De drie woorden van het christendom
© Trouw
Dossier
U bekijkt nu: pagina 1 van 4.
Willem Jan Otten verdiept zich aan de vooravond van Pinksteren in Paulus. De drie woorden waarop het christendom gebaseerd is, vloeiden voor het eerst uit diens pen. „Als je erover nadenkt, en je van de historische duizeling bekomen bent, dringt zich de gedachte op dat het geloof dat de wereld heeft veranderd op het weergaloze drijfzand van één bewustzijn rust.”
Morgen is het Pinksteren. Vrijwel altijd wemelt het in dit tijdeigen van de pluisjes, vliegende zaden en pollen en gevleugelde moeren. Dat is passend, want Pinksteren herinnert ons eraan dat de Mensenredder weliswaar onherroepelijk van de aarde verdwenen is, maar dat zijn geest zich, dankzij een soort mondiale ejaculatie, over ons vaardig maakt.
De beschrijving van deze gebeurtenis in Handelingen is plastisch en lichamelijk. Een vuur, warme wind, mensen die in tongen beginnen te spreken, ieder in zijn eigen taal, iedereen roept en zingt door elkaar en toch lijkt eenieder te begrijpen waar de ander het over heeft.
Het is een dichtersdroom, een soort Poetry International. En wat je er verder ook van mag denken, het is een evenement waarbij in principe iedereen, ongeacht kunnen, afkomst, sekse, of mate van reinheid, hoogstpersoonlijk en afzonderlijk één gedachte of denkbeweging deelachtig wordt. Het is, zou je kunnen zeggen, het feest van het universalisme.
Geen slecht moment om over de apostel Paulus te lezen. Onlangs verschenen twee boeken – van de Franse filosoof Alain Badiou en van de Nederlandse nieuwtestamenticus Patrick Chatelion Counet – waarin wordt nagedacht over hoe het kan dat het denken van deze ene man de overtuiging en de geloofspraktijk van zovelen is geworden. De boeken hebben geen apologetische bedoeling. Toch draaien ze om iets fascinerends: het winnen van zielen. Paulus bezat als geen ander de gave om grenzen tussen mensen te slechten.
Wie zich in hem verdiept stuit op een schijnbaar absurde vraag: Wie of wat was er eerder, Paulus of Pasen?
Het klinkt als een flaptekst voor een prettig paranoïde bestseller, ’The Paulus Enigma’, en het antwoord lijkt een open deur. Als er niet een man genaamd Jezus gekruisigd was, dan zou Paulus, toen nog Saulus, de aanhangers van die man niet hebben kunnen vervolgen. Want daarmee was hij volgens de overlevering bezig, toen hij, met een soort politionele volmacht van de Joodse religieuze autoriteiten op weg was naar Damascus. Hij was van plan om van ’de mensen van de Weg’, zoals de gevluchte Jezusgetrouwen heetten, het leven te vergallen, desnoods met geweld. Kort tevoren had hij een rol gespeeld bij de executie van Stefanus die, volgens de overlevering, had volgehouden dat de gekruisigde de Zoon van God was. Dus zou je zeggen: Pasen gaat vóór Paulus.
Literatuurtechnisch zit de zaak ingewikkelder in elkaar. We weten dat de dertien brieven van Paulus eerder geschreven zijn dan alle andere delen van het Nieuwe Testament. De Evangeliën zijn pas na de dood van Paulus samengesteld. Het boek Handelingen, waarin het relaas van Paulus’ bekering en werken staat, dateert zelfs van na 70, dus van na de verwoesting van de Tempel in Jeruzalem. Tussen Pasen en het verschijnen van de eerste Evangeliën verstreek er minstens één generatie. En we kunnen veilig aannemen dat de schrijvers de brieven en opvattingen van Paulus kenden. Het snijdt dus hout als je zegt dat Paulus vóór Pasen komt. Pasen is immers niet alleen de kruisiging – het is vooral dat de Gekruisigde is verrezen.
