’God schiep niet, hij scheidde’

Alleen de mens is bewust van concuquenties.

Die scheiding werd aangebracht, bewustzijn van onbewust.
Daar is intelligentie voor nodig.

Die intelligentie is het bewustzijn van de ruimte tussen twee bomen.

Dick., Waalwijk op 18-10-2009, 15:33

Geachte heer of mevrouw F. Roos uit Vaassen, waar haalt u het woord "Paradijs" vandaan in het scheppingsverhaal van het boek Genesis? Welk Hebreeuwse woord?

A.Willemse, Huizen op 15-10-2009, 14:09

Een domme uitspraak van deze promovenda, dat dit nu "bewijst" dat God "niet de Schepper is". Zwakzinnige conclusie, typisch voor arrogante theologen. Wie de filosofie van Genesis kent, weet dat in den beginne alles bij God was.

Dus scheiden of scheppen, maakt voor het dogma niet uit.

We zijn overigens ook maar, dat vrijzinnigheid en liberalisme en agnosticisme typische voortzettingen zijn van de theologische tocht van het protestantisme, dat ook menselijke bevindingen en uitvindingen vooropstelt.

Ik geloof vast in de wijsheid van de Rooms-katholieke Kerk van Jezus-Christus en haar wetenschappers en theologen van eeuwenlang.

Mw. M.J.M. Tenhumberg, Zevenaar op 14-10-2009, 12:10

Ze heeft helemaal geen nieuwe ontdekking gedaan. Deze discussie is al langer gaande.In de middeleeuwen al. Het woord bara is gewoon verkeerd vertaald want het kan op twee manieren worden uitgelegd scheppen en scheiden. Zj gelooft ook niet dat is duidelijk als je de bijbel als een verhal leest en niet als woord van God krijg je al gauw andere visies. Ik ben dus helemaal niet onder e indruk. En ik val ook niet van mijn geloof af.

wendy carty, rotterdam op 13-10-2009, 19:56

Bekijk eens hoofdstuk 6 "Het Paradijs" op pagina 154
van het boek "Berg der goden", afgeleid van Ez.28:14.
U kunt dit pdf-boek lezen, downloaden, doorzoeken en uitprinten op:

www.bergdergoden.nl

Groet,

F. Roos, Vaassen op 13-10-2009, 18:02

Zelfs afgezien van de vraag of God wel of geen Schepper is, zijn mijn inziens de conclusies van Ten Wolde (of de schrijver van het artikel) onlogisch. Als men mij ziet schrijven kan men onmogelijk concluderen dat ik niet kan lezen... 'God scheidde', wil niet zeggen dat Hij niet schiep. De stelligheid waarmee dingen worden beweerd hebben, wat mij betreft, een hoog Telegraaf gehalte. Jammer dat zo weinig mensen zelf niet meer nadenken en hierdoor in verwarring raken. We hebben ons geloof in een (almachtig)God in gewisseld voor een geloof in de witte jas(prof.dr.ing) of dat een verbetering is waag ik te betwijfelen.

Janco Zijlstra, Elburg op 13-10-2009, 15:48

Wat maakt het nou uit of hij "schiep of scheidde". Er klopt allebei niks van. Ten eerste is het NT steeds hergeschreven en dus eigelijk een verkrachting van het OT, Ten tweede is het OT, voor het grootste deel afkomstig van de Soemerische teksten, die al meer dan 6000 jaar oud zijn. Deze vereerden "de Goden" een buitenaards ras, de Nephilim,
die de mens heeft geschapen. In de oude Soemerische teksten werd al gesproken over Adam en Eva, het hof van Aden en genetische manipulatie van de mens. Ga dan maar eens nadenken of de Bijbel dan wel klopt en als je deze goed leest spreekt men ook over buitenaards leven.

R. de Busser, Purmerend op 13-10-2009, 15:45

psalm 138:2
2 Ik zal mij nederbuigen naar het paleis Uwer heiligheid, en ik zal Uw Naam loven, om Uw goedertierenheid en om Uw waarheid; want Gij hebt vanwege Uw gansen Naam Uw woord groot gemaakt.
2 Petrus 1:20-21
20 Dit eerst wetende, dat geen profetie der Schrift is van eigen uitlegging;
21 Want de profetie is voortijds niet voortgebracht door den wil eens mensen, maar de heilige mensen Gods, van
den Heiligen Geest gedreven zijnde, hebben ze gesproken.

nvt, nvt op 12-10-2009, 23:06

Wat een geneuzel. Kunnen we niet gewoon de oude verhalen in hun waarde laten, ongeacht of ze waar zijn of niet? Ik geloof absoluut niet in het bestaan van enige godheid, maar erken wel de waarde daarvan voor anderen.

Het oude testament is voor mij een metafoor voor het ontstaan van de aarde en en leven. Als ik het zo lees zie ik mijn eigen visie daar in terug. De oerknal, het ontstaan van het eerste leven, dat via de evolutie geresulteerd heeft in de mens. Prachtig toch?

Als christenen op deze manier hun heilige teksten gaan analyseren ondergraven ze hun eigen basis. Van mij mogen ze. Maar worden ze er gelukkig van? Ik betwijfel het.

Nico Lippe, Arnhem op 12-10-2009, 22:46

Het probleem is helemaal niet de academische discussie zelf, die moet en zal plaatsvinden. Ook niet de reacties door onwetende maar modieuze atheisten e.d., met platvloerse verwijzingen naar Darwin en ga maar door.
Het probleem is het uitbuiten van dit soort academisch werk door de "concurrerende universiteit", die door "minister" Plasterk wordt gepropageerd.
Nee: er is geen rol voor een "woordvoerder" van de instelling waar de wetenschapper werkt, die probeert de media-wereld te overtuigen dat dit voorpaginanieuws is. Dat is PR, dat is hype, dat is het tegengestelde van wat academische scholarship betekent.

Hermes, Nijmegen op 12-10-2009, 15:22

Maybe the 'ole man up there' is blij dat die domme drentelende mensjes daar beneden het eindelijk eens door hebben ;)

J.Y. van Brenk, Utrecht op 11-10-2009, 22:34

Uiterst opmerkelijk, deze woorden uit de mond van een professor. In de eerste plaats omdat ze blijkbaar niet heeft opgemerkt dat één van de belangrijkste Nederlandse theologen uit de 20e eeuw (Noordmans) al gesproken heeft over 'scheppen is scheiden'. Maar des te meer omdat ze met haar vertaling de wording van onze werkelijkheid denkt te kunnen herschrijven. Ze meent 'neutraal', en 'ontledigd' met een ongekende puurheid tot de 'waarheid' van Hebreeuwse woorden door te dringen. Zo'n machtsgreep naar de tekst zal de in de hemel gezetene wellicht tot een glimlach brengen. Laten we de Schepper in Zijn waarde laten.

