Onthutsend genoeg, zou je zeggen

opinie Vanaf zijn Hyvespagina blikt hij ons opgewekt tegemoet. Driehonderdtwintig vrienden heeft hij.

Je ziet hem grijnzen naast een straaljager, achter de tap, met een fles whisky op bed, met een uniformpet, op een huwelijksfeest. Hij is bewaker van beroep, draagt een getrimd baardje en houdt zo te zien van kekke kleren. Binnenkort, laat hij weten, zal hij beginnen aan een carrière bij de marechaussee.

Daar is het nooit meer van gekomen. Op de eerste dag van 2010 kwam er abrupt een einde aan het leven van Wilson Gomes, Rotterdammer van Kaapverdische komaf.

Oudjaarsnacht liep hij met een gezelschap op de Coolsingel. Er ontstond een woordenwisseling met voorbijgangers, volgens sommige bronnen omdat Wilson Gomes had geïnformeerd of er ergens nog een leuk feestje was. Hij zou een vuistslag ten antwoord hebben gekregen, waardoor hij met zijn hoofd op de stoeprand terechtkwam. Al snel raakte hij in een coma waaruit hij nooit meer zou ontwaken. De man die de klap uitdeelde kon op aanwijzing van omstanders direct worden aangehouden. Een tweede verdachte werd daags erna opgepakt.

Kwam de mishandeling voort uit de welbekende mix van testosteron, te veel drank, te veel drugs? Of speelde wellicht ook de huidskleur van het slachtoffer een rol? Dat blijft vooralsnog in nevelen gehuld. De Rotterdamse politie, anders toch beslist niet preuts, heeft bijvoorbeeld niet bekendgemaakt of de twee verdachten autochtoon dan wel allochtoon zijn.

Interessante vraag: had die wetenschap wat uitgemaakt?

Bijna zevenentwintig jaar geleden was er een soortgelijk incident. Op 20 augustus 1983 kwam er abrupt een einde aan het leven van Kerwin Duinmeijer, Amsterdammer van Antilliaanse komaf. De vijftienjarige werd met een mes gestoken tijdens een ruzie in de Damstraat en bloedde kort daarop dood. De verdachte, zo liet de politie destijds meteen weten, was een autochtone skinhead die racistische taal had uitgeslagen.

De collectieve verontwaardiging steeg daarop tot grote hoogten. Toenmalig burgemeester Van Thijn betoonde zich diep geschokt, nog diezelfde week was er een demonstratie waaraan vijfduizend mensen meededen, en Frank Boeijen componeerde een roerend lied (’Denk niet wit, denk niet zwart’). Het jaar erop verrees er een monument in het Vondelpark, en er werd een straat naar het slachtoffer genoemd. Nog steeds is er jaarlijks op 20 augustus een herdenking in het park voor Kerwin Duinmeijer, „vermoord omdat hij zwart was”.

Dat laatste is overigens nooit onomstotelijk komen vast te staan. De rechter achtte althans racisme niet het ’wezenlijke’ motief. Ook de dader, al was hij het betreffende gedachtegoed nogal toegedaan, heeft altijd ontkend dat het zijn drijfveer was. Had een lelieblanke jongen hem in de weg gestaan, beweerde hij achteraf, er had precies hetzelfde kunnen gebeuren.

Racistisch geïnspireerd of niet, de dood van Kerwin Duinmeijer was hoe dan ook het treurige gevolg van wat later ’zinloos geweld’ ging heten. Zoals de dood van Wilson Gomes dat eveneens is.

Op zichzelf onthutsend genoeg, zou je zeggen. En voldoende reden voor enige collectieve verontwaardiging. Toch bleef die dit keer nagenoeg uit.

Zeker, burgemeester Aboutaleb reageerde ’met afschuw’ op de gebeurtenis. Maar zondagmiddag liepen in de stille tocht slechts tweehonderd mensen mee. In de nationale nieuwsrubrieken was de aandacht voor het incident minimaal, en ook de kwaliteitskranten maakten er weinig woorden aan vuil. Die hadden de handen vol aan Koning Winter en de dreiging in Culemborg. Alleen door de krochten van het web liep een dun spoor van woede en verbolgenheid.

Er zal vast logica in zitten. Maar ik geloof dat ik die liever niet begrijp.