Deze notie, of perceptie, of, zoals de Franse filosoof Alain Badiou zou zeggen, deze waarheid, heeft Paulus als eerste onder woorden gebracht. Dat de Verrijzenis als verhaal de kern uitmaakt van de Evangeliën en Handelingen wil helemaal niet zeggen dat zij als waarheid al bestond toen Paulus, ongeveer drie jaar na Jezus’ dood, het verblindende licht zag. En ook is niet gezegd dat Paulus ogenblikkelijk zeker wist „dat de Heer verrezen was”.
Het is een verrukkelijke fictie om hem terstond na zijn zonnesteek, of epileptische aanval, of psychose – om enkele diagnoses van argwanende Paulusvorsers te noemen – te laten beseffen dat de Heer dan dus was opgestaan. Nogmaals, dat is een verhaal van na 70, geboekstaafd door iemand die er niet bij is geweest. Een enscenering. Over het grote evenement van zijn leven zegt Paulus in zijn brieven zelf bijna niets.
Met andere woorden: zoals alles van waarde is ook de christelijke religie het resultaat van een verhaspeling van oorzaak en gevolg, van begin en uitkomst. De uitkomst is: het ongelooflijke besef dat Christus is verrezen en de dood overwonnen heeft. En deze uitkomst heeft de niet meer uit het collectieve bewustzijn uit te wissen voorstelling van een uit zijn graf wandelende gestorvene gegenereerd. En alles wat we ervan kunnen weten is dat dit is opgekomen in het (zeldzaam onsystematische) brein van iemand van wie moet worden aangenomen dat hij Jezus niet gekend heeft en Pasen niet meegemaakt.
Paulus is nergens bij geweest.
Daarom noemt hij zichzelf de ’misgeboorte’. Te laat is hij, het nakomertje van God.
Toch is het voor het eerst uit zijn pen gevloeid: Christus is verrezen.
Als je erover nadenkt, en je van de historische duizeling bekomen bent, dringt zich een gedachte op. Het geloof dat de wereld heeft veranderd – geen christenverachter die het dáármee niet eens is, waarom zou hij anders Christus verachten – berust op het weergaloze drijfzand van één bewustzijn.
Het heeft weinig zin om je af te vragen wat er zonder Paulus van Jezus en zijn onderricht geworden zou zijn. Christus is verrezen, en Paulus is de eerste beseffer, en om deze drie woorden is het hele geloofsstelsel gaan draaien. Er is, ook na tweeduizend jaar apologetisch vernuft, geen manier gevonden om te bewijzen dat Jezus heus uit de dood is opgestaan.
We moeten het geloven, zo we kunnen. Weten kunnen we het niet. Ook Paulus doet in zijn brieven geen enkele poging tot weten. Hij maakt het zelfs nog erger en drijfzandachtiger, hij zegt: als Christus niet verrezen is, dan is alles voor niets geweest, dan ben ik de beklagenswaardigste van alle mensen.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
- Toon heel artikel
- vorige pagina
- 1
- 2
- 3
- 4
- volgende pagina
Reacties (32)
We mogen ons, mrensen, gelukkig prijzen dat Christus inzag dat zonder verdere menselijke hulp, de kans groot was dat zijn opcracht mis zou lopen. Bij deze vitale mens, die naast de vele te maken middelandse zee-reizen, ook in staat is het christelijk geloof verder uit te dragen.
Voorburg, 10 juli 2009.
Cool, Thomas, Voorburg op 11-07-2009, 03:10
Wat een schitterende tekst van Willem Jan Otten over de Damascus-ervaring van Paulus, over zijn levenslange trouw aan dit inzicht!
Een ervaring van Licht, Inzicht, een nieuwe Werkelijkheid!
Helaas? overkomt dit weinig mensen.... toch weten/kennen wij deze verhalen uit de geschiedenis.
Ook mensen met een Bijna-Dood-Ervaring (BDE) spreken over een moment/ervaring van een andere Werkelijkheid, die de rest van hun leven kleurt, totaal verandert. Lees: Pim van Lommel: Eindelijk bewustzijn.
Misschien kunt U daar ook eens zo prachtig over schrijven?