Floris, Maastricht op 11-10-2009, 08:57

Dit is een losse flodder. In de hele Bijbel is het heel duidelijk dat God alles heeft geschapen, dus het zichtbare is niet uit het waarneembare ontstaan. Hij schiep alle zichtbare en onzichtbare dingen en wezens. Hij zal het ook allemaal weer vernietigen en een nieuwe hemel en een nieuwe aarde maken. Maken, niet scheiden. De eerste hemel en aarde zijn er dan niet meer. Hij sprak en het was er. Hij zal spreken en het is er niet meer. Hij is de Alpha en Omega. Hij rolt de ruimte op als een boekrol.

Tijmen, Rotterdam op 11-10-2009, 08:57

Het is jammer dat ze niet vanuit deze betekenisverschuiving het scheppingsverhaal in een nieuw licht kan zien, maar probeert het meteen helemaal terzijde te schuiven (baart natuurlijk opzien, hoezee, ik ben in de picture, enzo.).

N. van Dijke, Zaandam op 11-10-2009, 08:53

Geloven als een kind. God bestaat en hoe het vroeger precies is gegaan is toch niet van het grootste belang? Wat doen woordspelingen er toe, niemand kan Hem doorgronden. Geloven dat Hij bestaat en dat Jezus voor onze zonde de straf heeft gehad zodat wij weer vrij (kunnen) zijn, daar draait toch alles om??

Gertrud, Rijssen op 10-10-2009, 21:34

Bare .. baren .. be ha resjit... .. falsificaties ... scheiden ... verbinden (religiare) ..
Het probleem is hier enerzijds (filosofisch/fysisch) de aanname van een verondersteld begin ergens in de tijd, alsook dus op het niveau van de taal zelf. We zwijgen verder over de mensen die aanspraak denken te kunnen maken op de ware goden, zowel meervoud als in enkelvoud .. Hier laat ik het bij. Misschien is het een leuk idee om alle reacties eens te bundelen als een suplement bij de oratie, die ik nu ga aanschaffen.

Martin van den Oever, Arnhem op 10-10-2009, 15:55

In haar oratie betoogt mevrouw van Wolde het volgende over "beresjit"

"[...] Wanneer er bij dit woord een bepaald lidwoord had gestaan zou er baresjit hebben moeten staan. Zo?n lidwoord staat hier niet. [...]"
Vervolgens bouwt ze hierop verdere conclusies.
Zo'n lidwoord staat er echter wel! Met name in het kritische apparaat wordt wel degelijk aangegeven, dat er een gelijkwaardige keuzemogelijkheid is, ook voor "baresjit" (=be ha resjit). Haar verdere conclusies zijn hiermee dus gefalsificeerd.

Jaap Geluk, Utrecht op 10-10-2009, 13:05

Wat een mooie verzameling reflecties van lezers ! Een vraag voor de professor: is er een mogelijke relatie van het hebreeuwse 'baro' met het Nederlandse 'baren'. Bij het baren is er ook sprake van scheiden (van moeder en kind) maar vooral verwijst het naar het tevoorschijn komen. Het open-baren om het maar zo te noemen ...
Bij het mooie Nederlandse woord 'voortbrengen' is er een vergelijkbare tweeledigheid . Het verwijst zowel naar het nieuwe (het iets dat uit niets wordt voortgebracht) als naar het brengen van iets dat er al was, ter voortzetting van datgeen dat er al is.

Martin van den Oever, Arnhem op 10-10-2009, 12:47

?Het monotheïstische beeld van de ene God, dat klopt niet. Er is sprake van een godenverzameling, met goden en een oppergod.?

Jes 2,8
Ze vulden hun huizen met afgoden, vereerden wat zij zelf hadden gemaakt, goden die ze vormden met hun eigen handen.


Openbaring 9,20
Maar de andere mensen, die deze plagen overleefden, keerden zich niet af van hun zelfgemaakte goden. Ze bleven die goden aanbidden en de beelden van goud, zilver, brons, steen en hout, die niet kunnen horen of zien en zich niet kunnen verroeren.

Er is een God, maar er zijn meerdere afgoden.
Je kan het overal in de Bijbel vinden!

Maarten, Veenendaal op 10-10-2009, 12:16

O, al die beesten waren er gewoon al..? God scheidde ze alleen...

En waar kwamen die beesten precies vandaan?

Dat wist God waarschijnlijk ook niet..

N. van Dijke, Zaandam op 10-10-2009, 12:16

Ik kom net van de oratie van Ellen van Wolde vandaan, en ik moet zeggen: ik krijg acuut weer zin om te gaan studeren. Ik geniet ervan aanwezig te zijn bij een gebeuren dat getuigt van creatief, onbevooroordeeld denken dat voortspruit uit verwondering, en alleen kan gedijen in een klimaat van academische vrijheid. Ik merk ook dat de titel van bovenstaand artikel "God schiep niet, hij scheidde" een grove simplificatie is van wat Prof. van Wolde in haar oratie betoogt, en niet volledig recht doet aan de geest waaruit haar denken voortkomt.

Frans Pernot, Nijmegen op 10-10-2009, 01:16

Quote: Wie schiep dan wel de aarde? Of kwam die zo maar uit het niet plotseling tot stand? Nooit is er 'iets' uit het niets ontstaan. (...) 'Haar geloof verandert niet'; kan wel zijn, maar dat is dan beslist niet het geloof van de 'Una Sancta Catholica Romana',(...)
Jan Leechburch Auwers,
vice-voorzitter Titus Brandsma Stichting

Wat onverstandig van een wetenschapper om te reageren voor hij de oratie gelezen danwel gehoord heeft. Het was echt een goede oratie en u weet toch wel dat u onderscheid moet maken tussen wat de katholieke kerk NU vindt en wat degene die het in het begin opschreef dacht dat het was?

Eveline, Nijmegen op 10-10-2009, 01:16

Mevr. van Wolde zou er goed aan doen om een paar colleges kwantum fysica te volgen. Dan zou ze kunnen leren dat God hetzelfde is als het verenigd veld, de basis van de schepping waarin het hele universum in onmanifeste, transcendente, potentiële vorm aanwezig is en dat door een continu scheppingsproces op het niveau van de Planckschaal alles in het universum schept, in stand houdt en vernietigt. Ruimte en tijd zijn exitaties van het menselijk bewustzijn. Zonder een volledig (dus 100%) ontwikkeld bewustzijn is het onmogelijk God te kennen. Laat staan te oordelen wat Hij wel of niet gedaan heeft.

