Liever geen rokend kind

Hoe vertel je je kind dat het niet moet gaan roken? Gebruik vooral je intuïtie. En beloof maar geen rijbewijs.

Hevig ontdaan vist een moeder een verlept pakje shag uit de wasmachine, die net klaar is met draaien. Zonde van de was én zonde van haar jonge dochter. „Hè gatver”, hoort de kijker van het filmpje haar zeggen. „Ze zal toch niet roken?” Nagenoeg perfect gaat moeder aan de keukentafel het gesprek aan met het norse pubermeisje. „Ik ben niet bóós. Ik wil alleen dat je nadenkt over de gevolgen ervan.”

„Maar je rookt zelf ook!”, werpt dochter tegen.

„Ja. Dat is stom. Maar jij hebt nog de kans om te zeggen: ik doe het niet.”

’Een opvoeder is als een stakker die in het duister tast’, vond Wim Sonneveld. Hij mocht er destijds pessimistisch tegenaan kijken, inmiddels suggereren centra voor Jeugd en Gezin waarin pedagogen en psychologen zich over kinderen buigen, dat er wel degelijk het een en ander te sturen valt. Hoe een opvoeder met het onderwerp roken om dient te gaan, daarover bestond nog weinig duidelijkheid. STIVORO stelde een pakket samen waarmee gezondheidswerkers en docenten ouders informatie kunnen bijbrengen over de beste aanpak.

Aan de hand van filmmateriaal worden ouders door een praktisch opvoedkundig programma geleid, waarmee ze thuis aan de slag kunnen. ’Oefenpuber Tom’, een stoere knul met twee peukjes uit zijn oren, is de centrale figuur in de serie.

Kinderen zijn snel verslaafd, zo blijkt uit onderzoek van TNS-NIPO. Soms al na één of twee sigaretten. De risico’s ervan worden onderschat. Zeker als kinderen naar de brugklas gaan neemt experimenteel rookgedrag toe. Onder alle jongeren vanaf vijftien jaar heeft vijftig procent wel eens gerookt.

Opvoeders hebben best invloed op het rookgedrag van hun kind. Sterker, ouders hebben meer invloed dan vriendjes. Bovendien blijken jongeren – anders dan soms lijkt – veel waarde te hechten aan contact, betrokken ouders, ondersteuning en veilige en open communicatie.

In de cursus is aandacht voor opvoedingsstijlen en ontbreekt ook een hart onder de riem niet. Uitproberen –of het nou een sigaretje is, een glas bier of seks– hoort bij de leeftijd.

Nieuwe inzichten biedt de cursus volop. Dacht u altijd dat het beloven van een rijbewijs op de achttiende verjaardag uw kind er wel van zou weerhouden een sigaret op te steken? Dat is nog helemaal niet zeker. Uit onderzoek blijkt dat die achttien jaren voor een kind wel erg lang zijn om het rijbewijs als een beloning te kunnen zien. Steekt een kind één keer een sigaretje op en zie je het als ouder door de vingers, dan is je geloofwaardigheid verdwenen.

Eén gouden regel voor de ’rook-communicatie’ met je kind: gebruik je intuïtie. Misschien bedoelde Sonneveld dàt wel.