Oxana (21) springt haar dood tegemoet

Ze dacht dat ze in een Cypriotische nachtclub als ’artieste’ zou gaan werken. Maar Oxana Rantseva kwam in een hoerenkast terecht. Haar ontsnapping werd haar dood.

„Ze schreeuwde niet”, vertelde getuige G.A. tegen de Cypriotische politie. Hij stond juist op dat moment een sigaret op het balkon te roken. „Ze viel alsof ze buiten bewustzijn was. Ik zag van bovenaf en vlak voor me langs iets op me afkomen wat leek op een schaduw. Onmiddellijk daarna hoorde ik een geluid alsof er iets brak.”

De schaduw was de Russische Oxana Rantseva, de dag 28 maart 2001. Oxana was 21 jaar en begin maart Cyprus binnengekomen op een visum als ’artiest’. Ze zou in een nachtclub in Limassol werken, mogelijk niet wetend dat dergelijke clubs op Cyprus vaak in feite hoerenkasten zijn waar veel Oost-Europese meisjes werken. Drie weken na haar aankomst bond ze haar bedsprei aan de reling van het balkon om te ontsnappen aan haar uitbuiters. Ze viel van vijf hoog haar dood tegemoet.

Oxana was eerder aan haar werkgever ontsnapt, een man die haar visumaanvraag mogelijk had gemaakt en omgerekend 17.000 euro had neergelegd als garantie voor haar onderhoud. Ze verbleef in zijn appartement, samen met andere vrouwen die door hem naar Cyprus waren gehaald. De werkgever, of handelaar, wist Oxana echter te traceren en bracht haar naar de politie. Door haar te beschuldigen van het ontlopen van haar contractverplichtingen hoopte hij van haar af te komen. Als de Cypriotische autoriteiten haar zouden uitzetten naar Rusland, kon hij een nieuw meisje laten komen.

De politie oordeelde echter dat haar papieren voldoende in orde waren. Ze werd niet gezocht als illegaal. De agenten vroegen hem het meisje weer mee te nemen, tot woede van de man. Die avond bracht hij haar om kwart voor zes naar zijn appartement terug. Anderhalf uur later lag ze dood op de grond, haar handtas nog over de schouder.

Vader Rantsev stapte naar het Europese Hof, omdat hij op Cyprus zijn recht niet kon halen. Het Cypriotische onderzoek concludeerde dat ’geen derde persoon verantwoordelijk leek voor haar dood’. De politieagenten hadden haar niet behandeld als mogelijk slachtoffer van mensenhandel of gedwongen prostitutie, en in het onderzoek was dat aspect ook niet meegenomen. Ondanks extra verzoeken vanuit Rusland door medische en juridische experts, liep het onderzoek dood.

Voor dit falen verplichtte het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg Cyprus om 40.000 euro aan vader Rantsev te betalen. Rusland moet 2000 euro betalen omdat daar niet al de juiste procedures zijn gevolgd die het de vader mogelijk maakten zijn recht te halen. Dit ondanks het feit dat het land wel – zelfs zonder een verzoek van Cyprus – geprobeerd had opheldering in de zaak te krijgen.