Rob van der Sloot, Lelystad op 10-10-2009, 01:03

Een heldere uiteenzetting m.b.t. dit onderwerp en Tzimtzum, vond ik zojuist op de website van de EO-radio, geschreven door Rabbijn Evers.
Hier volgt de link:

http://www.eo.nl/attachments/10858051/Rabbijn_R._Evers_-_G%27d_schiep_niet%2C_hij_scheidde.pdf

Frank Andriesse, Amsterdam op 10-10-2009, 00:57

Op 5 januari 2004 vertelde Bram Vermeulen een verhaal ... "In Den Beginne" .. luister eens ...

http://player.omroep.nl/?aflID=6521804

Peter Viskil, Alphen op 09-10-2009, 16:06

De discussie deed me denken aan het licht dat de grote psycholoog C.G. Jung in 1925 opging bij zijn bezoek aan het Athi Plains Reserve in Kenya. ?The landscape is like the stillness of the eternal beginning ( ) the World before humans achieved a conscious state.? Zonder waarnemend, erkennend bewustzijn zou het leven hier nog miljoenen jaren zijn doorgegaan in een nacht van non-being. Bewustzijn roept iets pas werkelijk tot bestaan (existence). God (mens) stak dus ooit een kaars op, en daardoor kregen de dingen die er al miljoenen jaren waren, ook een objectief bestaan! Scheppen is scheiden: de stap zetten van onbewust naar bewust zijn!

Pierre A., Nijmegen op 09-10-2009, 16:06

Merkwaardige reactie. Waarom zouden atheïsten en agnostici in godsnaam geen interesse hebben in geloofszaken. Ik vind uw reactie niet getuigen van veel diepgang en u verraad hier een ontzettende frustratie en in mijn ogen een onterechte irritatie.

" Het leukste bij dit soort dingen zijn de reacties van atheïsten en agnostici die zeggen dat het hun allemaal worst is maar blijkbaar wel met veel belangstelling lezen wat er over geloofszaken gezegd wordt. Een beter bewijs van hoe atheïsten en agnostici, die nochtans pretenderen op de rede en de eerlijkheid patent te hebben, zichzelf tegenspreken of gewoon ordinair liegen, kun je niet krijgen "

Joël, 18, Alkmaar op 09-10-2009, 15:33

Wat ik uit het bovenstaande stuk heb begrepen, is dat er voor alle vormen van de woorden God + scheppen in de Bijbel moet worden gelezen als scheiden. Dat het woord bara throughout de hele Bijbel verkeerd is vertaald.

" Uw krantekop klopt niet! De nieuwe interpretatie van de Hebreeuwse tekst Genesis 1:1 haalt God als schepper geenszins onderuit. De verwijzing naar God als schepper komt veelvuldig in de Bijbel voor. Bijvoorbeeld: Psalm 12:12, Exodus20:8-11 (tiengeboden) met name vers 11 v.h sabbatgebod en Johannes 1:1-3
om enkele verwijzingen te noemen.
Het traditionele beeld van God als schepper blijft dus volledig in stand. "

Joël, 18, Alkmaar op 09-10-2009, 13:32

Ronald Plasterk schiep hemel en aarde, waarna God deze scheidde

Gerardhus Havingha, Leiden op 09-10-2009, 12:34

Ieder die onbevooroordeeld het woord 'bara' bestudeert kan niet anders dan concluderen dat de betekenis belist niet is 'scheppen uit niets'. Omdat bij het lezen van het woord 'scheppen' deze gedachte meestal bovenkomt, is het beter het woord 'bara' niet met 'scheppen' te vertalen. De oorspronkelijke betekenis is 'scheiden'. Dus is er veel voor te zeggen deze betekenis aan te houden. Ellen van Wolde zal in haar oratie zeker bewijzen aanvoeren waaruit zal blijken dat deze betekenis ook op alle andere schriftplaatsen passend is. Binnenkort verschijnt mijn boek 'De stethoscoop op Genesis' waarin dit ook aangetoond wordt,

Lukas de Groote, Veenendaal op 09-10-2009, 12:27

Wat een ophef over dit ene woord. Alsof er iets door zou veranderen. Het bevestigt alleen maar wat al eeuwen voorheen is beschreven. Voor de materiële schepping was er al een geestelijke. De één is het gevolg van de ander. Lees over de val der engelen en Lucifer. God scheidde(!) hetgeen Hij reeds had geschapen. Het wordt de hoogste tijd voor theologen eens meer aandacht te besteden aan de mystieke werken die in de loop der eeuwen werden geopenbaard (w.o. E. Swedenborg, Jakob Lorber).

Herman Slurink, Zwartsluis op 09-10-2009, 12:08

Veel en soms ook heftige reacties op dit artikel, het raakt dus velen diep en is alleen daarom al terecht een openingsartikel in Trouw!
Zelf moest ik weer aan het begrip "Tzimtzum" denken, zie daarover:

http://en.wikipedia.org/wiki/Tzimtzum

Frank , Amsterdam op 09-10-2009, 09:10

Ver na den beginne schiep Ellen een inzicht. En ziet, zij voelde dat het goed was! Het werd avond en morgen. De eerste dag als prof. En ieder was Ellen weer vergeten.
Maar de schepper vervolgde zijn werk! 2,3,4,5 dagen. En toen... de zesde dag schiep hij de mens: Adam, Eva, Ellen. En hij zag dat het goed was: wat een prachtmens!
En hij sloot haar in zijn hart, scheidde zich van zijn zoon, opdat zij in hem zou geloven, niet gescheiden van hem zou zijn, maar eeuwig met hem zou leven.

KIGO, Goes op 09-10-2009, 09:10

Uit "Herschepping" van dr. O. Noordmans citeer ik:

"In de beginne schiep God de hemel en de aarde. Dat is de eerste grote scheiding. Het is de daad van een geest; een oordeel - ...Licht en duisternis, dag en nacht worden gescheiden. De wateren boven van de wateren beneden. De zee van het droge. Straks bij de schepping van de mens wordt Eva van Adam gescheiden".

Blijkbaar zag Noordmans vijfenzeventig jaar geleden al in, dat bara of scheppen geen vormen is, maar scheiden.

Jan Tump, Den Haag op 09-10-2009, 09:09

Het leukste bij dit soort dingen zijn de reacties van atheïsten en agnostici die zeggen dat het hun allemaal worst is maar blijkbaar wel met veel belangstelling lezen wat er over geloofszaken gezegd wordt. Een beter bewijs van hoe atheïsten en agnostici, die nochtans pretenderen op de rede en de eerlijkheid patent te hebben, zichzelf tegenspreken of gewoon ordinair liegen, kun je niet krijgen.

