Extra basisschooljaar biedt kansen

De Onderwijsraad adviseert om in heel Nederland kopklassen in te voeren. Een extra basisschooljaar vergroot de kansen van zwakke leerlingen op hoger onderwijs.

Ook buiten de Randstad moeten leerlingen met een taalachterstand een extra jaar kunnen plakken aan de basisschool. Daarmee zouden ze een betere schoolkeuze kunnen maken.

De Onderwijsraad kwam gisteren met een voorstel voor de zogenoemde kopklassen. Die zijn bedoeld voor leerlingen die hun talent vanwege een taalachterstand nog niet hebben kunnen bewijzen. Een jaar kopklas, meteen na de basisschool, moet voorkomen dat zij onder hun niveau doorleren.

Nederland telt nu enkele tientallen kopklassen, vooral in de vier grote steden. Die boeken goede resultaten. Veel leerlingen die van de basisschool komen met het advies om naar het vmbo te gaan, kunnen na één jaar bijspijkeren in de kopklas door naar de havo of zelfs het vwo. Deze aanpak moet volgens de Onderwijsraad in heel Nederland toegepast worden.

Het kabinet had de Onderwijsraad gevraagd advies te geven over een van de zwakke kanten van het Nederlandse onderwijsstelsel: leerlingen uit lagere sociaal-economische milieus slagen er hier minder vaak in dan elders om hogere schoolsoorten te halen.

De belangrijkste oorzaak daarvan is dat Nederlandse leerlingen al op hun twaalfde verdeeld worden over vmbo, havo en vwo. In landen waar de selectie later plaatsvindt, hebben leerlingen uit lagere milieus meer kans.

Volgens de Onderwijsraad kan Nederland die zwakte verhelpen zonder ingrijpende veranderingen in het stelsel. In plaats daarvan wil de raad onder meer dat leerachterstanden vaker al op de basisschool worden weggewerkt. Ook pleit de raad voor gemengde brugklassen; met name leerlingen in de theoretische leerweg van het vmbo en op de havo moeten altijd samen in één brugklas geplaatst worden.

Brede invoering van de kopklas is de duurste maatregel uit het advies van de Onderwijsraad. „Dat wordt een zaak voor het nieuwe kabinet”, reageerde demissionair staatssecretaris Van Bijsterveldt gisteren meteen. De resultaten van de huidige kopklassen zijn volgens haar ’vrij spectaculair’: kopklassen kunnen zorgen voor meer hoogopgeleiden en minder schooluitval. „Het geld dat erin gestoken wordt, levert dus veel op.”