Annet-Esther, groningen op 17-06-2009, 01:59
Een interessant artikel. Jammer dat er geen melding wordt gemaakt van de pre-paulijnse traditie: de traditie die al bestond in de gemeenschappen van 'de mensen van de Weg' en die er op wijst dat Paulus weliswaar de oudste geschriften van het NT heeft geschreven, maar ook terugvalt op oudere, mondelinge of schriftelijke tradities. Dit is toch in de studies over de brieven van Paulus duidelijk terug te vinden. Het christendom berust dus niet op het 'drijfzand van het bewustzijn van Paulus', tenminste: niet uitsluitend.
Juliette van Deursen, voorschoten op 10-06-2009, 18:05
Geachte Trouw-redactie,
Heel veel dank voor dit prachtige stuk werk van Willem Jan Otten.
Op zo'n manier geloven vindt ik navolgenswaardig.
Het Evangelie is een manifest tegen onze door zelfzucht verziekte mensenwereld. Otten weet duidelijk te maken waar dat in zit: "Niet meer ik maar Christus leeft in mij."
Bernard Bouman, Amsterdam op 03-06-2009, 09:20
@ M.Nieuweboer
Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat u bij het begrip 'waarde' de mogelijke emotionele, morele en esthetische betekenissen daarvan volledig buiten beschouwing laat. Dat vind ik vreemd, temeer daar Otten het hier duidelijk niet over het 'nut' heeft.
Inzake 'waarheid' versus 'schoonheid' heeft u wel een aardig punt te pakken. Maar over de verhouding tussen die twee zijn sinds de Grieken al behoorlijk wat bibliotheken vol geëmmerd, dus laten we daarover maar niet beginnen.
Kees, Nieuw-Vennep op 03-06-2009, 00:51
Paulus? Was dat niet die fantasierijke tentenmaker die heeft bedacht dat Jezus een Zoon van God was? De persoon die via de (door hem verzonnen) Heilige Geest communiceerde met God? De persoon die dacht dat Jezus spoedig weer terug zou keren. Maar hij kwam maar niet...
David Bakker, Enschede op 02-06-2009, 16:07
'Als zelfs een verblinde sukkel als ik deze waarheid kan zien, dan kan iedereen het zien'. Ik niet. Ik ben dus nog erger dan een verblinde sukkel. Dank u wel. Als Paulus niet arrogant is, dan beledigend. Kees zal het vast niet zo bedoeld hebben, maar regelmatig vraag ik me af of christenen wel weten wat ze opschrijven en wat dat betekent voor andersdenkenden. De waarheid van een gedicht, wat is dat? Daar ben ik te dom voor. De schoonheid ervan, daar kan ik inkomen.
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 02-06-2009, 01:05
De waarde van de quantummechanica zit niet alleen in haar nut, al draagt deze er zeker toe bij. De waarde zit ook in de mogelijkheid allerlei verschijnselen van de levenloze natuur te beschrijven. Otten beseft dat wellicht niet, anders had hij niet zoiets geks opgeschreven. Al heeft hij vast wel de beste bedoelingen. De term interessantdoenerij slaat alleen op dit punt, verder niet.
Als eenvoudige atheïst stel ik vast dat ik maar beter het christendom kan afschaffen als het menselijkerwijs zo onmogelijk is. Dat is inderdaad een verhelderend punt. Inderdaad kan Otten goed schrijven. Daarom is zijn bewering over waarde zo misplaatst.
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 02-06-2009, 01:05
J Tibosch: In zekere zin is de Bijbel het verslag van hoe God werkt met de mensheid, op een bepaald doel afstevent, en daarom (zoals een zeiler bij zijwaartse wind) af en toe 'het roer omgooit' om zo dichter bij Zijn Doel te komen. Elke keer als de mensheid een les heeft geleerd, komt er weer een volgende ... Ik raad u dringend aan de koran goed te lezen, de taal die dit boek over christenen en joden aanslaat is iets waar Wilders nog wat van kan leren. Ik ben een aangenomen zoon in een moslim gezin, en heb uren koran in het arabisch aangehoord. Ik moge hopen dat moslims ooit allemaal Jezus gaan ontdekken zoals Hij in het NT staat omschreven.
