Duurzaamheid is voor hem iets vanzelfsprekends. Daarom besteedt hij daar weinig woorden aan. Nico Anten (1961) is liever hard bezig. Hij probeert zakelijk autoverkeer, een van de grootste vervuilers in Nederland, slimmer te organiseren zodat de CO2-uitstoot vermindert. Hij ziet en voelt veel koudwatervrees en probeert bedrijven en overheden daarvan af te helpen. Met zijn netwerkorganisatie Connekt lijkt dat goed te lukken. Zo'n 250 bedrijven die veel transporteren, hebben inmiddels toegezegd hun CO2-uitstoot te verminderen.

Al in zijn tienerjaren had Anten veel met natuur en groen. "Maar ik was in die tijd een gewone jongen die treinmachinist of piloot wilde worden. Op mijn 15de werd ik echter van mijn schaarse zakgeld lid van Natuurmonumenten en nam ik mijn ouders, broer en zus mee op vaartochtjes. Erg leuk vond ik dat."

Anten ging later bestuurskunde studeren in Leiden en in militaire dienst was hij voorzitter van de soldatenvakbond ANVM. "Vooral bij de bond zag ik al die botsende belangen en tegenstellingen die daaruit voortkwamen, terwijl je met samenwerken veel verder komt. Ik wil geen lobbyist zijn, heb altijd gezocht naar de grootste gemene deler. Het is net als hoe het toegaat in een gezin. Uiteindelijk moeten er keuzes gemaakt worden, maar je probeert ieder een eigen plek te geven."

Dat is geen naïviteit, verzekert Anten. "Ik stuitte vaak op dit fenomeen in mijn werk als milieuadviseur. Topambtenaren en bedrijfsmanagers willen wel anders, merkte ik, maar ze denken een rol te moeten vervullen. Mij werd snel duidelijk dat ze meer willen dan ze mogen. En dan niet eens zozeer van hun bazen, maar van zichzelf. Er heeft zich in hen een soort gedachte vastgezet: de organisatie waar ik bij hoor, staat ergens voor en van mij wordt verwacht dat ik dat onverkort uitdraag.

"Mijn rol is die van mediator, van bemiddelaar die mensen erop wijst dat ze verder komen als ze breder kijken en echt samenwerken. Dan pas kun je vernieuwen."

Anten richtte in 2000 Connekt op, een onafhankelijke netwerkorganisatie die overheden, bedrijven en kennisinstellingen bij elkaar brengt en verbindt om mobiliteit in Nederland te verduurzamen. "Het heeft even geduurd voordat we op gang kwamen. In het begin zorgden we bij wijze van spreken alleen voor de koffie en de thee en de gesprekstafel. Wat later gingen we meedenken over een agenda. We zijn onafhankelijk, daarom worden we vertrouwd. Bovendien kent de transportwereld veel concurrentie. Er is dus geen overheersende partij. Dan kun je je makkelijker richten op de inhoud."

Die inhoud is vooral het slimmer laten rijden van vrachtauto's door Nederland. Gemiddeld zijn ze nog niet voor de helft gevuld. De beladingsgraad is 42 procent. "Mobiliteit is een pijler onder onze welvaart, maar bedreigt tegelijkertijd ons welzijn. Dat moet en kan anders. Een paar procent meer levert al een stevige besparing op, in kosten en milieubelasting. Uiteindelijk is daaruit het programma Lean and Green (minder verspilling en groen) ontstaan. Duurzaamheid is geen punt van discussie meer, maar je moet het wel vertalen naar een concrete doelstelling. Dat was het vertrekpunt voor Connekt. Toch proefde ik bij mogelijke deelnemers de vrees dat zij zich als enigen zouden vastleggen op doelstellingen, en de concurrent niet. Niemand beweegt dan nog. Ik heb daarop alle geïnteresseerden bij elkaar gezet om ze samen die eerste stap te laten zetten. Dat is gelukt en met een behoorlijk pittig doel. In 2008 hebben negen vervoerders afgesproken dat zij in vijf jaar tijd hun CO2-uitstoot zouden terugbrengen met 20 procent. Als je dat wilt bereiken, moet je er alle deelnemers in de keten bij betrekken. Samenwerken met concurrenten dus. Dat is voor mij echt de doorbraak."

Als eenmaal blijkt dat zoeken naar duurzame oplossingen bedrijven ook kosten bespaart, is het hek van de dam. Inmiddels doen 250 partijen mee met het programma. Binnenkort loopt de periode van de eerste negen af. Anten: "Die hebben bij het begin een Lean and Green Award uitgereikt gekregen. Daartoe zijn ze doorgelicht en zijn hun plannen beoordeeld door TNO. Die heeft nu ook getoetst of ze bereikt hebben wat is beloofd. Niet iedereen is door die toets gekomen, kan ik al zeggen. TNO is streng. Degenen die het wel hebben gehaald, krijgen een Lean and Green Star als een erkenning van hun meerwaarde. Die bedrijven hebben laten weten voorop te willen blijven lopen. We denken dan ook aan het toekennen van een tweede ster, straks als zij hun nieuwe voornemen hebben gerealiseerd."

Hoe lean en green zijn Anten en zijn gezin zelf?  "Niets bijzonders, we zijn net zo bezig als een gewoon gezin. Beetje minder, maar beter vlees. Groene stroom, groen gas. Dat laatste is geloof ik weer wel bijzonder."