Praten met de taliban? Dan zouden het geen taliban meer zijn

Welke uitweg is er nog voor de strijd in Afghanistan? Het nieuwe beleidsmantra ’praten met de taliban’ zong al enige tijd rond voor de top in Londen, waarvoor zich gisteren de wereldleiders verzamelden.

De Afghaanse president Karzai nodigde gisteren daarom de taliban nadrukkelijk uit voor de loya jirga, een traditionele stamhoofdenvergadering die in het teken van vrede en verzoening moet staan. Ook komt er een nationale raad voor verzoening en reïntegratie.

De oproep tot gesprekken met de taliban is een verleidelijk alternatief, nu de strijd in Afghanistan al jaren enorme offers vergt tegen een geringe opbrengst. Bovendien heeft het paaien van lokale militieleiders in Irak onlangs succes gebracht. Maar er kleven ook vele haken en ogen aan. Zo is de Irak-strategie niet een op een te kopiëren in Afghanistan, waar de belangen van de taliban zelfs niet deels samenvallen met die van de Navo-partners en de Afghaanse regering. Dat was in Irak wel het geval, waar soennitische leiders een machtsbasis zochten als tegenwicht tegen de grotendeels sjiitische regering.

De hamvraag is echter: wie zijn die taliban waarmee gepraat moet worden? Volgens Karzai is zijn handreiking bedoeld voor ’onze landgenoten, onze teleurgestelde broeders die geen deel uitmaken van Al-Kaida, noch van een terroristisch netwerk, en die de Grondwet onderschrijven. Er is geen cynisme voor nodig om te constateren dat hij hiermee geen hardcore taliban kán bedoelen. Natuurlijk is het goed als Karzai de hem vijandig gezinde radicalere leiders in zijn land – en vele krijgsheren in Afghanistan hebben een reputatie op dat vlak – de hand reikt en pacificeert. Maar echte talibanleiders zijn nog nooit ingegaan op Karzai’s uitnodigingen, omdat ze hier als gewelddadige fundamentalisten geen enkel belang bij hebben. Zoals de Afghanistan-blogger van Trouw Haroon Parvani ooit stelde: Praten met taliban? Dan zijn het geen taliban meer.

De deur moet open blijven staan voor jonge Afghanen die spijt hebben van hun meelopen met de taliban. Voor hen lopen al diverse reïntegratieprogramma’s. Maar de internationale gemeenschap zou er goed aan doen geen grote sommen geld, alleen voor het overhalen van taliban, te bestemmen. Dat zou ook een verkeerd signaal zijn naar de tienduizenden Afghanen die zich soms met gevaar voor eigen leven in politie, leger, bestuur of onderwijs inzetten voor een stabiele, vreedzame samenleving.