Erwin, Eindhoven op 01-06-2009, 19:49
@ M.Nieuweboer (1)
Of verhaspeling van oorzaak en gevolg altijd tot iets waardevols leidt, lijkt me inderdaad stug. Dat is trouwens ook niet wat Otten hier stelt. Maar met de verhaspeling van de begrippen 'nut' en 'waarde', zoals u hier doet, worden de zaken er niet helderder op.
Over de 'creativiteit' van Otten: hij doet hier wat hij altijd doet, en dat is niet proberen iets 'interessanter' te maken dan het is, maar in zijn schitterende poging zijn sprakeloosheid te verwoorden juist de nadruk leggen op de menselijkerwijs gesproken onmogelijkheid van het christendom.
Kees, Nieuw-Vennep op 01-06-2009, 13:24
M.Nieuweboer (2)
'Arrogantie'? Het is evident dat Paulus hier (in de voorstelling van Otten) zoiets bedoelt als 'Als zelfs een verblinde sukkel als ik deze waarheid kan zien, dan kan iedereen het zien'. U kunt de 'arrogantie' van het christendom beter zoeken bij zijn hoofdfiguur, die beweerde dat hij de weg, de waarheid en het leven was. Alhoewel, dat is niet arrogant, dat is volslagen waanzinnig. Als dit tenminste woorden waren van een gewoon mens. Er zijn geen berichten die de waanzinnigheid van Jezus in andere opzichten ondersteunen, maar dat is (ook) geen argument. Maar ja, hangt de waarheid van een gedicht af van zijn 'argumenten'?
Kees, Nieuw-Vennep op 01-06-2009, 13:24
Waarheid..insisteert..Zeg: Holocaust. Die waarheid mag men niet ontkennen omdat, aldus een radiocommentator, het de waarheid is. Er zijn, behalve Paulus anderen geweest die geschreven hebben over de waarheid en er zelfs aan toevoegden: wij weten dat zijn getuigenis waarachtig is. Toch is dit, ook nu nog, 'een dwaasheid voor ongelovigen en een ergernis voor Joden'. De keuze om te geloven is vrij. De kerk heeft dit niet altijd begrepen wat betekent dat zij niet (altijd) van de waarheid heeft getuigd. Wie heeft onze prediking geloofd en aan wie is de Geest geopenbaard? Zonder geloof blijft Pinksteren onzichtbaar en dus ongrijpbaar.
Jon Story, den Bosch op 01-06-2009, 12:46
"alles van waarde is het resultaat van een verhaspeling van oorzaak en gevolg, van begin en uitkomst." Nu zijn er twee mogelijkheden. Of de quantummechanica is niet van waarde. Dan vraag ik me af waarom Otten de moeite neemt om internet te gebruiken. Of dit is gewoon onzin. Hoe dan ook, de creativiteit van christenen om hun geloof wat interessanter te maken kent geen limiet. "Als ik, dan iedereen." Daar ligt dan de basis voor de christelijke arrogantie, want het moet minstens zijn "Als ik, dan iedereen behalve M.Nieuweboer." Overigens staat dit artikel vol behartenswaardige zaken, zij het niet altijd even relevant voor een atheïst als ik.
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 01-06-2009, 01:36
In het babelverhaal wordt een verklaring gegeven voor het bestaan van volkeren die het niet met elkaar kunnen vinden, die "elkaars taal niet spreken". Als feitelijke reden wordt menselijke verwaandheid genoemd en in een oude cultuur wordt een straffende God "opgevoerd", die daar tegen "optreedt". In de oude culturele taal van de eerste christenen wordt gezegd dat de "Geest"(van Jezus) met "vuur"en "wind" een eind maakt aan tegenstellingen en "misverstanden" tussen volkeren. De bijbelse reden voor elkaar niet willen "verstaan" is inderdaad arrogantie ("van het eigen volk")..en we kunnen slechts hopen dat de Geest(en wij!) daar tegenop kan!