Joop, San Francisco op 09-10-2009, 09:09

Wat jammer nou toch, dat die domme vertalers van de LXX "bara" met een vorm van het werkwoord "poieó" (=maken) vertaalden! Zij hadden kennelijk niet het minste etymologische benul! Had mevrouw van Wolde nou maar in die tijd geleefd! Dan zouden we tenminste niet met zo'n grote fout in de Bijbel hebben gezeten!

Jaap Geluk, Utrecht op 09-10-2009, 09:02

Ik ben ook met nieuwsgierigheid naar meer over dit onderwerp van Van Wolde op zoek gegaan en zag de link in deze draad.
Maar, als ik haar goed begrijp, dan is haar argument ?God ?schiep? steeds zaken in duo en daarom kan ?bara? niet ?scheppen? betekenen??
Ik kom niet veel anders tegen, lijkt het.
Als ik mis zit, praat me dan bij.

Menachem, Fryslân op 08-10-2009, 22:54

Je ziet het al geruime tijd op theologisch terrein: hoe geleerder hoe ongeloviger.Door dwaallichten als Kuitert en die nepdominee uit Zeeland keren mensen God de rug toe.Geef mij dan maar het geloof van mijn ouders en grootouders want dat is veilige grond voor een gelovig mens.

Ome Henk, Den Haag op 08-10-2009, 22:54

Heerlijk ,wordt dit het derde deel na de ' Da Vinci code' en het ' Bernini mysterie' ? Stop toch eens met dat eeuwenlang interpreteren van oeroude verhalen die allemaal van beneden komen.Het eerste gebod verbiedt de mensheid , vrij geinterpreteerd , om zich van ' de Heer ' geen beeld te vormen .Van een God die de mensen toen wel aansprak werd het een God die de mensen zogenaamd ging toespreken en de 'schepping' uiteindelijk beschouwd werd als de daad van een schijnwezen dat wij naar ons beeld gevormd hebben .
Bewonder de ' schepping ' maar bega niet de dwaasheid die te verklaren (naar Spinoza) .
Arie

Arie

Arie, Nieuwerkerk op 08-10-2009, 22:54

Gelukkig heeft God geen theologen nodig. Het Woord van God wordt niet gehoord vanuit de wijsheid van deze wereld, maar door een nederig en gebroken hart.

In de laatste dagen komen er spotters, zegt de Bijbel.

Schepping 'ex nihilo' is niet van de Bijbel, maar van Plato. God heeft zeker alles geschapen, hemel en aarde en alles op de aarde.

Maar Hij heeft dit geschapen door Zijn Woord, uit Zijn Geest. De Dabar YHWH is niet 'nihilo', Hij is God die spreekt. De dingen die we zien komen uit de dingen die we niet zien (Heb 11:3).

Ps 33:6 Door het Woord des HEEREN zijn de hemelen gemaakt (asah), en door den Geest Zijns monds al hun heir.

johannes414, Den Haag op 08-10-2009, 22:54

Wacht maar tot u dmv zware persoonlijke crisis onomwonden terechtkomt i/h neurobiologisch proces, ook bekend als transpersoonlijk - of het Individuatie-proces. Wanneer u dat gebeurt raken allerlei delen v/d hersenen actief, ook latente. Misschien ook herinneringen die wij met ons meedragen. De Bijbel kan u daarbij absoluut niet helpen, het is daarvoor inhoudsloos. Zelfs streng gereformeerden zien dat dan in. Het heeft helemaal geen zin de Bijbel linksom of rechtsom proberen uit te leggen. Het heeft gewoonweg geen antwoord op dit proces, welke de Christus doormaakte en probeerde uit te leggen zie Thomas Evangelie Naghammadi geschriften.

Barbara, Amstelveen op 08-10-2009, 22:54

Inhoudelijk wil ik op dit moment niet ingaan op dit artikel.Het gaat mij meer om de wijze waarop Trouw dit nieuws brengt. Met een pakkende kop boven het artikel probeert Trouw de lezer te confronteren. Nagelaten wordt om eea in een breder kader te plaatsen.Dat komt tegenwoordig bij Trouw naar mijn mening vaker voor. Gaan voor de sensatie en minder waarde hechten aan journalistieke kwaliteit.Op dezelfde wijze werd een aantal weken geleden het nieuws over een rapport Eigenheid of eigenzinnigheid (geloofsdenkbeelden in Ede) naar buiten gebracht. Jammer dat dit de trend van Trouw is.

Teun, Ede op 08-10-2009, 21:57

Wie schiep dan wel de aarde? Of kwam die zo maar uit het niet plotseling tot stand? Nooit is er 'iets' uit het niets ontstaan. Deze mevrouw zal ik zeker geen 'leeghoofd' noemen (vind ik beledigend), maar ze vertelt wel onzinnige prietpraat. 'Haar geloof verandert niet'; kan wel zijn, maar dat is dan beslist niet het geloof van de 'Una Sancta Catholica Romana', ook niet van Pater Titus Brandsma, die aan de wieg stond van de v/h R.K. Universiteit, thans Radboud Universiteit te Nijmegen
Jan Leechburch Auwers,
vice-voorzitter Titus Brandsma Stichting

Jan Leechburch Auwers, Tegelen op 08-10-2009, 21:57

Het werkwoord 'bara', in de regel vertaald met 'scheppen', is in zoverre uniek dat het alleen G0d als onderwerp kent. Je mag het ook vertalen als "ixte". Wat betekent dat? Letterlijk: God mag het weten. Hij heeft het alleenvertoningsrecht. Maar wat het ook moge betekenen: door dat "ixen" moet je zeggen: "hemel én aarde". Elk van beiden is van nu af aan niet meer los verkrijgbaar. Wat volgt komt daar tussen. Mogelijk inter-essant.
Jean-Luc Nancy schrijft in Corpus: "Schepping is niet productie ... maar de expositie van dat wat is."
Voorlopig blijven wij als lezers de tekst onze wet voorschrijven en onszelf voor de voeten lopen, vermoed ik.

Jan Engelen, Amsterdam op 08-10-2009, 21:57

De eerste 11 hoofdstukken van Genesis bevatten mythologische verhalen en die moet je niet gaan historiseren. Daarom is de vraag schepping of evolutie een zinloze vraag, omdat beide woorden een verschillende belevingswereld vertolken. De bijbel begint met het belijden dat God de schepper is, zoals zo veel volken een goddelijke scheppingsdaad aan het begin van hun geschiedenis plaatsen.
De provocerende kop van Trouw 'Openingszin Bijbel klopt niet' is onzin en zal niet bedacht zijn door een helderdenkende. Natuurlijk mag iemand belijden dat God de Schepper is, daar kan niets op tegen zijn.
Tj.Doesburg, Leiderdorp.

