Groen gas heeft de toekomst

Biogas uit koeienmest en ander restmateriaal is nu nog een nauwelijks gebruikte energiebron. Daar moet met de eerste biogaspijpleiding verandering in komen.

Twaalf Friese boeren tussen Dokkum en Leeuwarden sluiten hun mestvergisters via een pijpleiding op elkaar aan en leveren de gezamenlijke gasproductie af bij een knooppunt van de Gasunie. Dit station nabij Goutum (zuidelijk van Leeuwarden) wordt de eerste Groen Gas Hub in Nederland, zo werd vorige week besloten door politiek en bedrijfsleven.

„Dit is echt een doorbraak”, zegt Douwe Faber van adviesbureau E-kwadraat, dat het project trekt. „Voorheen zette elke gasmakende boer zijn eigen gas om in elektriciteit. En dat met een rendement van ongeveer 40 procent, net zoals de meeste energiecentrales in ons land. Soms werd de restwarmte daarvan nog geleverd aan een in de buurt liggend bedrijf of instelling. Nu wordt het gas verzameld in een speciaal aan te leggen biogasleiding die aansluiting krijgt op het landelijk net van de Gasunie.”

Met een enkele boer is zoiets niet logisch, zegt woordvoerder Chris Glerum van de Gasunie. „Maar met twaalf krijgt het al iets om de hakken. Dan kan ons landelijke net een rol spelen in de ontsluiting van lokale productie.” Hij geeft toe dat het niet zo’n voor de hand liggend model is voor de Gasunie. „Maar er ontstaat hier een nieuwe keten. Dat prikkelt ons.”

Het gas uit bij voorbeeld koeienmest en andere restproducten wordt bij de Groen Gas Hub opgewaardeerd tot aardgaskwaliteit en kan dan worden bijgemengd bij het natuurlijke aardgas uit de velden. Bedrijven en particulieren kunnen het dan zonder aanpassingen gaan gebruiken. Deze eerste hub kan met het gas van die twaalf boeren 25.000 huishoudens van het groene gas voorzien.

Volgens Faber van E-kwadraat gaat dit systeem veel krediet bij de politiek opleveren. „Ga maar na. Het gas wordt nu via warmtekrachtkoppeling omgezet in elektriciteit. Daarbij gaat veel energie verloren. Dat verdwijnt als warmte in de atmosfeer. De biogas-oplossing daarentegen is zeer efficiënt. Het heeft een rendement van 90 procent, soms wel meer. En nu de Gasunie meedoet wordt gasopwerking via biogas echt een serieus element in onze gasvoorziening. Het gaat meehelpen om de duurzaamheidsdoelstellingen van het kabinet dichterbij te brengen.”

Ook de Gasunie verwacht dat er met deze eerste biogaspijpleiding een vliegwiel in werking treedt om een amper gebruikte energiebron – biogas – op grote schaal te gaan inzetten. Woordvoerder Glerum: „Er is zeer veel organisch restmateriaal voorhanden. Door vergisting schat ik dat over vijf jaar zo’n 3 procent van ons aardgas kan worden uitgespaard. Dat lijkt weinig, maar Nederland is een enorme aardgaseconomie. Drie procent is behoorlijk veel. Dat is vergelijkbaar met vele duizenden windmolens.”

E-kwadraat-directeur Faber ziet zelfs voordelen ten opzichte van windenergie. „Windenergie fluctueert nogal. Als het niet waait, is er geen energie. Daarom moet je bij wind altijd reservecapaciteit achter de hand houden. Biogas is zeer betrouwbaar en ook nog eens zeer efficiënt.”

In 2025 kan deze onvermoede energiebron worden opgeschaald naar 10 procent van de Nederlandse behoefte, denkt de Gasunie. Die verwachtingen stemmen overeen met een rapport uit 2008 van de Werkgroep Groen Gas van het ministerie van economische zaken. Daarin wordt zelfs gesteld dat in 2050 de helft van het aardgasverbruik door biogas kan worden vervangen. Daarmee kan de gasketen haar uitstoot van broeikasgassen met 70 procent terugbrengen.

In 2013 moet het project gaan draaien. De Groen Gas Hub bij Goutum is de eerste van vijf in het noorden van het land.