joost tibosch sr, valkenswaard op 01-06-2009, 01:35
Wat een fantastisch artikel. Toen ik begon te lezen dacht ik: die Badiou is gewoon de zoveelste Kuitert of Den Heyer, deelnemers aan het EO-spelprogramma “Ik weet het beter”. Maar al lezend verbaas ik mij over Badiou. Een uitspraak als “Waarheid existeert niet, maar insisteert” is heel erg waar, voor heel de geschiedenis van het Christendom. Dat de kerk in de loop van haar geschiedenis vol Farizeeën is geraakt, daar hoef je mij niet van te overtuigen. Ik vind beide boeken, zoals beschreven, boeiende bijdragen aan kerk en christendom. Ik denk dat zowel gelovigen als ongelovigen deze bijdragen moeten lezen, want het raakt ons allen.
Johan Kloosterman, Harlingen op 01-06-2009, 01:28
@ joost tibosch sr
Voordat we inderdaad verstrikt raken in een babylonische spraakverwarring: Suggereert u dat in het Babel-verhaal JHWH een kwade genius is, die de mensen uit jaloezie dwarszit? En dat deze 'onrechtvaardigheid' met Pinksteren wordt rechtgezet? Dit zou impliceren dat we sinds Pinksteren dus wél een Toren van Babel mogen bouwen.
U denkt niet dat het Babel-verhaal een allegorie is over de arrogantie van de mensheid, die het zonder God denkt te kunnen stellen, en dan aan zijn eigen tegenstellingen ten onder gaat?
Bij Handelingen 2 is er geen referentie aan Genesis 11. Wordt er elders in het NT die link wel gelegd?
Kees, Nieuw-Vennep op 31-05-2009, 22:04
@Kees, Wilders komt inderdaad niet verder dan de conclusies van het Babelverhaal..aan het Pinksterverhaal komt hij niet eens toe!
joost tibosch sr, valkenswaard op 31-05-2009, 17:56
Tijdens mijn werkzame leven heb ik veel samengewoerkt met homo's.Hun toewijding, begrip, inzicht in menselijke verhoudingen heeft diepe indruk opmij gemaakt.Uit de brieven van Paulus spreekt een gelijke passie. Was Paulus homofiel? Zo ja,dan is dat een compliment voor het christendom. Daarin hebben we een rebel(Jezus), een verrader (Judas) een moeder(Maria), een hoer(?)(Maria Magdalena), een vader(josef), een stel vissers, Joden, en nog meer hele gewone en hele bijzondere mensen. In het evangelie van Johannes lees il : een gebod geef ik U dat ge elknder beminnen moogt zoals ik u bemind heb.Paulus bevestigt dat. Nu is mijn ruimte op.
will van der Fluit, hilversum op 31-05-2009, 17:53
verhalen en'niemand'die het weet oorlog en haat mensen worden sinsdien vermoord door verhalen 2000 j en langer geleden wat stichtten ze aan de wereld als onleefbare plek dat jezus heeft geleefd dat kan ik accepteren maar wat de mens er mee heeft gedaan grenst aan waanzin wat de kerkvaders ermee hebben gedaan is manipulatie(nog steeds)mensen hebben het geloof nodig om te kunnen(over)leven Dat er Geest is ja kijk om je heen maar wat wordt beweerd door alleen verhalen is wanhopig zoeken naar houvast en wordt al vele generaties vanaf het eerste bewustzijn door christelijke opvoeders bij hun nazaten met een paplepel(indoctrinatie) ingegeven
a, b op 31-05-2009, 11:41
@ joost tibosch sr
U identificeert hier kennelijk 'de groeiende wereldgemeenschap van Pinksteren' met de 'multiculturele samenleving', en Wilders als spelbreker. Je kunt die multiculturele samenleving net zo goed zien als de bouw van de Toren van Babel, waarbij Wilders constateert dat die bouw is mislukt.
Overigens weer een prachtig verhaal van Willem Jan Otten.