Tj.Doesburg, Leiderdorp op 08-10-2009, 21:56

In het begin scheidde God de aarde en hemel. En God scheidde de mens van het paradijs. Nu had God in het paradijs eindelijk rust. Maar de mens liet God niet met rust. Schiep U ons niet? Maar Ik heb jullie toch aan Mij gelijk geschapen? Hebben jullie Mij dan nog nodig? En de mens scheidde God van de Werkelijkheid. Aldus werd er ruimte geschept om te filosoferen hoe iets in niets gescheiden werd dankzij de verbeeldingskracht.
De menselijke psyche blijft een godsgeschenk; Het doet zin en onzin scheiden.

Alle, Groningen op 08-10-2009, 21:56

Is er een mevrouw die met een interessant thema de bijbel in de media brengt, daarmee mij voor het eerst in 10 jaar Genesis weer eens laat lezen, wordt ze door een gelovige uitgemaakt voor leeghoofd.

Koen, Rotterdam op 08-10-2009, 20:28

Verbaasd me allemaal niets, weinig mensen die christelijk zijn opgevoed doorgronden de achtergronden en ontstaansgeschiedenis van de bijbel, de ruzies twisten en vertalingen die eraan te grondslag lagen. Er zijn vele meningsverschillen over de inhoud van de bijbel:
Elohim, in het hebreeuws is dit een meervoud/veelvoudsvorm, stof over voor discussie. Jezus en Jozua, volgens vele experts is Jezus een zeg maar 'part II' van Jozua. Jezus is een synthese tussen oudere godmensen (Osiris, Dyonisus etc) en de beloofde messias. Constantijn deed de rest....

Asjera, in de bijbel weergegeven als een object, maar in feite de gemalin van Jahweh

A.H. v.d. Weide, Zuidlaren op 08-10-2009, 20:28

'kwestie van het in beweging brengen van de ether'

het Michelson-Morley-experiment en de relativiteits theorie van Einstein wijzen 100 procent uit dat er geen ether bestaat.

Wat mij betreft heeft het geen zin om hier verder naar te kijken, ik heb respect voor religeuze mensen maar ben in de volle overtuiging dat het een cultureel iets is.
Buiten deze vertalingsfout zijn er al duizenden tegenstrijdigheden die alles al ettelijke malen onderuit heeft gehaald.

Mijn hoop is dat de komende generaties zich meer gaat richten op een leven voor de dood. Wat er daarna komt openbaart zich wel.

Dylan, Amsterdam op 08-10-2009, 19:53

'Van Wolde betreurt het dat haar stelling door een aantal media verkeerd wordt voorgesteld. ?Men denkt dat ik de idee van God als schepper afwijs. Maar dat doe ik niet. Als exegeet spreek ik over God in literaire zin. Ik heb dus geen stelling over God als realiteit buiten de tekst?, aldus de hoogleraar tegenover katholieknederland.nl. Van Wolde: ?Mijn stelling komt er kort gezegd op neer dat in de eerste regels van Genesis gezegd wordt dat God scheiding aanbracht tussen hemel en aarde. Daarna wordt hij wel degelijk voorgesteld als schepper. Dus ik ontken allerminst dat er in Genesis sprake is van schepping.?

VHJM van Neerven, parochiewerker, Amsterdam op 08-10-2009, 18:54

Al deze reacties, op een enkele na, vergeten dat geloven van een andere orde is dan wetenschap. Wat van Wolde zegt is niets anders dan uit te zoeken hoe de vertellers van dit mysterie niets anders hadden dan de zeer oude verhalen die ook zij hoorden uit een lang en ver verleden, dat nooit helemaal te traceren is. Men was verbaasd en vol ontzag hoe het gebeuren kon: leven, sterven en vooral opnieuw het leven weer oppakken. Daarom, Darwin en geloven sprekenm elkaar niet tegen,maar vullen naadloos aan.

M.J. Calis, Laren op 08-10-2009, 18:53

Zelfs al zou het over een scheiding gaan, dan nog volgt daar niet automatisch uit dat God de hemel en aarde volgens de Bijbel niet gemaakt zou hebben. Sterker nog: de talrijke plaatsen in de Bijbel waarin God WEL als schepper en onderhouder genoemd worden weerleggen die uitspraak al. Verder is deze theorie al ik weet niet hoe oud en daarmee snap ik werkelijk niet waarom van Wolde er mee weg komt als dat het een nieuw inzicht zou zijn. En uiteindelijk lijkt het veel op de laatste inzichten in Big Bang, waaruit volgt dat de totaal energie van het heelal identiek aan 0 is.

Erwin, Eindhoven op 08-10-2009, 18:53

Als atheïste volg ik het vermakelijke gedoe over de vertaling van een woord in het oude testament van de bijbel. De hele bijbel is door mensen geschreven. Dat willen 'gelovigen' niet weten. Gelovigen beschouwen de hele bijbel, oude en nieuwe testament, als 'gods woord'. Heel mooi in dit verband is het feit dat er ook apocriefe boeken bestaan. Die zijn kennelijk niet door god geaccordeerd.

Mariane Sepers, Dordrecht op 08-10-2009, 18:53

"bara" - is de betekenis die Prof. van Wolde er aan geeft "nieuw" of "origineel"? Nee. Een snelle internet-search levert talloze voorbeelden. B.v. "Bernhardt suggests that the Hebrew root bara? had an original meaning of ?to separate, divide? (TDOT, II:245). This would account for definitions of ?cut? as well as ?create.?

Grappig: lijkt op hevige strijd in (neo)Marxisme dat de staat "on behalf" of "on behest" van de heersende klasse optrad. Sommigen gebruikten het om anderen een kopje kleiner te maken, anderen waardeerden de "heuristische" nuttigheid. Ik hoop dat Wolde ook mikt op zo'n inzichtvergroting. Als agnost zal het me worst wezen.

ilja scholten, amstelveen op 08-10-2009, 18:50

Mevrouw Van Wolde wil de Bijbel onbevangen lezen. Volgens mij moet je dat dan ook doen met andere Bijbelteksten, die de almacht van God juist ondersteunen.
Betrekt ze die er ook bij, bv. de prachtige teksten van Job 38?

