Jaarringen belangrijke voorspeller klimaatverandering

De Utrechtse bioloog Danaë Rozendaal toont aan dat sommige bomen die tropisch hardhout leveren in de laatste tweehonderd jaar sneller zijn gaan groeien.

De snellere groei van de bomen zou veroorzaakt worden door de co2-toename in de afgelopen 200 jaar. Tegelijkertijd leggen de bomen meer co-2 vast, wat weer een temperend effect heeft op het co-2 gehalte van de atmosfeer. Deze informatie is belangrijk voor het voorspellen van de klimaatverandering.

Rozendaal verzamelde voor haar onderzoek doorsneden van boomstammen van vijf Boliviaanse boomsoorten en deed metingen aan de jaarringen. Vier boomsoorten bleken gedurende de afgelopen twee eeuwen sneller te groeien dan voorheen.

Tropisch hardhout

Ook vond Rozendaal dat jonge tropische bomen die snel groeien een veel hogere kans hebben om volwassen te worden en het kronendak te bereiken dan tragere bomen. Dit heeft consequenties voor het berekenen van de hoeveelheid hardhout die tropische boomsoorten opleveren. Snelgroeiende kleine bomen hebben een grotere kans om de minimale grootte te bereiken waarop ze gekapt mogen worden, en ze bereiken die grootte op een veel lagere leeftijd. Het niet meenemen van deze snelle groeiers in de berekening leidt tot een onderschatting van de hoeveelheid hout dat na een aantal jaren gekapt kan worden.

Jaarringen

Het gebruik van jaarringmetingen voor ecologisch onderzoek in tropische bossen is nog een relatief nieuwe veelbelovende techniek. Rozendaal laat met deze studie voor het eerst groeiveranderingen over lange tijdsperioden zien voor tropische bomen. Met behulp van jaarringen is het mogelijk veel verder terug in de tijd te ‘kijken’ dan met tot nu toe gebruikte methodes. Jaarringen kunnen dus een belangrijke bijdrage leveren in onderzoek naar de reactie van tropische bomen op de stijgende CO2-concentratie en de veranderende temperatuur en neerslagvariatie.

Rozendaal promoveert op 3 februari aan de Universiteit Utrecht.