’Als songwriter kan ik alles zelf bepalen’

Singer-songwriter Netsayi smeedt country, folk en Zimbabwaanse muziek aaneen tot sprankelende luisterpop.

Het leven van de Zimbabwaanse zangeres Netsayi is een continue pendelbeweging tussen Engeland en Zimbabwe. De muzikante werd geboren in Londen en bracht daar de eerste jaren van haar leven door, terwijl haar vader in het toenmalige Rhodesië streed voor de onafhankelijkheid. Nadat het land onafhankelijk was geworden, besloot de familie te verkassen naar Zimbabwe.

„Wij kinderen waren heel opgewonden dat we naar Zimbabwe gingen”, herinnert de singer-songwriter zich. „Omdat mijn ouders betrokken waren bij de onafhankelijkheidsoorlog, praatten ze non-stop over het land. Bij ons thuis draaide alles om Zimbabwe. Omdat mijn moeder last had van heimwee, schilderde ze het land af als een mythische plek. Toen de lerares op school aan de klas vertelde dat ik terug zou gaan, zei een klasgenoot: ’Jullie gaan daar verhongeren en opgegeten worden door de vliegen’. Maar ik zei: ’Nee, we gaan op tijgers rijden.’” Lachend: „Wisten wij veel dat er geen tijgers voorkomen in Afrika!”

Hoewel de overgang groot was, voelde de jonge Netsayi zich snel thuis in haar nieuwe land. „De overgang van een Britse flat naar een land met enorm veel ruimte was wel groot. Maar als kind pas je je makkelijk aan. Bovendien waren we al zo vaak verhuisd – op mijn elfde had ik op negen scholen gezeten en in elf plaatsen gewoond – dat ook deze verhuizing niets bijzonders was.”

Toch was het nieuwe leven in Zimbabwe niet op alle fronten eenvoudig. „Ik ging naar een school die voor de onafhankelijkheid geheel blank was geweest, en nu waren wij de eerste zwarte leerlingen. Ik was een van tien zwarte leerlingen, en tussen ons en de rest van de school was het echt oorlog. We werden gezien als symbolen van de nieuwe zwarte regering. Als we met blanke vrienden naar hun huis gingen, bleken hun ouders een hekel aan ons te hebben. Maar ach, dat leert je onafhankelijk te zijn en te denken.”

Tijdens het gesprek blijkt keer op keer dat de muzikante, die nu weer in Engeland woont, niet al te veel wil uitwijden over de huidige politieke situatie in Zimbabwe. Al was het alleen maar om haar ouders, die er nog steeds wonen, niet in de problemen te brengen. „Ik ben geen woordvoerder voor Zimbabwe. Ik kan maar de helft geloven van wat er in de buitenlandse kranten staat en zou er veel vaker moeten zijn om echt uitspraken te kunnen doen over de situatie. Daarbij zijn de politieke problemen maar een deel van het probleem. Er is ook een aidspandemie, om maar iets te noemen. En het grootste probleem is niet de lokale politiek, maar de economische problemen tussen het Westen en Afrika.”

Toch is Netsayi niet pessimistisch over de toekomst van Zimbabwe. „Het land heeft een complexe politieke geschiedenis. Alles wat nu gebeurt, gebeurt om een reden. Ik probeer optimistisch te zijn. Onlangs zijn we de problemen gaan benoemen, en dat is toch vooruitgang.”

Dat ze besloot terug te keren naar Groot-Brittannië heeft niet met de politieke situatie in Zimbabwe te maken, maar met haar artistieke loopbaan. Na de middelbare school besloot Netsayi dat ze filmkunde wilde studeren. Eenmaal in Engeland besloot ze voor de muziek te kiezen. „Ik wilde vrij zijn. Om een film van de grond te krijgen, moet je veel geld ophalen en met mensen slijmen. Het is een groepsding. Als songwriter kan ik alles zelf bepalen.”

Sindsdien is Netsayi’s muzikale loopbaan een zoektocht naar haar eigen geluid. Op haar nieuwe cd ’Monkeys’ wedding’ smeedt ze traditionele Zimbabwaanse muziek, folk en country aaneen tot sprankelende luisterpop. „Ik ben nog steeds op zoek naar de specifieke sound die ik wil neerzetten. Als ik iets schrijf dat te veel naar r & b klinkt of te commercieel is, gooi ik het weg. Ik ben er nog niet helemaal, maar weet wel binnen welke grenzen het moet gebeuren. Mijn eerste cd was tamelijk jazzy. Op dit tweede album weet ik beter wat ik wil. Ik hoop op mijn volgende cd de sound precies goed te krijgen.”

Veel westerse luisteraars zijn verbaasd over Netsayi’s voorliefde voor countrymuziek, maar voor de zangeres lag dat voor de hand. „Ik ben opgegroeid met countrymuziek. Ik draai misschien niet elke dag Dolly Parton – hoewel ik haar wel een fantastische zangeres en songwriter vind – maar toen ik jong was, hoorde je in Zimbabwe overal countrymuziek. Country en folk zijn voor mij simpele en eerlijke muziekvormen, die zich uitstekend lenen om verhalen te vertellen. Mensen in het Westen zijn vaak verbaasd dat ik beïnvloed ben door folk en country. Maar we zitten niet in een of andere exotische uithoek!”

Met haar muziek probeert Netsayi mensen uit te dagen hun vastgeroeste ideeën over muziek overboord te gooien. „Jonge mensen zeggen: ’Ik ben hiphop, ik ben een goth’. Maar dat zijn ze niet echt. Ze consumeren die muziek, maar dat wil niet zeggen dat je identiteit daarmee samenvalt.”

Ook het idee dat haar cross-over van muziekstijlen niet verkoopbaar is, hoopt de singer-songwriter te bestrijden. „Dan denk ik: dat wil ik nog wel eens zien. Ik ga het in elk geval proberen!”