H. Imminkhuizen, Woudenberg op 08-10-2009, 18:50

Nee, nieuw is het idee niet dat de schepping vooral een ordening is. Dat de creatio ex nihilo niet bijbels is, roept Sjoerd Bonting al jaren. Ook was al bekend dat de grondbetekenis van bara scheiden is. Maar dat dat werkwoord vaak voorkomt met twee lijdende voorwerpen en dat je dan zinvol kunt vertalen als 'scheiding maken tussen', is een exegetisch relevante ontdekking van Ellen van Wolde. Jammer dat er zo'n hype van gemaakt wordt, alsof dit nu alles op z'n kop zet. Als ik me een niet-gescheiden hemel en aarde voorstel, een ongedifferentieerde werkelijkheid zonder boven of beneden, komt scheiden inderdaad neer op scheppen.

Peter Feenstra, Haarlem op 08-10-2009, 18:50

Ik ken nog een leuke website waar allerlei commentaren op de bijbel staan: interpretaties, tegenstrijdigheden etc:

http://www.skepticsannotatedbible.com/

David Bakker, Enschede op 08-10-2009, 18:47

In het begin.- [Hebr.: 'Bere??sjith?] ?schiep God de hemel en de aarde? De schepping van de stoffelijke hemel en de aarde kan dus in feite miljarden jaren geleden hebben plaatsgevonden.
Gen. 1:1, 2 heeft dus betrekking op een tijd vóór de zes ?scheppingsdagen?. De zon, maan en sterren bestonden al, want hun schepping wordt in Gen. 1:1 vermeld.

(Gen. 1:16: ?En God ging ertoe over de twee grote [hemel]lichten te maken,......? [Zon- en maanlicht drong in het uitspansel]
?En . . . ging ertoe over . . . te maken.? Hebr.: wai?ja??as (van ?a?sah?). Verschillend van ?scheppen? (ba?ra??), dat wordt aangetroffen in vs. 1, 21, 27; 2:3.

hltkmp, Gorredijk op 08-10-2009, 18:47

Ik geef geen stuiver voor die academische geloofsbel. v.v Wolde. Wonderlijk hé Mw. van Wolde dat de Bijbel met een grote 2, Beresjiet begint waarmee hij als stempel van het wezenlijke uitdrukt dat deze wereld er dus een is van de 2-heid. De aarde heeft overal die 2-heid in zich, zij is woest en ledig. Uit de 1, dus God, die alles in zich had, maakt God de 2. Er is dus een weg van 1>2.

Het woord voor Vader in het Hebr. is AB, geschreven Aleph-Beth. Dus in getal 1-2. Als eerste Vader treedt God op, als Hij de 1-2 maakt. Hij is daarmee de vader van de Schepping. Reageert u hier eens op, er zijn nog meer weetjes die u aan het denken zetten.

Maccabeus, Rotterdam op 08-10-2009, 18:47

Zullen we eerst eens wachten op de volledige en letterlijke tekst van de oratie van prof. Van Wolde? Dan is er nog tijd genoeg om elkaar in de haren te vliegen over de beginregels van Genesis.Als daaraan dan tenmionste nog behoefte bestaat, maar dat zal wel, want als Nederlandse (orthodoxe)christenen niet twistend met elkaar over de straat kunnen rollen, hebben ze geen deel vasn leven!

Kees Holleman

C. Holleman, Sliedrecht op 08-10-2009, 18:47

"Begrijp ik het goed dat God hemel en aarde van elkaar scheidde?
Betekent dit dan dat het allerprilste begin - het feitelijke ontstaan - niet in de Bijbel beschreven staat?"

Als je hemel en aarde in de eerste leest als "(EM) straling" en "materie", dan is de creatie van het universum een kwestie van het in beweging brengen van de ether, zodanig dat een zwart gat onstaat met bijbehorende draaikolken en van waaruit materie "uitgespuugd" wordt. Zo is er ik elk sterrenstelsel een dergelijk zwart gat te vinden.

En ja, dat betekent dat de ether er al was voor het ons bekende universum gecreëerd werd.

Arend Lammertink, Goor op 08-10-2009, 15:51

Ook volgens mij klopt er wel meer niet in de Bijbel. En dit gaat alleen nog maar over de eerste zin.

Bukowsky, Amsterdam op 08-10-2009, 15:51

Ik denk dat men in Genesis een duidelijk onderscheid moet maken tussen de creatie van het universum en die van de aarde zelf, anders is het verhaal niet logisch.

Vers 14: "Er moeten lichten aan het hemelgewelf komen om de dag te
scheiden van de nacht"

Dit wijst op de creatie van de sterren en de planeten. Wat daarvoor
gebeurde (vers 1-13) moet dus betrekking hebben op de creatie van het universum en niet op alleen de aarde. Aarde kan immers ook een meervoudige, algemene betekenis (zand, materie) hebben.

Het water in de eerste verzen lijkt dan ook betrekking te hebben op de ether en niet letterlijk op water.

Arend Lammertink, Goor op 08-10-2009, 15:50

Volgens mij is de Joods/Christelijke God diegene die in de Bijbel/Thora beschreven wordt. Dus dan zou het er wel toe doen voor diegenen die in Hem geloven, of Hij scheidde of schiep. Maar kijk er eens als volgt naar: na de ijstijden, zo'n tien- tot zesduizend jaar geleden, ongeveer de tijd die de Bijbel beschrijft, begon de mens zich in samenlevingen te organiseren, landbouw te bedrijven, zich bewust te worden van zijn omgeving, van hemel en aarde, land en water, etc. Met dat bewustzijn begon de Mens goden te scheppen, die met deze ordening geassocieerd werden. De Mesopotamische en Joodse auteurs hadden een behoorlijk historisch besef! Mooi!

Bart Kruijt, Zetten op 08-10-2009, 15:42

Jammer, die openingszin in de krant van 8 oktober. Veertig jaar geleden leerden we al aan de universiteit dat scheppen ordenen is. Het scheppingsproces is een scheidingsproces waarbij alles zijn plaats krijgt en tot leven komt. Het is dus allemaal niet zo nieuw en nodeloos verwarrend. De openingszin van de bijbel klopt heus wel. Over het begrip schepping kun je van mening verschillen. Meer niet.
D. Fisser, predikant in de PKN te Amsterdam

D. Fisser, Amsterdam op 08-10-2009, 15:42

Wat is er nou helemaal nieuw aan dit artikel? In Genesis staat immers 'God's Geest zweefde over de wateren'; die waren er dus al. En dan brengt God onderscheid aan tussen water en het droge, tussen man en vrouw. Niks nieuws dus. Alleen een andere vertaling van een woord; een andere vertaling die het hele Genesisverhaal volledig in tact laat.
Om dit vervolgens als antwoord op de Darwinisten te brengen is een denkfout. Genesis is nu eenmaal geen modern wetenschappelijk geschrift; het gaat over God en mens, niet over het ontstaan van de aarde. Het is toch van de zotte dat mevr. van Wolde in die valkuil trapt.

