Engels in het basisonderwijs

weblog Ik was laatst getuige van een gesprekje tussen een vriendin en haar dochtertje van bijna drie. "Mamma, mag ik ‘Little People’ kijken?", "ja hoor, dat mag wel, druk maar op PLAY!". Waarna de kleine meid met veel plezier naar de (Engelstalige) tekenfilm ging kijken.

Een aantal dingen vielen mij op. In de eerste plaats het feit dat zo’n jong kind twee talen door elkaar gebruikt en begrijpt, vermoedelijk zonder zich zelfs te realiseren dat het hier twee verschillende talen betreft. En in de tweede plaats hoe je zulke jonge kinderen dus spelenderwijs een andere taal kunt bijbrengen.

Die flexibiliteit, die zou je toch moeten gebruiken. Zeker in een maatschappij waarin je met Nederlands alleen niet ver meer komt, we leven immers niet op een eiland, moeten we kinderen zo snel mogelijk klaarstomen voor de internationaal georiënteerde maatschappij.

Engels is sinds 1986 een verplicht vak in het basisonderwijs. De bedoeling hiervan is leerlingen kennis laten maken met de taal en een houding ontwikkelen waarbij ze zich durven uit te drukken in die taal.

Tot slot leren ze de schrijfwijze van enkele eenvoudige woorden over alledaagse onderwerpen en ze leren meer ingewikkelde woorden op te zoeken in het woordenboek.

Niet alle basisscholen beginnen hetzelfde jaar met Engels, en bovendien besteedt iedere school er op een andere wijze aandacht aan. Ook blijkt het moeilijk voor docenten om in te schatten in hoeverre leerlingen zelf al Engels hebben aangeleerd door bijvoorbeeld televisie of contacten in de omgeving. Leerlingen zitten dus met verschillende niveaus in de klas, maar daarop inspelen lukt niet. Dat zorgt voor problemen met de aansluiting van Engels in het basisonderwijs en Engels in het voortgezet onderwijs.

Een ander probleem is dat docenten moeite hebben om naast de andere vakken op goede wijze aandacht te besteden aan het Engels. Op de PABO wordt te weinig aandacht besteed aan het Engels en de beheersing van het Engels door docenten zelf, laat maar al te vaak te wensen over.

De VVD wil een goed fundament in het Engels op iedere basisschool voor iedere leerling. Dit kan door enthousiaste leraren met een goede beheersing van het Engels die inspelen op verschillende niveaus van kinderen. Geen steenkolenengels van de meester of juf, maar een inspirerende docent die zijn vak verstaat. Daarom wil de VVD vakdocenten op de basisschool voor het Engels. Net als de gymleraar die op professionele wijze kinderen leert bewegen, zou de vakdocent Engels een aparte leraar moeten zijn die door de school wordt ingeschakeld om in verschillende klassen Engels te geven. Wil een reguliere docent ook Engels geven, dan zal hij of zij daartoe een extra bevoegdheid moeten halen (net als docenten die gym willen geven).

Het onderbuikgevoel van sommigen dat dit ten koste zal gaan van vakken als taal en rekenen, begrijp ik niet. Die angst hebben we bij de gymles ook niet en er is ook geen bewijs voor. Wel is er bewezen dat het leren van een tweede taal gunstige effecten heeft op het leren van de eigen taal. De VVD vraagt liever aandacht voor het feit dat kinderen in een internationaal georiënteerde maatschappij als de onze, goed beslagen ten ijs moeten komen. Anders zullen ze daar zelfs tijdens hun studie, maar ook daarna, schade van ondervinden. Jong geleerd is oud gedaan.