Opnieuw tellen, en wellicht weer stemmen

Alle 234.730 in Rotterdam uitgebrachte stemmen van de gemeenteraadsverkiezingen worden onder onafhankelijk toezicht opnieuw geteld.

Na dagen van toenemende twijfel en maatschappelijke onrust, gaf burgemeester Ahmed Aboutaleb gisteren het zwaarwegende advies om tot hertelling over te gaan.

De Commissie onderzoek geloofsbrieven nam dit advies gisteravond over en de verwachting is dat de resultaten van de hertelling vrijdag bekend zijn.

„Ik verbaas mij na een jaar in Rotterdam nergens meer over over”, zei Aboutaleb kort na een persbijeenkomst, doelend op de volgens hem ’machtige tweestrijd’ tussen de PvdA en Leefbaar Rotterdam. „Die strijd hoort kennelijk bij de spanningsboog in deze stad”. De sociaal-democraten wonnen de raadsverkiezingen in de verdeelde stad nipt met 651 stemmen meer dan de leefbaren. Maar al op het moment dat Aboutaleb vorige woensdag even na middernacht de voorlopige uitslag bekend maakte –met veertien zetels voor zowel PvdA als voor Leefbaar– was er twijfel.

Aboutaleb had eerder op verkiezingsdag, als eerste burgemeester van Nederland, verscheidene leden en voorzitters van stembureaus laten vervangen. Zij handelden in strijd met de Kieswet. Zij stonden meer dan één persoon toe in het stemhokje, zouden kiezers soms te behulpzaam zijn geweest of hielden anderszins onvoldoende orde in de stemlokalen. Soms hing er een partijvlag in het stembureau of werd niet ingegrepen als volstrekte buitenstaanders kiezers intimideerden. Nadat Aboutaleb vrijdag de definitieve uitslag bekendmaakte en vaststelde dat de onregelmatigheden niet van invloed waren geweest op de zetelverdeling, leek het boek voorlopig gesloten.

Maar de onrust in Rotterdam nam toe. Telkens doken nieuwe, vaak oncontroleerbare, verhalen op over fraude met stemmen. Zo bleek dat in één deelgemeente begin februari 2500 kiezers door een fout twee stempassen ontvingen. Zij kregen allen een nieuwe stempas. Maar een Rotterdammer meldde deze week vrolijk en wel, en controleerbaar, dat hij ook met de ongeldige pas een stem had kunnen uitbrengen.

De oud-burgemeesters Bram Peper en Ivo Opstelten stelden gisterochtend dat hertelling van de stemmen vanwege de verschillende incidenten noodzakelijk was. Aboutaleb ontkende later op de dag dat de mening van zijn voorgangers van invloed was geweest op zijn advies de stemmen opnieuw te tellen. „Opstelten en Peper zijn burgers van Rotterdam met het recht op een eigen mening”, reageerde Aboutaleb. „Wat ik daarvan vind, zal ik ze zelf vertellen”.

Peper stelde de huidige burgemeester gisteravond gerust. „Ik ben nog niet van plan mijn productie naar buiten toe op te voeren. Misschien dat de stem van Opstelten en die van mij wat harder doorklinkt. Hertelling verdient alle lof en zal elke twijfel wegnemen”. Ook de politiek reageerde opgelucht. Jeannette Baljeu van de VVD: „Dit is een verschrikkelijk vervelende kwestie voor Rotterdam. Maar het gaat erom dat burgers moeten vertrouwen dat hun stem veilig is”. En CDA’er Wubbo Tempel: „Verkiezingen zijn het hart van de democratie, je mag het de burger niet aandoen dat er een spoor van twijfel is”.

De Commissie onderzoek geloofsbrieven staat onder leiding van het scheidende raadslid Remco Oosterhoff van de CU/SGP-fractie. De uitslag van de hertelling zal in hoge mate bepalend zijn of het ook nog tot herstemming komt in Rotterdam. Dat komt volgende week dinsdag aan de orde als de ’oude’ gemeenteraad voor het laatst vergadert.