Tweestrijd moeder en zoon

’J’ai tué ma mère’ van de 20-jarige Canadese debutant Xavier Dolan was vorig jaar een verrassing in Cannes, waar de film onder meer de jongerenprijs won. Op het Filmfestival van Rotterdam schaarde de jongerenjury zich eveneens achter het grappig boze portret van een 16-jarige homoseksuele tiener. Xavier Dolan, de opmerkelijk jonge scenarist, regisseur, producent én hoofdrolspeler van de film, raakt een gevoelige snaar.

’J’ai tué ma mère’ past in de traditie van de boze-tienerfilm – denk even aan de vrolijk vuilbekkende Christina Ricci als de 16-jarige Dedee in ’The Opposite of Sex’.

De 16-jarige Hubert kan er ook wat van. Hij heeft zijn pijlen op zijn alleenstaande moeder gericht, die smakt tijdens het eten. Ze kijkt en luistert naar stomme tv- en radioprogramma’s. Ze draagt lelijke kleren. En ze heeft het huis volgestouwd met suffe spullen. De droogboeketten, lampekappen, kussentjes en vlindertjes komen hem de strot uit.

]]>

Moeder en zoon bekvechten bij het ontbijt, en als ze elkaar later, na school en werk, weer treffen voor het avondeten, zetten ze hun gekibbel voort. Het gaat vaak om onbenulligheden die worden opgeblazen tot liegen, manipuleren en chanteren. Het gaat om clichés die moeder in het rond strooit, en die de zoon al van mijlenver ziet aankomen. De tweestrijd is buitengewoon hilarisch en herkenbaar, omdat de zoon geen blad voor de mond neemt, en de moeder evenmin. Zoals ooit in Kiarostami’s ’Ten’, waarin een moeder en een zoon al bekvechtend een autorit maakten door Teheran, zo vliegen ook in dit Canadese familieportret de vonken eraf.

Het gaat tussen de regels door over opgroeien, volwassen worden, weg willen, maar toch nog vastzitten. Dolan schreef het allemaal neer in een kort verhaal op de middelbare school, ’Matricide’ (moedermoord), en maakte er een verrukkelijk weerbarstig tienerportret van, over een jongen die zielsveel van zijn moeder houdt, maar in het stadium is dat hij zich liever even afwendt van haar praktische boekhouderij, en giechelende zonnebank-uitstapjes. Het is tijd voor seks, drugs en kunst.