Bekende Nederlander in Koerdistan

weblog ,,Waarom geheime radio?’’ vraagt de jonge presentatrice. Ze zit op het puntje van haar stoel. Zojuist is de masterclass presentatie/interview begonnen, met Felix Meurders en Henk ten Oever.

Ex Omroep Drenthe chef Ten Oever heeft verteld hoe hij als tiener stiekem vanuit een zolderkamer uitzond. Geheime radio kennen ze in Koerdistan als radio van het verzet; in Saddams tijd werd er vanuit de bergen uitgezonden. Dat je ook in het geheim kunt uitzenden omdat je geen vergunning hebt, is weer een heel ander verhaal. Vara-presentator Meurders krijgt vragen over de combinatie van werken voor radio en TV. Hier doen ze of het een, of het ander.

De vier Koerdische cursisten hebben besloten het onderste uit de kan te halen. Hun omroepen KNN (oppositie, Change List) en Peyam (islamitische partij) hebben hen uitverkoren om zich in korte tijd bij te laten scholen door de Nederlandse trainers. Twee zenders van de regeringspartij PUK sturen later deze week ook vier van hun mensen.

Het eerste interview laat al meteen de problemen zien. Handen spelen met pennen, en leiden de kijker af. Vragen zijn lang en saai. Er wordt niet ingegaan op antwoorden, de spreker wordt niet onderbroken als hij lang aan het woord blijft zonder nog iets toe te voegen.

Presentatie en interview op de Koerdische TV zijn ondergeschoven kindjes. Lange tijd is gedacht dat iedereen het wel kan. Dus zijn er programma’s met sprekers rond een tafel – waarbij de tafel helemaal in beeld komt, inclusief de poten, dus ook de benen van de geinterviewden – in iets te makkelijke zitjes, of achter grote presentatiebureaus. Vragen zijn lang, programma’s saai, er is weinig interactie. Een debat wordt zelden spontaan, gaat altijd via de presentator.

Het zijn intensieve dagen, met gesprekken over alle facetten van het presenteren en interviewen, programma’s worden bekeken en rollenspelen gespeeld. Er wordt zelfs tijd uitgetrokken voor een gesprek over kleding, wat de deelnemers veel belangrijker vinden dan de Nederlandse trainers.

Aan het eind van de tweede dag zijn de verschillen goed zichtbaar. In beeld zijn nu echte gesprekken te zien tussen presentatoren en de zogenaamde minister van energie. Geen pennen meer, of wapperende handen die afleiden. De presentatoren ondervragen, tonen belangstelling, reageren op wat er wordt gezegd. Ze zien zelf ook het verschil. Bij het uitreiken van de certicaten worden Felix en Henk overladen met complimenten.

Meurders bekendheid blijkt tot in Koerdistan te reiken. Een van de zenders heeft goede connecties met Nederland, en heeft uitgezocht wie de trainers zijn. Het enthousiasme is groot: ,,Die is echt bekend!’’ Dat is ook de conclusie van de Nederlands-Koerdische TV-maker die me in het cafe begroet. ,,Dat gezicht ken ik’’, zegt hij, nadat hij me samenzweerderig apart heeft genomen. Ik neem hem lachend mee naar de bekende Nederlander. ,,Felix, je bent herkend!’’

Ze schudden elkaar ernstig de hand. Herkend in Koerdistan. Dat overkomt je niet iedere dag.