Kees, Nieuw-Vennep op 31-05-2009, 11:38
Wat een minachting van Willem Jan Otten voor Paulus.
Zonder Gods kracht vermocht Paulus niets, zoals hij zelf ook schreef.
Hij was de zaaier, maar God gaf de groei.
Christus zei dat degenen die na hem kwamen, nog groter werken
dan Hij zouden verrichten omdat Hij bij de Vader was, en dat
is gebleken.
Het is niet de Heilige Geest die spreekt in Otten,
maar de geest van de wereld, of een geest van ontucht.
(Verheerlijkte Otten,als christen, de porno niet?)
Lof en laster zijn ons deel, schreef Paulus.
Als de laster van een kerkman als Otten komt, is het duidelijk dat hij een valse broeder van Paulus is, een antichrist!
pauline, breda op 30-05-2009, 23:22
@Erwin, joodse christenen hebben hebben hun Pinksterverhaal(Hand 2) gecomponeerd als tegenhanger van het bekende verhaal over "de toren van Babel"(Gen 11). In Babel bracht JHWH de talen van de mensheid in verwarring en de mensheid raakte verspreid over de hele wereld. In Jeruzalem brengt de Geest van Jezus alle volkeren bij elkaar en ieder verstond de ander in zijn eigen taal. Wilders is in feite een jongen van het oude Babel-verhaal, die mensen uit elkaar jaagt! Hij weigert zelfs nog moeite te doen een andere taal/cultuur te verstaan. Hij komt niet eens meer toe aan de Pinksterverbazing dat elkaar verstaan toch mogelijk is.
joost tibosch sr, valkenswaard op 30-05-2009, 23:22
Ook hier: één-zijn overstijgt de polariteit, de verschillen. Ze gaat eraan vooraf en komt na alles. On-grond ook wel genoemd. Dit 'weten', deze verlichting is niet in duale wetenschapstermen uit te drukken. Deze universele wijsheid is een dwaasheid voor deze polaire wereld. In Paulus' ageren/reactie op Jezus wordt de Verrezene weer manifest, 'openbaar', een Pinksterkracht. Je bent er dan bij, je oude ik slaat om door "een beseffende gebeurtenis", de verloren zoon leeft in de eenheid met zijn vader, tevoren is het een hel. Dank je Willem Jan.
Jan Willem, Doetinchem
J.W. de Blok, Doetinchem op 30-05-2009, 16:00
Otten lijkt evangelist/paasverhaal en Paulus uiteen te halen;
Het verhaal van Handelingen (h2=pinksterdag)waar ie naar verwijst is van de hand van Lucas, de evangelist&reisgenoot van Paulus.
Er is een breder kader: Pinksteren is in eerste instantie nog steeds een Joods feest - 'feest vd 7 weken'- van het universalisme van de tora/g'ds verbond. dat hangt samen met de 50ste (= 7 x een 7 dgn !) dag ná de uittocht= het Joodse Pasen.
de Chr kerk(Lucas)heeft dit wekenfeest verbonden met de Jezus verhalen, beseffend dat hier/in hem al die al-oude feesten herhaald, vervuld- actueel worden.
verzelfstandigen van 'opstanding' als fenomeen ....etc.
Nanne Scholtens, Bergen op Zoom op 30-05-2009, 16:00
Hoe dan ook, als je er naar eer en geweten met hart en ziel goed over nadenkt moet er wel een hogere macht of zoiets bestaan, dat te ontkennen is dwaling en op zich niet belangrijk maar wel jammer voor projecterende reductionistische objectivisten.
AdVader, Utrecht op 30-05-2009, 13:48
Joost Tibosch sr: Paulus beschrijft zelf hoe hij na zijn bekering 14 jaar alleen geweest is en niet met christenen heeft gepraat. Verder zou ik graag toelichting van u zien over uw uitspraak dat Wilders' denken slecht past bij de groeiende gemeenschap van Pinksteren. Ik zeg niet dat ik het oneens ben, maar dat ik uw uitspraak gewoon niet begrijp, edoch wel interessant vind.
