Bos: top ABN Amro zelf schuldig aan ondergang

DEN HAAG (ANP) - Minister Wouter Bos van Financiën vindt niet dat hem iets te verwijten valt rond de ondergang van ABN Amro. Wel haalde hij donderdag hard uit naar Rijkman Groenink, de voormalige topman van de bank. Die was er verantwoordelijk voor dat ABN zich begin 2007, toen Bos minister werd, ,,al in de vernieling had gedraaid''.

Bos zei dat donderdag, op de laatste dag van het eerste deel van de verhoren van de commissie-De Wit. Die doet onderzoek naar de oorzaken van de kredietcrisis. Groenink had woensdag gezegd dat Bos de overname van ABN Amro had kunnen tegenhouden en de Nederlandse schatkist daarmee 30 miljard euro had kunnen besparen.

Maar volgens Bos was ABN Amro in 2007 helemaal niet zo sterk. Het was Groenink die ,,een heel mooi kroonjuweel'' liet verworden tot een bank die ,,niet meer op eigen benen kon staan''. Onder leiding van Groenink presteerde ABN Amro onder de maat, maakte de bank te hoge kosten en hief die beschermingsconstructies tegen overnames op, zei Bos. ,,Dan moet je niet raar kijken als er kopers komen.''

Akkoord

Nederland kon in september 2007 niet anders dan akkoord gaan met de overname van de bank door Fortis, Royal Bank of Scotland (RBS) en Banco Santander, zei Bos. Alleen bij heel grote bezwaren had hij een zogeheten verklaring van geen bezwaar kunnen weigeren. Maar met de informatie van dat moment, nog voordat de financiële crisis in volle hevigheid was uitgebroken, leek het bankentrio solide genoeg om de exercitie te kunnen volbrengen.

Ook Nout Wellink, president van De Nederlandsche Bank (DNB), zei dat op het moment dat het groene licht werd gegeven, de buitenlandse banken aan de zwaarst mogelijke eisen voldeden. Wellink was voor de tweede keer te gast bij de commissie. Persoonlijk had hij het ,,uit elkaar scheuren'' van ABN Amro dolgraag willen voorkomen, maar hij kon dat niet. ,,Instinctief verzette alles in mij zich ertegen, maar het gaatje was er niet.''

Combinatie

De combinatie van de dure overname (71 miljard euro) in combinatie met de kredietcrisis betekende de ondergang van Fortis. RBS bleek vele miljarden aan staatssteun nodig te hebben om overeind te blijven. Achteraf gezien betwijfelt zowel Bos als Wellink of ze van de Britse en Belgische toezichthouders de juiste informatie hebben gekregen over de financiële gezondheid van de twee banken.

Bos zei dat hem en Wellink ook in algemene zin niet valt te verwijten dat de crisis in Nederland leidde tot de nationalisatie van grote delen van ABN Amro en het geven van steun aan onder meer ING, dit alles met belastinggeld. Wel zei hij dat toezichthouders wereldwijd problemen ,,niet of te laat in de gaten hadden'' en ook onvoldoende doorhadden dat 'perverse beloningen' konden aanzetten tot verkeerde beslissingen. Maar Bos vindt dat dit ook politici te verwijten valt.

Bos pleit in Nederland voor kleinere banken, omdat IJsland heeft laten zien hoe desastreus een grote financiële sector kan zijn in combinatie met een relatief kleine schatkist.