Wangedrag van kinderen niet volledig afwentelen op ouders

Hoe ver reikt de verantwoordelijkheid van ouders voor de daden van hun kinderen? En als opvoeding faalt, is dat de ouders dan vanzelf hard aan te rekenen? Blijkbaar wel, want het CDA heeft nu een wetsvoorstel om ouders financieel aansprakelijk te stellen voor alle schade die hun kinderen veroorzaken, tot ze achttien zijn –los van de vraag of de ouders zelf iets te verwijten valt. De VVD, D66 en ChristenUnie voelen er wel voor, de PvdA staat niet afwijzend.

Hopelijk komt er eerst nog een stevige discussie over het voorstel , want het is nogal wat. Het betekent dat ook ouders die met alle macht proberen om hun zestien- of zeventienjarige kind voor wangedrag te behoeden, ten volle financieel aansprakelijk zijn als hun zoon (en soms dochter) lantarenpalen kapot trapt, bushokjes bekladt of erger. De schade kan in de tienduizenden euro’s lopen en geen WA-verzekering dekt die. Eén moment van adolescent wangedrag kan een gezin financieel torpederen.

Natuurlijk: wie eigendommen vernielt, moet de schade betalen. Moreel gezien hebben ouders en zelfs kinderen altijd een verantwoordelijkheid. Jonge vandalen van zestien en zeventien jaar hebben vaak trouwens genoeg inkomsten om zelf de gedupeerden tegemoet te komen. Maar een plicht om altijd te betalen, hoe groot het bedrag ook is, voert te ver.

Het huidige systeem houdt terecht ook rekening met het feit dat de hersens van minderjarigen nog in ontwikkeling zijn. Ze hebben minder inzicht in de gevolgen van hun daden, zijn impulsiever, laten zich snel beïnvloeden. Alleen al om die reden moet de samenleving adolescenten meer krediet geven dan volwassenen, die uiteraard wél verantwoordelijk zijn voor hun daden. Dit principe staat de laatste tijd helaas sterk onder druk.

Er zit zeker een goed punt aan het het wetsvoorstel. Het erkent dat ouders zich niet zomaar afzijdig kunnen houden als hun kind anderen schade berokkent. Dat kan nu nog wel. Ouders zijn alleen financieel aansprakelijk tot het kind veertien is, en tot het kind zestien is zijn ze deels aansprakelijk (maar alleen als ouders zelf schuld hebben).

Er zijn ouders die dat als vrijbrief gebruiken om geen cent te betalen, ook als dat redelijk is. Daar moet iets op verzonnen worden. Dat kan ook: de Kamer kan maximumbedragen vaststellen, of een deel-aansprakelijkheid regelen, of zorgen dat de kinderrechter vaststelt wat ouders redelijkerwijs kunnen betalen.