Ballet als een machine die werkt en werkt

’La danse – le ballet de L’Opéra de Paris’ is niet de eerste film over de dans van Frederick Wiseman, de filmer die zijn naam vestigde met ’vlieg op de muur’ documentaires van belangrijke maatschappelijke instituten als een psychiatrisch ziekenhuis (’Titticutt Folies’, 1967) en een middelbare school (’Highschool’, 1968).

Zijn films zijn bestempeld als ’direct cinema’ en ’cinema vérité’ maar dat zijn termen waar Wiseman zelf geen boodschap aan heeft. ’Ik monteer mijn films tot een verhaal, ik maak keuzes, mijn versie’, aldus de filmmaker.

]]>

Eerder maakte Wiseman ’Ballet’ over de Europese tournee van het Amerikaanse Ballet Theater. Net als bij die film, blijft ook bij ’La danse – le ballet de l’Opéra’ vanuit de coulissen duister met wie je te maken hebt. Er wordt gepraat over topdansers die eisen stellen aan de choreografen maar welke beroemde naam er dan bij welke danser hoort krijg je in beeld niet te zien. We volgen de repetities van de dansers, de vergaderingen van de directie en de overleggen over sponsoring.

Die anonimiteit van de sterren krijgt wel een meerwaarde. Het ballet is een machinerie waarbinnen de mens niet meer is dan zijn rol. De directeur regelt, de choreograaf choreografeert, de danser danst. Ergens last Wiseman beelden van een imker en een bijenkorf in, en luchtopnames van de historische gebouwen in Parijs. Het geruis van het verkeer hoor je op de achtergrond.

Het schijnen wat simpele verwijzingen naar bedrijvigheid en voortgang, maar het is wel wat de film bij je achterlaat. Hier wordt gewerkt, gewerkt, gewerkt; verkwikkend.