Een hoogspanningsnet op zee

Windparken op zee stellen zeer specifieke eisen. Nederland ziet voor zichzelf een rol als ’powerhub’ bij het transport van de energie.

Als windenergie in de toekomst een belangrijke stroomleverancier moet worden, zijn er grote windparken op zee nodig. Die parken moeten allemaal aan het elektriciteitsnet gehangen worden. Er liggen alleen nog niet voldoende kabels. Daarom gaan negen landen rond de Noordzee samen een hoogspanningsnet aanleggen.

Het is een ongekend omvangrijke samenwerking op dit gebied. Nog wel pril: het plan moet nog gemaakt worden. Volgende maand zijn de eerste besprekingen. Er liggen al wel kabels in de Noordzee, maar bij de meeste projecten zijn nu nog twee landen betrokken. Tussen Noorwegen en Nederland ligt sinds ongeveer vijf jaar een kabel. Groot-Brittannië en Nederland zijn bezig met een verbinding die over een jaar of vier zal werken. Tussen Noorwegen en Groot-Brittannië loopt ook een project. En onlangs ging er 85 miljoen euro Europese subsidie naar de aanleg van een kabel tussen Nederland en Denemarken.

Dat laatste project was ingediend door Tennet, de beheerder van het Nederlandse elektriciteitsnet, en de Deense evenknie Energinet. Tennet en de andere netbeheerders zitten nog niet aan tafel bij de besprekingen over Europese samenwerking tussen negen landen. Het is nu nog de beurt aan de ministers, voor Nederland Maria van der Hoeven van economische zaken, en de ambtenaren. Later zullen de beheerders zeker aanschuiven. Zij zullen het uitvoeren en een fors deel van de tientallen miljarden moeten investeren die nodig zijn voor een net op zee.

Het maken van een hoogspanningsnet op zee gaat veel verder dan het aanleggen van een kabel tussen een windpark en de vaste wal. ,,Het toekomstbeeld is een service-eiland voor transport en opslag van energie op de Noordzee’’, schetst Petra Wessels, woordvoerster van Tennet. ,,Windparken, maar ook installaties voor getijdenstroom, worden dan aangesloten op interconnectoren. Nu gaat stroom van een windpark naar een land, en van daaruit pas weer naar een ander land, als er te veel aanbod is. Via de interconnectoren kan dat directer. Op termijn wil Nederland op de Noordzee een 'powerhub' worden, van waaruit bij voorbeeld ook stroom uit wind naar Oost-Europa gaat.’’

Het plan dat de landen maken, gaat niet alleen over kabels en techniek. Ook moeten er zaken uitgezocht worden over van eigendom, verantwoordelijkheden en stroommarkt. Overheden moeten bepalen wie de zeenetbeheerders worden. Tennet is dat voor de Nederlandse vaste wal, maar nog niet officieel voor op zee.

In 2020 wil het kabinet 6000 megawatt aan energie op de Noordzee opwekken. Er zijn nu twee windparken op zee, samen goed voor 200 megawatt. Dit voorjaar zal het kabinet voor in totaal 950 megawatt aan zeewindprojecten aanwijzen die subsidie krijgen. Er is voor meer dan 3000 megawatt aan projecten ingediend.