Burger zit raadsleden in de weg

Raadsleden zijn sceptisch over de invloed van burgers op de lokale politiek. Enkele actievelingen weten relatief veel voor elkaar te krijgen.

Veel van de mogelijkheden tot burgerinvloed worden vooral gebruikt door een kleine elite van actieve burgers. Daarmee ’kapen’ ze soms de besluitvorming, tegen de wil van de zwijgende meerderheid van de bevolking.

Dat vindt een groot deel van de Nederlandse gemeenteraadsleden die meewerkten aan de Trouw-enquête over de staat van het lokaal bestuur.

Burgers hebben tegenwoordig veel mogelijkheden om besluitvorming te beïnvloeden. Ze kunnen inspreken, een burgerinitiatief indienen, of een referendum afdwingen. Van de raadsleden geeft 49 procent aan dat die mogelijkheden niet of nauwelijks gebruikt worden, 46 procent zegt dat ze wel gebruikt worden, maar vaak door een klein groepje actieve burgers. Slechts vijf procent durft de stelling aan dat inspraakmogelijkheden ’ruim, door verschillende groepen burgers’ worden benut.

Meer dan de helft van de raadsleden (54 procent) is het eens met de stelling dat besluitvormingsprocessen soms gekaapt worden door een kleine elite van actieve burgers. Zo zegt Emile Weekers van de partij Transperant Valkenburg: „Twee mensen kunnen ’namens een buurt sprekend’ voor elkaar krijgen dat er verkeersdrempels aangelegd worden. Als ze er dan liggen komt er een volksoproer omdat de piepende remmen en accelererende automobielen geluidsoverlast veroorzaken.”

De stem van de inspreker is dus niet automatisch de stem van de doorsnee burger. Maar raadsleden zijn ook kritisch over de samenstelling van hun eigen raad: die is al helemaal geen afspiegeling van de samenleving.

Mannen, ambtenaren en ouderen blijken onder raadsleden oververtegenwoordigd. De ongerustheid daarover leeft bij raadsleden van alle politieke kleuren. „Ik mis jongeren, vrouwen, mensen die werkzaam zijn in het bedrijfsleven en daar leren hoe ze goede besluiten moeten nemen”, zegt VVD’er Alexander Kuipers uit Lansingerland. Maar ook Dorith van Ewijk (GroenLinks, Goes) is bezorgd: „Het is jammer dat raadsleden vooral werkzaam zijn in het onderwijs of bij de overheid. Dat geeft een te eenzijdige kijk op politieke vraagstukken.”

Op de gemeenteraadkaart van Trouw in de Buurt vindt u veel van de kandidaten op wie u op 3 maart kunt stemmen. Daar kunt u de lokale politici ook uw klachten en wensen kenbaar maken.