De Oranjerevolutie is met verlies op eBay verkocht

Een paar jaar geleden maakte ik samen met tientallen andere Nederlandse Oekraïnefanaten deel uit van de waarnemersmissie. Een spoedcursus Oekraïense politiek moest inzicht geven in de vele partijen en vooral de bekende artiesten die de lijstduwers waren. Maar naast bekende zangers, viel de grootste entertainmentfactor te vinden bij Julia.

Sereen in een witte coltrui, met een vlecht als een aureool, sierde ze de poster van haar politieke blok. Haar handen bij elkaar gebracht met daarop een stukje aarde, de bekende Oekraïense chernozem. Uit die aarde ontspringt een groen blaadje. De Londense marketeers hadden vast de associatie met een nieuw leven willen maken. Hoop voor Oekraïne.

De nijd die in mijn naaste omgeving werd uitgesproken over Jul’ka –de minachtende variant op haar naam Julia– maakte me des te nieuwsgieriger. Ze gaf een persconferentie voor slechts tien kranten in de Oekraïense stad Kiev. Mijn nieuwsgierigheid verzon een list. Ik bombardeerde mezelf bij de achteloze security tot tolk voor het NRC Handelsblad en liep zonder blikken of blozen naar de zaal waar de wereldpers zat te wachten.

Het viel niet tegen. Zij viel niet tegen. Haar spel viel niet tegen. Alsof het een wereldtoernooi pokeren was. Julia manoeuvreerde zich moeiteloos langs de vragen van de New York Times, de Herald Tribune, Le Monde. Het was overduidelijk dat ze haar spaarzame troeven aan het spelen was. Dat deed ze bewonderenswaardig sluw. Maar het lot had het haar niet gegund. Of het volk?

Nu, jaren later weer niet. Ze is het niet geworden. Zo goed als zeker wordt Julia geen president van Oekraïne. De Kiev Post mag de kop ’Timosjenko, de eerste vrouwelijke president van het land’ bewaren voor over vijf jaar. Dan is Julia 54, dan is Oekraïne voor eens en voor altijd zeker dat oppositieleider Viktor Janoekovitsj niet de prins op het witte paard is die Oekraïne op de wereldkaart zal zetten. Dan is de kans groot dat Julia, na zo vaak op het nippertje verloren te hebben, net op datzelfde nippertje gaat winnen.

Die Julia. De vlecht. De parelketting. De pareloorbelletjes. De beige ronde hals van haar ’vrouwelijker dan het politieke ambt toestaat’-jurk met daaronder de torenhoge hakken, die de uitzichtloosheid van het land hadden kunnen overstijgen.

Maar nu nog niet. Over vijf jaar mag Julia op zoek naar een nieuwe sponsor. Want ook al heeft Julia genoeg hrivna’tjes opzij kunnen zetten de afgelopen jaren, een dame hoort niet voor zichzelf te betalen in dat land. Dat is niet de etiquette. Dat deed Janoekovitsj veel beter. Zijn overwinning is de duur gesponsorde overwinning van de oligarch Rinat Achmetov. De koopovereenkomst is gesloten.

De Oranje Revolutie is met verlies op eBay verkocht. Oekraïne koerst nu onder de leiding van Viktor II af op het Oosten, op Rusland. Het land dat de raison d’être van Oekraïne ondermijnt.

Naast de sponsor mag Julia over vijf jaar ook weer haar maagdelijke witte coltrui weer uit de kast halen en de hakjes voor over de sloot. Maar voor nu volstaat een nieuw imago, waar de blogs mee vol staan: dat van een rat. Het geboortejaar van Julia, 1960, is het jaar van de rat. De symbiose tussen het Oekraïense woord krisa (rat) en Julia levert het schattige ’krisjulia’ op, een vrouwelijk doch zeer gevaarlijk beeld voor hen die Oekraïne iets aan willen doen onder de hoede van Janoekovitsj. De rat op de oppositiebank. Een nieuwe pokerface als troef voor de toekomstige president.

PS Wie wil zien hoe Oekraïense verkiezingsposters de tegenstander meedogenloos afbranden, bekijk de poster met Julia Timosjenko als rat.