C.W. Oorthuys, Dieren op 08-10-2009, 13:44

De (on)geloofskeuze van Van Wolde is, dat ze zich vooral los heeft willen maken van de Christelijke traditie. Dat heet dan onbevangen-heid. Als je jezelf leeg wilt maken van het Christelijk geloof, dan komen daar andere ongeloven voor in de plaats.Vervolgens is er de vergelijing met andere godsdiensten en nu is het waarheidscriterium: het heidense meergodendom? Is dat allemaal zo wetenschappelijk? Het krijgt wel die jas aan en dan moet heel orthodox Nederland in zwijm vallen? Kom nou toch! Het is goed de Bijbel in zijn context te lezen.
Zowel in de Tien Geboden als in Mattheus is sprake van één God en Vader. De Christelijke traditie is juist

J. Elsinga, Ermelo op 08-10-2009, 13:44

Volgens mij klopt er wel meer niet in de bijbel

mirjam, haarlem op 08-10-2009, 13:34

Volgens mij is dit inderdaad geen nieuwe vondst. Diverse woordenboeken geven die betekenis van bara. Verder is de leer van God als Schepper natuurlijk op meer teksten gebaseerd dan op Gen 1:1. Hoe dan ook, dit is de mening van één oudtestamentica. Of hij houdbaar is en ook collega's overtuigt, zal moeten blijken. Het feit dat alleen een tijdschrift uit de tweede divisie - met een voorliefde voor revisionistisch het wilde plaatsen, geeft echter te denken. Tot nog toe heb ik de indruk dat dit vooral een hype is.

Steven, Amsterdam op 08-10-2009, 13:14

De eerste zin uit Genesis letterlijk lezen om haar vervolgens als een wetenschappelijke stelling te falsificeren is aanmatigend. Dat kan niet met uw, eveneens letterlijk te interpreteren, vertaling. Hoeveel lexica, analysemethoden en Mesopotamische teksten u daarbij ook inzet. Daarvoor heeft u een experiment nodig of een waarneming. Het oude testament bestuderen is waardevol, maar geen wetenschap.
Ik ben benieuwd welk beeld van God u nu aanhangt en hoe u het vertrouwen in een Schepper bewaart.

Willem-Pieter, Bruchem op 08-10-2009, 13:14

Gnostici stelden al dat de God uit het OT (en dus ook Genesis) niet de hoogste God kon zijn. De god uit Genesis is immers duidelijk niet alwetend mbt Adam en Eva. Hij is de schepper-god, de demiourgos van Plato die concepten uit de wereld der ideeën omzet in materie. En dat zou inderdaad aardig overeen komen met de bevindingen van Van Wolde.

Jan van Puffelen, Amsterdam op 08-10-2009, 13:14

Jesaja 45:6-7:

6 Zo zal iedereen, van oost tot west, weten dat er niets is buiten mij. Ik ben de HEER, er is geen ander 7 die het licht vormt en het donker schept, die vrede maakt en onheil schept. Ik ben het, de HEER, die al deze dingen doet.

Voor 'vormen' wordt hier yatsar gebruikt (to form, fashion, frame), voor 'scheppen' (bara, 1: to create, shape, form, 2: to be fat) en voor 'maken' en 'doen' (asa, 1: to do, fashion, accomplish, make, 2: to press, squeeze).

Hieruit kan ik niet afleiden dat God licht en donker scheidt en vrede en onheil scheidt, juist omdat er telkens twee werkwoorden worden gebruikt.

Jan van Puffelen, Amsterdam op 08-10-2009, 13:14

Dat mw van Wolde een betere interpretatie geeft van de oude teksten is pure vooruitgang. Het zou voor haar leerzaam kunnen zijn om De Wetten van Plato en de geschriften van Aristoteles tot zich te nemen. Dan kan ze constateren dat de joodse bijbel een samenraapsel van plagiaat is uit de Griekse wereld. Het "zogenaamde" exclusieve karakter van het jodendom valt dan subiet in duigen.

L.J. Arets

L.J. Arets, Heerlen op 08-10-2009, 13:09

Al meer dan een eeuw(sic!) weten we dat Gen 1 een door joden bewerkt Mesopotamisch verhaal is dat begint met een daar voorkomende overstroming(oerzeechaos, zeg maar tsumami). Dan gaat God inpolderen (hemelgewelf=ringdijk in oerzee). Gen 2-3 begint ook met een barre nomadenwoestijn, die dan door Gods'regen vruchtbaar wordt.
Het zijn oude verhalen die over onze werkelijkheid nu gaan: man-vrouw(Gen 1) hebben van God de opGAVE om iets van deze 'goede' werkelijkheid te maken,nu (natuur-)afgoden niet meer de baas zijn! In Gen 2-3 wordt verteld dat Adam("vruchtbare aarde") ook de fout in kan gaan (Afar="los zand").Kortom: een raak verhaal over mij!

joost tibosch sr, valkenswaard op 08-10-2009, 13:09

Als 'B' de schepper niet is, dan moet een ander hoger zijnde, 'A', de Schepper zijn. Of wil mevr. Van Wolde beweren dat de schepping niet geschapen is? Zo ja, waarin leven we dan en wie zijn we?

Hoe je het ook keert of draait, je komt steeds uit bij God, en ik denk dat het God onverschillig laat of je hem 'A', 'B' of 'Z' noemt...

En als Van Wolde over een godenverzameling spreekt, laat ze dan eerst definiëren wat ze onder 'god' verstaat. Afhankelijk van de definitie zou je de engelen, machten en krachten ook goden kunnen noemen, met kleine 'g', maar dan blijft er nog steeds maar één God (met hoofdletter). Dus géén Godenverzameling!

alethea, Free world op 08-10-2009, 12:51

De Genesisverhalen zijn een uitdrukking van een diep geworteld vertrouwen dat God aan het begin van alles staat. Of je God dan als Schepper of als Scheider ervaart, doet niets af aan dat vertrouwen. Wat mij wel verbaasd is dat Ellen van Wolde nu de zaak op de spits drijft door te zeggen dat God de Schepper "niet meer kan", of dat de openingszin van de Bijbel "niet klopt". Schepper en Scheider hoeven elkaar helemaal niet uit te sluiten.
De pijnlijkheid zit 'm niet in het veranderende beeld van God. Pijnlijker vind ik het wanneer een nieuw inzicht geen bestaande inzichten naast zich wil verdragen.

