Opvoedproblemen blijven melden, maar wel in een sfeer van vertrouwen

Ouders moeten opvoedproblemen niet zomaar meer melden aan het consultatiebureau, waarschuwt sinds deze week het invloedrijke internetforum Ouders Online. Volgens het forum zijn de consultatiebureaus doorgeschoten in het opsporen van risico's, en worden ook 'gewone’ ouders behandeld alsof hun kind gevaar loopt. In de spreekkamer zou het wantrouwen zijn gaan overheersen, met maar één oplossing: ouders kunnen beter geen vragen stellen, geen twijfels bespreken, om erger te voorkomen.

Het is een verontrustende oproep. Niet alleen omdat het erop duidt dat, na de Jeugdzorg, nu ook de gewone zorg aan jonge kinderen gewantrouwd wordt door de belangrijkste gesprekspartners van de hulpverleners: de ouders zelf. Maar ook omdat een boycot de zaak voorlopig alleen maar erger maakt. Stel dat ouders hier letterlijk gehoor aan geven, hoe kunnen dan nog de wél reële opvoedproblemen worden gesignaleerd? De consultatiebureaus, die in veel plaatsen deel uitmaken van de Centra voor Jeugd en Gezin, zijn de enige plek waar alle jonge kinderen worden gezien.

Vroege signalering is voor de hele samenleving van het grootste belang. De roep erom klinkt bijna elke dag. Ook de politiek en de samenleving zijn in die zin medeverantwoordelijk voor het probleem dat nu is ontstaan. Hulpverleners durven met kinderen geen enkel risico meer te nemen. Zijn ze te terughoudend, dan rekent de samenleving hen af op elke fout. Zijn ze te voorzichtig, dan raken ze het krediet van welwillende ouders kwijt.

Hoewel harde gegevens ontbreken, is er alle reden om aan te nemen dat óók op de consultatiebureaus hulpverleners soms doorschieten in hun wens het goed te doen. De signalen vragen dus zeker om nader onderzoek. En vooral om een nader debat hoe het spook van wantrouwen uit de spreekkamer verjaagd kan worden.

Onlangs nog stelden de Raad voor de Maatschappelijke Ontwikkeling en de Raad voor de Volksgezondheid nog vast, dat overheid en hulpverleners zo gefixeerd zijn geraakt op risicofactoren, dat er een ’negatief opvoedklimaat’ is ontstaan. Hoogleraar Jo Hermanns constateerde eerder al dat de hulp is doorgeschoten: hulp komt te vaak neer op het ’exporteren’ van kinderen naar een ’zorgtraject’ buitenshuis.

Hermanns had toen ook een goed advies: hulp moet weer gericht worden op het gezin, op herstel van het gewone leven. Dáár zou Ouders Online beter op kunnen aandringen.