Erwin, Eindhoven op 30-05-2009, 13:47
"Het geloof dat de wereld heeft veranderd berust op het weergaloze drijfzand van één bewustzijn"?? Lees 1Corinte15 aub voordat je een oordeel geeft over Paulus' theologie. Hij zegt zelf dat er wel 500 getuigen zijn die Jezus in levenden lijve hebben gezien. En Paulus sprak en schreef in een tijd waarin die mensen nog in leven waren - het kon dus makkelijk geverifieerd worden.
Ik geloof mede op grond van het getuigenis van ooggetuigen, liever dan me toe te vertrouwen aan moderne ideeën van nu. Het is eindeloos populair om dingen te herinterpreteren vanuit de hoogmoed dat wij alles beter weten dan die domme mensen van toen.
Dirk Maurits Boersma, Pretoria, Zuid-Afrika op 30-05-2009, 13:47
Hoewel Paulus na Pasen komt en zaken beschrijft die hij niet gezien heeft, moeten het gewoon maar geloven?
Ik zou persoonlijk niet weten waarom.
N.van Dijke, Zaandam op 30-05-2009, 13:46
Het is inderdaad erg paradoxaal dat iemand die zo vrij was in heel zijn optreden, vrij van hebzucht en alles wat ons in deze tijd in zijn greep houdt, wordt geassocieerd met dwang, benepenheid, verwrongenheid van denken enz.
Ik ben het er trouwens niet mee eens heel het christendom zo aan Paulus op te hangen. Ik ben blij dat Jacobus er lekker irritant door heen fietst als we al te breedsprakig en diepdenkerig worden met de opmerking dat zuivere godsdienst is omzien naar de kwetsbaren en.. gedenken
Andre, Gouda op 30-05-2009, 13:44
Leuk om dit te lezen, veel gedachten werpen ongetwijfeld een verfrissende blik op Paulus, en de inhoud van wat hij geloofde. Ik kan het alleen werkelijk niet eens zijn met de implicatie dat het hele christendom op hem (en zijn drijfzand) gebaseerd zou zijn en niet op de ooggetuigeverslagen van de mensen die Jezus van dichtbij hebben meegemaakt, al zouden de oudste brieven hiervan die we nu hebben later geschreven zijn dan die van Paulus. Niettemin bedankt voor deze tot nadenken oproepende bespreking.
Erwin, Eindhoven op 30-05-2009, 10:49
Schrijver kan weten dat in het verzamelwerk evangelie de oudste stukken ouder zijn dan Paulus en zelfs van/over de historische Jezus zijn/gaan. De onuitwisbare herinnering aan hem en de verwoede pogingen om op zijn manier te leven zijn toch de kern van -ook het huidige -christendom. Ook Paulus heeft het "verhaal van Jezus" alleen maar gehoord(van mensen die Jezus gekend hadden en die hij bezig zag). Meer dan judese en galilese joden begreep hij de impact van dat verhaal voor een wereldrijk waar hij als jood geboren was. Zo beseffen christenen nu hopelijk hoe slecht Wilders-denken past bij de groeiende wereldgemeenschap van Pinksteren!!
joost tibosch sr, valkenswaard op 30-05-2009, 10:46
Leg alle Bijbels naast elkaar en zie de chronologie.
Neem de grote profeten op een rij; Henoch Noah Abram David.
Steeds 777 jaren tussen deze.
Wat gebeurde 2651 vC ?( God benaderd Noah)
Waarom komt 2011 naar voren in de chronologie vanaf Noah?
7 dagen van 666 jaren tegenover 6 van 777, is er nog een dag van 777 jaren tegaan?
Waaarom kent de chronologie van 7 dagen van 666 jaren 13 als middelpunt en dat tevens precies de hartleeftijd van Jezus is?(-4 geboren)
Waarom stelde Johannus dat er een zou komen die de tijden van de mens (met 666)zou kunnen berekenen, en dat berekend uitkomt op 2011?
Paulus of niet, cchronologie klopt!
Dick., Waalwijk op 30-05-2009, 10:46
Plaats een reactie
Stuur artikel door