Red de basisbeurs

weblog 'De student moet steeds meer betalen, terwijl het onderwijspeil blijft dalen.' Vorige week voerden studenten onder dit motto actie tegen nieuwe bezuinigingen op hoger onderwijs.

Universiteiten werden bezet, de studenten zijn boos. Zij willen niet opdraaien voor een crisis die werd veroorzaakt door graaiende bankiers.

Er hangt dan ook een donkere wolk boven het hoger onderwijs. Werkgroepen van de regering zijn op zoek naar 20 procent bezuinigingen. De basisbeurs staat op de tocht. PvdA, VVD en D66 hebben al gezegd dat deze in een lening mag worden omgezet. Van de VVD kunnen we dit verwachten. Die partij hecht nu eenmaal minder waarde aan toegankelijk onderwijs voor mensen met minder geld. De PvdA roept al jaren dat er een leenstelsel moet komen. Van D66 is het opmerkelijk, want die partij zegt onderwijs nogal belangrijk te vinden. Dat zijn blijkbaar vooral mooie woorden.

Afschaffing van de studiefinanciering betekent dat studenten met een schuld van ongeveer 25.000 euro worden opgezadeld. Uit recent onderzoek onder 13.000 deelnemers blijkt dat tweederde niet meer gaat studeren als je alles moet lenen. Dit plan druist dus lijnrecht in tegen het breed gedragen pleidooi voor meer hoger opgeleiden. Studeren wordt weer een zaak van de elite. Dat geldt overigens niet alleen voor de toegang tot de universiteit, maar net zo goed voor MBO en HBO. Het principe van toegankelijk onderwijs wordt dus voor velen een lege huls.

Minister Plasterk kan de acties wel waarderen, lees ik in de media. Ook zegt hij toegankelijkheid van onderwijs een groot goed te vinden. Maar wat is dat waard, als hij zich niet uitspreekt tegen het schrappen van de basisbeurs? De acties van de studenten zijn een schot in de roos. Als het kabinet in mei besluit tot keiharde bezuinigingen op onderwijs, weet Plasterk wat hem te wachten staat.

Van GroenLinks tot VVD is men voor afschaffing van de studiefinanciering. Alle alternatieven leiden echter tot een aantasting van de toegankelijkheid. Het is onvoorstelbaar dat deze partijen zo gemakkelijk een drempel opwerpen voor jongeren die graag willen studeren, maar het geld er niet voor hebben. Het argument dat "de bakker toch niet hoeft te betalen voor de studie van de arts of advocaat", vind ik niet sterk. Ook de bakker heeft immers belang bij goede artsen en advocaten. En de bakker wil ook graag dat zijn kinderen kunnen studeren. Een leenstelsel is ook helemaal niet nodig, want in een solidaire samenleving betaalt iedereen naar draagkracht belasting waarvan we toegankelijk onderwijs financieren. Bezuinigen kan heel goed op andere zaken, zoals de hypotheekrenteaftrek, defensie of de bureaucratie.

Met behulp van luid protest kan de afschaffing van de basisbeurs van tafel worden gehaald. Kijk maar naar de kilometerheffing van minister Eurlings. Het zou Plasterk sieren als hij ook een enquête houdt, ditmaal onder studenten. Dan zullen we zien hoe het staat met het draagvlak voor zijn wens. Mocht je eraan twijfelen of die enquête er komt, dan kun je nu alvast onze petitie tekenen.