Premier en CDA-leider Jan Peter Balkenende is ook bij nieuwe verkiezingen lijsttrekker van zijn partij. Het partijbestuur besloot hem zaterdag unaniem voor te dragen als kandidaat-lijsttrekker.
Premier en CDA-leider Jan Peter Balkenende is ook bij nieuwe verkiezingen lijsttrekker van zijn partij. Het partijbestuur besloot hem zaterdag unaniem voor te dragen als kandidaat-lijsttrekker. Er is sprake van een enkelvoudige voordracht.
Balkenende legde zaterdagochtend tegenover het partijbestuur verantwoording af over de val van zijn vierde kabinet. Het bestuur sprak daarop zijn vertrouwen uit in het optreden van de CDA-bewindslieden en dat van de premier in het bijzonder.
Balkenende zegt zich gesterkt en gesteund te voelen door het uitgesproken vertrouwen, maar wil de verdere ontwikkelingen en besluiten afwachten nu bij koningin Beatrix het ontslag van de PvdA-bewindslieden is aangeboden en alle andere ministers en staatssecretarissen hun portefeuille ter beschikking hebben gesteld.
Het vierde kabinet van premier Jan Peter Balkenende zou maandag drie jaar bestaan.
De minister-president zal later zaterdag aan koningin Beatrix het ontslag aanbieden van de PvdA-bewindslieden. Ook zal hij de portefeuilles en het ambt van de bewindspersonen van het CDA en de ChristenUnie ter beschikking stellen. „Waar vertrouwen ontbreekt, is een poging het over de inhoud eens te worden bij voorbaat tot mislukken gedoemd”, stelde Balkenende.
De ministers van de drie partijen hadden vanaf vrijdagochtend half twaalf overlegd over de toekomstige Nederlandse rol in Afghanistan. Het CDA wilde verder in de provincie Uruzgan, de PvdA wilde per se vrijdag besluiten dat die optie van tafel zou gaan. De PvdA wilde dat het kabinet het definitieve nee zou overbrengen aan de NAVO. Volgens CDA en ChristenUnie zou dat echter indruisen tegen het kabinetsbesluit om alle opties voor een langer verblijf in Afghanistan uit te zoeken en pas daarna een besluit te nemen.
Reden voor de val van het kabinet is de onenigheid over de toekomst van de militaire missie in Uruzgan. Het CDA wilde alle opties openhouden, maar de PvdA was pertinent tegen een langer verblijf in die Afghaanse provincie. De partijen slaagden erin niet nader tot elkaar te komen.
"De eenheid is aangetast door voldongen feiten", zei Balkenende in een verklaring. De uitspraken van de afgelopen week over Uruzgan legden een 'hypotheek op collegiaal overleg' en zijn 'zorgvuldigheid in de weg gaan staan', aldus Balkenende.
Vicepremier Wouter Bos (PvdA) zei dat het CDA en de ChristenUnie het onmogelijk hadden gemaakt voor de PvdA om nog langer 'op een geloofwaardige manier' in het kabinet blijven. Ze wilden niet instemmen met een besluit tot terugtrekking uit Uruzgan, ook al wil een meerderheid van de Tweede Kamer dat en was dat twee jaar geleden afgesproken.
CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel vindt juist dat de PvdA niet zorgvuldig is omgegaan met de besluitvorming rondom Uruzgan. Hij wees erop dat Bos eerst zei dat alle opties nog op tafel lagen, om vervolgens publiekelijk te verklaren dat het kabinet vrijdag tot terugtrekking moest besluiten.
Vicepremier André Rouvoet (ChristenUnie) liet na afloop van het marathonberaad weten de val van het kabinet een 'intense teleurstelling' te vinden. "We zijn er niet in geslaagd een gezamenlijke oplossing te vinden. Ik ben bitter teleurgesteld over de uitkomst."
Een ultieme poging van Balkenende om tot een oplossing te komen, mislukte midden in de nacht. Kort daarop gaf hij een persconferentie waarin hij het einde van zijn kabinet officieel bekendmaakte.
PVV-leider Geert Wilders reageerde direct verheugd op de val van het kabinet. „De vlag kan uit.” De SP wil zo snel mogelijk verkiezingen. GroenLinks vindt het moedig van de PvdA om uit het kabinet te stappen.
De regeringsfracties reageerden zwaar teleurgesteld. Volgens CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel is het kabinet gesneuveld „op vertrouwen, gebaseerd op ontijdige uitlatingen”. PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer zei dat ze lang had gehoopt dat er toch een gaatje te vinden was om een oplossing te vinden. Haar collega Arie Slob van de ChristenUnie sprak van een „zwarte dag”. Volgens hem was het mogelijk geweest om eruit te komen.
© - Alle rechten voorbehouden.
Lees de gebruiksvoorwaarden.