstrijd een verschil van dag en nacht geworden.

Normaal gesproken komt nu de beste rijder met de snelste wagen uit de kwalificatie. Een dag later moet worden gestart met minstens 230 liter benzine, in plaats van de 120 die vorig jaar kon worden meegenomen. De bolides zijn langer en zwaarder (circa 780 kilogram) geworden.

Dit heeft gevolgen voor de coureur. Over de afstand van 300 kilometer verandert de balans van de wagen van start naar finish dramatisch. De bestuurbaarheid verandert, net als de belasting op remmen en banden. Nu tankstops weggevallen, kunnen snelheid en kwaliteitskeuze bij de bandenwissels doorslaggevend zijn voor de uitslag.

„De sleutel ligt in het doorgronden van de banden”, zegt Christian Horner, teambaas van Red Bull. Hij stuurde zijn zeventien mecaniciens naar de Britse olympische associatie voor een trainingsprogramma op olympisch niveau. Het team is nu in staat binnen vier seconden de vier banden te verwisselen.

De stuurmanskunst wordt belangrijker en niet alleen pure snelheid telt. Bovendien worden de rijders tot grotere risico's bij inhaalmanoeuvres geprikkeld door het nieuwe puntensysteem. Kreeg de winnaar in het verleden twee punten meer dan de nummer twee, dat zijn er nu zeven.

Bernie Ecclestone mag hopen dat Schumacher snel in een enerverende strijd raakt met de jonge titelpretendenten. „De hype rond Michael is groot, dat is logisch omdat hij zo’n superster is”, aldus de grote baas van het racecircus. „Maar het gevaar is de reusachtige verwachting.”

Met tegenvallende resultaten van Schumacher zal het optimisme inzakken en onderliggende problemen worden uitvergroot. De schandalen – van bedrijfsspionage tot opzettelijk veroorzaakte ongelukken op de racebaan – zijn niet vergeten en de racewereld, die in 2009 nog twee miljard euro uitgaf, is financiëel instabiel.

Een scheuring dreigde toen Fia-voorzitter Mosley vorig jaar een uitgavenplafond instelde om de leegloop van teams en sponsors te keren. Ferrari, de grootste geldverspiller, is nog altijd rood van woede. Met Honda, BMW en Toyota verdwenen drie autofabrikanten met hun teams van het toneel. Brawn, dat voor het symbolische bedrag van één dollar Honda overnam, is alweer Mercedes geworden. Vier nieuwe teams zijn aangenomen, van hen trok ASF1 zich twee weken geleden terug.

Over de andere drie zijn twijfels. Hispania Racing Team komt met niet geteste racewagens aan de start. Virgin Racing komt op de baan met virtueel ontwikkelde auto’s die tijdens de tests meer geparkeerd stonden dan reden.

De nieuwelingen wenden optimisme voor, maar Ecclestone ziet zijn gelijk bevestigd. „Ze zeggen dat de situatie niet dramatisch is, maar ik weet zeker dat die wel dramatisch is.” Maar over de toekomst van de Formule 1 maakt hij zich geen zorgen. „Zo lang we tien solide teams hebben, is dat voor ons oké.”