Alleen zware druk uit Brussel kan de monetaire unie redden

Als de eurosceptici een kans willen aangrijpen om hun gelijk te halen, is dit een prima moment. In de hele Europese Unie wordt het stabiliteitspact – een begrotingstekort van maximaal 3 procent – met voeten getreden vanwege de crisis. Maar Griekenland maakt het met een tekort van bijna 13 procent het bontst van allemaal, en dat heeft op de hele monetaire unie zijn weerslag: de euro heeft al flink ingeleverd ten opzichte van de dollar.

Het Griekse, en straks misschien ook nog het Portugese en het Spaanse probleem, treft hiermee de hele EU. Aan deze landen hadden we nooit ons lot moeten verbinden via een gemeenschappelijke munt, zullen de critici zeggen. Zoals ze destijds al waarschuwden dat het toelatingsbeleid tot de eurozone niet deugde, waardoor Griekenland zich eenvoudig een weg naar binnen kon smokkelen met ondeugdelijke cijfers. Voor onder meer hoogleraar economie Alfred Kleinknecht zijn de Griekse problemen al reden om openlijk te speculeren over het ploffen van de muntunie.

Hopelijk komt het niet zo ver. Voor de Europese Unie heeft de gemeenschappelijke munt in crisistijd zijn waarde zonder meer bewezen. Nederland bleef ondanks zijn grote financiële sector gevrijwaard van IJslandse toestanden met enorme overheidstekorten en een torenhoge werkloosheid. Ook in andere EU-landen ging middenin alle financiële tumult van de euro een dempende werking uit. Laten we ons dus gelukkig prijzen met de euro.

Werd er eerder deze week nog druk gespeculeerd over een noodfonds voor Griekenland, daarvan is geen sprake in het gisteren gepresenteerde oordeel van de Europese Commissie. Zo’n fonds zou feitelijk een beloning voor slecht gedrag zijn. Wel gaat Griekenland de ambtenarensalarissen bevriezen, de accijns op brandstof verhogen en de inning van belastingen verbeteren.

Principieel is dit de enig juiste lijn. Griekenland moet zijn eigen boontjes zien te doppen. Brussel gaat akkoord met de maatregelen die het land zelf wil nemen, maar stelt dat die niet genoeg opleveren: er zijn ook hervormingen nodig van het pensioenstelsel, de gezondheidszorg en de arbeidsmarkt.

Dergelijke dwingende voorschriften over de inrichting van de economie van een lidstaat zijn nieuw. Eurocommissaris Almunia zal bovendien als een strenge schoolmeester over de schouder van de Griekse regering meekijken. Als het lukt, is dat een mooie stap op weg naar een economische unie.