Bisschoppelijke zegen voor films vol geloofskwesties

De zegen van oud-bisschop Bür rust dit jaar op het Filmfestival Rotterdam. Jawel. Op Youtube kun je terugzien hoe de bisschop de burelen van de festivalorganisatie zegent met een glaasje gewijd water en een palmtakje. Best ongewoon deze zegening van een filmfestival waar van oudsher meer blasfemische films worden vertoond wordt dan gelovige. Maar dit jaar lijkt de voormalige bisschop van Rotterdam wel op zijn plek. Verrassend veel films in Rotterdam stellen geloofskwesties aan de orde.

De meeste van die films doen dat volgens een bekend recept. Er is een geremde non die niet meer weet of zij nog non wil zijn (‘Autumn Audagio’), er is een te hartstochtelijke non die van het klooster geen non meer mag zijn (‘Hadewijch’) en er is een promiscue actrice die misschien liever non zou zijn (The Portuguese nun’). Die keuze tussen God aan de ene kant en seks (en moederschap) aan de andere, heeft filmmakers altijd al geïnspireerd.

Mooi is dat in ieder van deze films die keuze niet meer plat is – wordt het die knappe minnaar of toch Jezus – maar draait om de inhoud van het geloof. Wat doet de overgave? Waarin ligt de bezieling? Waarmee overigens niet gezegd is dat dit alle drie even goede films zijn. Zo geeft Tiger-kandidaat ’Autumn Audagio’ een nogal kinderlijke uitwerking van de strijd van de veertigjarige Japanse non die het gevoel krijgt dat al pianospelend in de kerk de essentie van het leven aan haar voorbij is gegaan.

Bisschop Bar was echter speciaal naar het festival gehaald voor de inleiding van het wel bijzonder prikkelende ’Lourdes’, de nieuwe film van de Oostenrijkse filmmaker Jessica Hausner.

]]>

’Lourdes’ bevraagt de fundamenten van het geloof en dan zo zonder dat gelovigen daarbij buiten spel worden gezet. Een verlamde vrouw reist in een door de Orde van Malta georganiseerde ziekenreis naar het beroemde bedevaartsoord. Ze gaat meer voor de reis en het gezelschap, dan voor genezing.

In Lourdes volgt ze alle vaste rituelen van baden en zegeningen, en op een nacht richt ze zich op. Het is een wonder! Is het een wonder? Hausner legt het hele circus gedetailleerd vast, bijna komisch in kalmte en precisie: de gang langs de Lourdes-officials die het wonder moeten bevestigen, de afgunst van de andere zieken, de twijfel van de gelukkige (waarom ik?), de prijs die ze krijgt (‘De beste pelgrim’), de angst dat het ’wonder’ niet stand houdt, dat het toch alleen maar toeval is.

Wat een eenvoudige ’bevestiging van Gods goedheid en almacht’ zou moeten zijn , blijkt helemaal niet zo simpel. En zeker ook niet alleen maar goed.

’Lourdes’ is een bijzondere gevoelige en doordachte film die belangrijke vragen stelt en oproept. Info over het programma: www.iffr.nl