Brussel eist inzicht in geheim piraterij-akkoord

Nieuwe lekken van het topgeheime ACTA-akkoord hebben in het Europees Parlement tot bezorgde vragen geleid over dit ondoorzichtige internationale project ter bestrijding van namaak.

Officieel staat ACTA voor Anti-Counterfeiting Trade Agreement, oftewel een handelsakkoord om illegale namaak van producten te bestrijden. Onder die noemer overleggen tal van landen echter al enige jaren in het diepste geheim over veel verdergaande maatregelen, maatregelen die met name de vrijheid en het recht op privacy op het internet kunnen bedreigen.

Onder het mom van internationale handelsakkoorden waar alle ondertekenende landen zich aan moeten houden, zou bijvoorbeeld nationale wetgeving kunnen worden afgedwongen die het downloaden van muziek en films strafbaar stelt. Dat soort wetgeving haalt het in de meeste nationale parlementen niet omdat de naleving van zulke downloadverboden een grote inbreuk op de privacy vereist. Ook kan het de vrijheid van informatieverspreiding en -verzameling via het web ernstig in gevaar brengen.

Als die verboden in een handelsakkoord zouden zijn vastgelegd, zouden de nationale parlementen echter voor voldongen feiten worden geplaatst. Al tijden gaan er geruchten dat precies dát de bedoeling is van de ACTA-onderhandelingen. Niemand wist er tot voor kort echter het fijne van omdat alle stukken angstvallig geheim werden gehouden. Zelfs welke landen voor of tegen de akkoorden zijn: niemand mag dat zeggen omdat ook dát tot topgeheim is verklaard.

Inmiddels heeft de ict-nieuwssite Webwereld echter de hand weten te leggen op sommige geheime stukken en daaruit blijkt onder meer dat Nederland een van de landen is die voor veel meer openheid over de akkoorden pleiten, evenals onder meer Engeland en Polen. Duitsland daarentegen lijkt in het geheimhouderskamp te zitten. Naar verluidt vrezen de tegenstanders van openbaarmaking dat openheid de handelsrelaties met vooral enkele Aziatische landen kan doen verslechteren.

Naar aanleiding van die gelekte stukken hebben twee Nederlandse Europarlementariërs nu in Brussel de zaak weer aangezwengeld. Jeanine Hennis-Plasschaert van de VVD heeft schriftelijke vragen gesteld en Sophie in 't Veld (D66) heeft een debat aangevraagd. Dat zou volgende maand op de agenda moeten staan, meent de democrate.

Wat de Europese parlementariërs onder meer steekt, is dat zij geen inzage mogen hebben in de geheime stukken, terwijl Amerikaanse bedrijven dat wel hebben gekregen. En dat terwijl de ACTA-akkoorden dus vergaande consequenties kunnen hebben voor Europese wetgeving, zowel nationaal als EU-breed.

In 't Veld is inhoudelijk vooral kritisch over plannen om het doorzoeken van laptops, mobieltjes, cameras, iPods, etc door douanebeamten, zonder toelichting of concrete verdenking mogelijk te maken. Ook het mogelijk verbannen van internet van filesharers stoort haar, zo laat ze op Webwereld weten: “Dit gaat niet meer alleen om privacy, maar om vrijheid van burgers. De vrijheden lijken nu te worden opgeofferd en dat kan niet in een democratie. Dit zijn controlemiddelen die niet in Europa thuis horen.”