Het is tekenend voor de campagne van Mark Rutte. Het beschermen van de renteaftrek voor bestaande hypotheken is voor zijn partij 'topprioriteit', zegt hij in De Telegraaf. Reden? Hij kan geen ander onderwerp verzinnen dat belangrijker is.

Daar gaat het volgens de premier en lijsttrekker van de VVD dus over. Geheel in lijn met de eerste campagnebelofte die Rutte in augustus deed: iedereen met werk zou er van de VVD netto 1000 euro bij krijgen. Een simpele boodschap over geld en zekerheid.

Bij de aftrap van zijn campagne had Rutte ook zo'n eendimensionale boodschap. Het gaat om de strijd van 'socialisten' tegen 'liberalen', zo liet de altijd-uit-het-hoofd-sprekende lijsttrekker zijn congres weten.

Die socialisten zitten in de PvdA, SP en GroenLinks; partijen die 'lood om oud ijzer' zijn, herhaalde Rutte de afgelopen weken stelselmatig. Niet helemaal geloofwaardig, aangezien hij als premier aardig zaken heeft gedaan met GroenLinks, en de PvdA en de SP echt niet hetzelfde zijn. Maar heel nuttig in een verdeel-en-heers-strategie. Daarbij heeft Rutte het voordeel dat er op links meer te verdelen is dan op rechts.

Harten veroveren
Hij zal het vanmiddag uitleggen op de Nieuwmarkt in Dordrecht. De VVD-leider weet hoe dat moet: met de gebruikelijke lach op zijn gezicht en joviale gebaren de harten van kiezers veroveren.

Toch is het een van de weinige momenten in deze campagneweken dat de charmante jeune premier de straat op gaat om zieltjes te winnen voor zijn VVD. Hij volgt hetzelfde devies als twee jaar geleden: laat met de campagne beginnen. Geen ingewikkelde ethische of liberale kwesties oprakelen, geen vergezichten schetsen, maar duidelijk maken dat de VVD de enige partij is die goed over uw geld waakt.

Rutte is dan wel niet veel op straat te zien, sinds hij zich in de strijd heeft geworpen doet hij aan alle tv-rubrieken mee. Hoe de methode uit zal pakken, weten we over een paar dagen en het is de vraag of hij het beter had kunnen doen. Maar dat de VVD-leider een stuk minder ontspannen overkomt dan in de campagne van 2010, is voor iedereen zichtbaar.

Zijn trouwe achterban raakt hij niet kwijt, zo is te merken op VVD-campagneavonden. Of hij veel stemmen buiten de vaste aanhang zal verwerven met zijn tactiek, is de vraag.

Gezag
Dat kan als Rutte profiteert van het gezag dat hij de afgelopen twee jaar als premier heeft opgebouwd. Het lastige is dat hij premier was tijdens een kredietcrisis in een wankele gedoogconstructie. Een premier die niet kan opscheppen over wat hij allemaal tot stand heeft gebracht. De beloftes op zijn vorige verkiezingsposters over koopzondagen en orde op zaken stellen zijn niet waargemaakt.

Hij is ook nog eens een premier die met twee monden praat. Als lijsttrekker denkt Rutte er goed aan te doen om duidelijk te maken dat hij de Grieken het vel over de neus wil trekken, maar als de Europese Centrale Bank nog meer staatsobligaties van zwakke eurolanden opkoopt, probeert Rutte er niet voor te liggen.

Dan heeft hij in de debatten ook nog eens enigszins het imago gekregen van iemand die een loopje neemt met de waarheid. Of op z'n minst niet het hele verhaal vertelt.

De joviale toon waar hij zo groot mee is geworden, lijkt zijn staatsmannelijke uitstraling in de weg te zitten. Met zinnetjes als 'Als u minister-president wilt worden, meneer Roemer, dan moet u keuzes maken', 'Wie wil besturen moet duidelijke opvattingen hebben' en 'Leiderschap is ook de feiten onder ogen zien' probeert Rutte dat nog wel. Maar als hij vervolgens bij een programma als 'De wereld draait door' deze week zegt dat 'de rechter heeft gefaald' in de zaak-Holleeder is dat weer echt een uitspraak voor een partijleider. Niet voor een premier.