’School moet leerling accepteren’

Als het aan de PvdA ligt wordt het voor scholen veel moeilijker om leerlingen te weigeren. Er lijkt een Kamermeerderheid voor acceptatierecht.

Scholen mogen enkel nog kinderen weigeren als zij of hun ouders de grondslag van de school in kwestie niet respecteren. Nu kunnen scholen nog eisen dat leerlingen hun grondslag onderschrijven, maar daarvan willen PvdA, SP, GroenLinks en D66 af. Het verschil? „Nu moet je aantonen dat je het helemaal met de grondslag eens bent, door dit wetsvoorstel moet je er respect voor hebben, maar hoef je er niet per se aan mee te doen”, verduidelijkt PvdA-fractievoorzitter Hamer het initiatiefwetsvoorstel van haar hand.

Nu haar partij uit het kabinet gestapt is, ziet Hamer haar kans schoon om het wetsvoorstel dat een acceptatierecht in het onderwijs regelt, weer van stal te halen. Samen met D66, SP en GroenLinks diende de PvdA het voorstel in 2005 in, maar wist toen geen meerderheid voor elkaar te krijgen. Tijdens de kabinetsformatie met CDA en ChristenUnie belandde het plan in de ijskast. De christelijke partijen zien een acceptatierecht als een afbreuk van de vrijheid van onderwijs en vrezen dat bijzondere scholen daardoor niet langer een eigen toelatingsbeleid kunnen voeren.

Dat klopt, erkent Hamer, maar: „Het recht om een school op te richten, blijft bestaan. Je kunt echter niet zomaar meer leerlingen weigeren.” Bang om de voormalig coalitiepartners tegen het zere been te schoppen, is ze niet. „Wij hebben ons netjes aan het regeerakkoord gehouden. Ik heb nooit begrepen waarom zij hier zo faliekant tegen zijn.” Nog voor de verkiezingen van 9 juni hoopt ze het door beide Kamers te loodsen.

En dus zullen de vier fracties het wetsvoorstel vandaag weer op de Kameragenda plaatsen. Hard nodig, menen zij, want nog steeds worden (allochtone) leerlingen om onduidelijke redenen niet toegelaten, wat niet bepaald bijdraagt aan het creëren van gemengde scholen. Bovendien is voor ouders niet altijd duidelijk dat ze met een andere levensbeschouwing toch op een bepaalde school terechtkunnen.

Alleen scholen die al heel lang en consequent een op religieuze of levensbeschouwelijke grondslag gebaseerd beleid voeren, krijgen een uitzonderingspositie. Zij kunnen voor een periode van vijf jaar om ontheffing vragen bij de minister.

De VVD, die de partijen aan een meerderheid kan helpen, is positief over het initiatief, maar vindt dat het creëren van gemengde scholen niet zo in de wet vastgelegd moet worden. Wel steunden de liberalen een SP-motie uit 2008, die stelde dat scholen leerlingen toe moeten laten als ze de grondslag respecteren. Dat gold ook voor PVV, PvdD en Trots.