Snel praten

opinie Is te snel praten een gereformeerde aandoening? Tot voor kort ging ik ervan uit dat de onoverbrugbare kloof tussen traag- en snelpraters niets anders dan een generatiekwestie was. Gevoed door rapteksten, razend sms- en twitter-verkeer of mobiele communicatie (in korte tijd zoveel mogelijk woorden omwille van je tegoed), liggen jongeren een paar verbale lengtes voor op ouderen.

Het viel me vorig jaar nog op, toen ik van het atletiekgala in Hengelo terug naar Rotterdam moest rijden, met op de achterbank dochterlief en een van haar vriendinnen. Alsof bijna tweehonderd kilometer lang een tornado van snelle klanken tegen een orkaan aan half ingeslikte zinnen was gebotst. Er moeten gedurende dit traject wel honderdduizenden woorden uit die jonge kelen zijn ontsnapt. Een bijna ondraaglijke ervaring: ik kwam draaierig uit de auto.

Maar 40 minuten met twee praatzieke EO-gastheren is ook geen pretje. Deze week probeerde ik weer eens in de draaikolk van ’Moraalridders’ te stappen. Ik dacht dat twee traag en goed formulerende gasten als Ronald Plasterk en Frits Bolkestein voor het nodige antigif zouden zorgen. Maar vrij snel zag ik die twee spartelen, naar lucht happen en verdrinken in de snelle golven die de twee presentatoren over hun heen lieten rollen.

De combinatie van Andries Knevel met Thijs van den Brink is wat mij betreft loodzwaar. Zodra de begintune van hun programma heeft geklonken, zetten die twee hun zinnen in de overdrive. Het is dan zoveel en zo snel mogelijk vragen, tussenvragen en tussentussenvragen stellen totdat het antwoord van hun verdronken gast ergens op het verlaten strand van een onbereikbaar eiland is aangespoeld. Flespost voor later. Vanzelfsprekend ga je de link met de woordenvretende Balkenende en zijn beruchte ’Kuklijke Huis’ leggen. Is te snel praten een gereformeerde ziekte? Was het maar zo simpel want er is helaas geen systeem die deze aandoening kan verklaren. Die snelheidsbarbaars met hun ADHD-tongriem, die idioomkannibalen waarvan de boulimie nooit wordt verzadigd, zijn overal te vinden en zullen straks de norm zijn. Ongemerkt ben ik uit lijfsbehoud de sociaaldemocratische ’De Wereld Draait Door’ gaan mijden. Presentator Matthijs van Nieuwkerk is daarin de ultieme ratelslang die in een kakofonie van uitgespuugde zinnen je een hartaanval kan bezorgen.

Bij de katholieke KRO is het ook niet beter. Probeer eens om 7 uur in de ochtend Goedemorgen Nederland aan te zetten. De woordenbrij die Sven Kokkelman met zijn oorverdovende kanon je nuchtere maag inpompt, geef je al snel een misselijk gevoel. Het gekke is dat al die bovengenoemde presentatoren stuk voor stuk goede journalisten zijn. Ze zouden alleen een cursus goed ademhalen met veel komma’s en spaties moeten volgen.

Nu ben ik misschien een oude zeur die zijn hersenscellen voelt afsterven en het helse tempo van de moderniteit niet meer kan bijbenen. Allicht. Daarom stap ik af en toe in mijn tijdsmachine en zet de koers richting de middeleeuwen, een tijd waarin de mens nog geen 100 woorden per minuut kon uitspreken. Een tijd zonder razende cabaretiers en waarin troubadours en menestrelen een hele avond nodig hadden om een verhaal te vertellen.