’Drankgiganten spelen vals’

Alcoholfabrikanten voeren volop campagnes voor verantwoord drinken. Doel: het opkrikken van het eigen imago, aldus een Stap-rapport.

De drankindustrie heeft vorig jaar zes campagnes opgezet met voorlichting over matig alcoholgebruik. Het enige doel van die campagnes was imagoverbetering, stelt het instituut voor alcoholbeleid (Stap ), in een rapport aan de Tweede Kamer.

Stap houdt in opdracht van minister Klink (Volksgezondheid) de trends in alcoholmarketing in Nederland bij. Volgens het instituut zijn onder alcoholproducenten de campagnes voor ’verantwoord maatschappelijk ondernemen’ flink in opkomst.

Fabrikant Bacardi lanceerde vorig jaar drie voorlichtingscampagnes, Heineken twee. De branchevereniging van fabrikanten en importeurs van gedistilleerd zette een voorlichtingswebsite op, gericht op jongeren en drankgebruik.

Volgens Stap blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat voorlichtingscampagnes van fabrikanten niet aanzetten tot minder gebruik. Het instituut trekt een vergelijking met campagnes tegen het roken die werden opgezet door de tabaksindustrie. Wetenschappers stelden in 2006 vast dat antirookcampagnes van de sigarettenindustrie niet leidden tot minder tabaksgebruik bij jongeren. Wel constateerden zij dat jongeren die een voorlichtingsboodschap zagen van een tabaksfabrikant, positiever waren gaan denken over de bedrijfstak dan jongeren die een voorlichtingsboodschap van een neutrale afzender hadden gezien.

Volgens Stap is er geen reden om aan te nemen dat het effect van voorlichtingscampagnes van de alcoholindustrie wel werkt. „Het daadwerkelijke doel achter deze campagnes is het verbeteren van het imago”, aldus het rapport. Bij het campagnebureau van de alcoholindustrie, stichting verantwoord alcoholgebruik (Stiva ), was gisteren niemand bereikbaar voor commentaar.

Stap noemt het opmerkelijk dat Bacardi juist op muziekzender TMF in 2008 een campagne begon tegen overmatig alcoholgebruik. Op TMF mag geen alcoholreclame worden gemaakt, omdat hoofdzakelijk minderjarigen naar de zender kijken. „Het is opvallend dat Bacardi zich op deze zender kan vertonen. Van voorlichting die direct is gericht op jongeren, is bekend dat het nauwelijks tot niet effectief is. Maar Bacardi kan zo haar doelgroep wel bereiken, wat waarschijnlijk zeer gunstig zal uitpakken voor het merkimago”, aldus het rapport.

In het door Bacardi gesponsorde programma op TMF bood een jongen excuses aan een meisje aan over zijn gedrag na overmatig drinken. Hij deed dat met een rum-cola in zijn hand, wat hij terloops meldde. „Dit is sluikreclame”, aldus Stap.