Rien, Den Haag op 08-10-2009, 12:51

Dat is geen nieuws. In vele scheppingsmythen, zoals ook die waar de Bijbel mee opent, gaat het om (twee)deling. De twee betekenissen van "scheppen" zijn in het Nederlands gelukkigerwijs dan ook nauw verwant. Ik heb "scheppen" nimmer als iets anders gezien dan "scheiden", "onderscheid maken" (ook in de kunstzinnige betekenis van het woord). De betekenis " uit niets iets maken" is flauwekul en berust op een vergissing of een wel heel creatieve vorm van inlegkunde.
Nu nog de verklaring waarom "god" hier in het meervoud staat...

Adriaan, Krabbendam op 08-10-2009, 12:51

Het is maar net hoe je het begrip scheiding hanteert. Er is ook nog onderscheiding. Hoe dan ook, God schiep met kritisch-analytische hand.
Maar had ook zin voor synthese. Voor combinatie. De mens, geschapen naar zijn beeld en gelijkenis, doet precies zo.
De auto bijvoorbeeld is een creatie van zeer verschillende dingen. Een carrosserie van blik en kunststof, banden van rubber en een ijzeren motorblok met accu, dat beweegt dankzij uit aardolie gewonnen benzine. Al hoewel het vehikel automobiel heet, rijdt het toch niet zo helemaal uit zichzelf. De schepper ervan moet wel zelf achter het stuur gaan zitten en gas geven.

René Jacobs, Amsterdam op 08-10-2009, 12:51

Ach wat, zegt de Bijbel. In de laatste dagen zullen valse profeten opstaan die misleidt worden, en anderen misleiden. Mensen met holle klanken,roddelaars, mensen die GOD haten, onbezonnen,zonder liefde, met meer liefde voor geld en materialisme dan voor GOD, mensen die kwaadwilligheid beoefenen, mensen zie zichzelf liefhebben, mensen met haastige benen om het slechte te beoefenen......... leeghoofdig zijn ze, GOD zal zeker met zulke mensen afrekenen binnenkort. Zo is deze Ellen van Wolde.....een prachtige hedendaagse voorbeeld.

Roberto González, Noord Brabant op 08-10-2009, 12:43

Scheiden en scheppen lijkt me niet zo'n groot verschil. Zonder aarde is de hemel geen hemel, het duister is pas duister als er licht is, etc. Scheiden, een onderscheid creëren, ís in zekere zin scheppen. Of misschien beter, het is de manier waarop geschapen wordt.

Ik vraag me af of de auteurs van Genesis deze controverse begrepen zouden hebben.

Arjen, Amsterdam op 08-10-2009, 12:27

Je moet het boek wel in z'n geheel lezen, in zn hele context, wil je iets over de eerste zinnen zeggen.
3. Waarom zijn atheisten nog steeds bezig om bewijs te vinden dat God niet bestaat/ dat Hij niet de schepper is? Ze geloven toch dat er geen God is? Waarom moeten ze dan meer bewijzen hebben? Dit is puur om mensen, en dan in dit geval de Christenen onderuit te halen. Het werk van de satan, de duivel. Is dit wat van Christenen wordt gevraagd van hun medemens (gelovig en ongelovig?) Nee, deze moeten iedereen liefhebben als zichzelf.

Nogmaals, dit is een kansloos artikel, zonder waarde. Nieuws heeft waarde! En dat willen we in TROUW.
Pim

Pim, Zwammerdam op 08-10-2009, 12:27

Bepaald niet nieuw. De Friese theoloog Oepke Noordmans (1871-1956) schreef al in 1934 in 'Herschepping?: 'Schepping is geen vormen maar scheiden'.'In den beginne schiep God de hemel en de aarde. Dat is de eerste grote scheiding. Bij de eigenlijke scheppingsdagen herhaalt zich dat. Licht en duisternis, dag en nacht worden gescheiden. De wateren boven van de wateren beneden. De zee van het droge. Straks bij de schepping van de mens wordt Eva van Adam gescheiden?. De theoloog krijgt driekwart eeuw na dato eindelijk van de bijbelgeleerde gelijk.
De vraag welk Godsbeeld klopt met de werkelijkheid is nog weer van een heel andere orde.

Harmen Jansen, Drachten op 08-10-2009, 12:27

Geachte redactie, wat een overhaaste conclusies trekt u. Zelfs al zou mevrouw Van Wolde gelijk hebben en het woordje 'bara' in Genesis 1 vers 1 beter vertaald kunnen worden met 'scheidde', dan wil dat niet meteen zeggen dat God niet de schepper is van alle dingen. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit zo'n idioot openingsartikel heb gelezen. Mevr. Van Wolde doet een aardige morfologische ontdekking, en u hoort de EO, het Vaticaan en de synagoge meteen al kraken. Alsof we van de opschepperij van deze mevrouw ("Een ereplaats in dat Journal!") één seconde onder de indruk zouden moeten zijn.

Gert-Jan Kroon, Utrecht op 08-10-2009, 12:27

Is dit nou echt zoveel "nieuws"? Het komt mij nogal opgeklopt voor.

http://www.trouwcommunities.nl/religie-filosofie/opinie/blogs/34/10488.html#comments

Jurgen, Drachten op 08-10-2009, 12:27

Eens met iedereen. Dit is een kansloos artikel. Dit is niets voor TROUW om op de voorpagina te zetten!

1. De Nederlandse Bijbel wordt al sinds 1600 vertaalt. En hij is al zo vaak vertaald, zullen al die bijbelcommentatoren en vertalers dit nu al die jaren over het hoofd gezien hebben? Ik denk het niet.
2. In de Bijbel komen ongeveer 60 keer woorden voor die met God als schepper te maken hebben, misschien nog wel meer. Dan moet je die ook onderuit halen, maar dat gaat niet, want dan klopt de context niet meer.

Pim, Zwammerdam op 08-10-2009, 12:27

Voor mij was het al bekend dat God er niet alleen was Vrouwe Wijsheid was erbij toen God Met zijn plan onze aarde bezig was.Hoe Hij alles zijn plaats gaf Als je Prediker 1 vers 12 tm 18 leest .Wijs zijn helpt niets . Hoe meer kennis ,des te meer ergenis,hoe groter het inzicht,des te groter het verdriet . Vaak zijn oplossingen eenvoudig. Zalig die niet zien en toch geloven . Wat God doet is onveranderlijk,er valt niets aan toe te voegen . God laat steeds weer opnieuw het zelfde gebeuren .Wij zijn er om van de natuur te leven .

M v Doorne, Spijkenisse op 08-10-2009, 12:27

Probleem is dat mw Van Woldes ontdekking dat bepaalde 2500 jaar geleden geschreven woorden toen wellicht een andere betekenis konden hebben dan tot nu toe is aangenomen, volstrekt irrelevant is voor de echte vragen:
- Waarom zouden we ueberhaupt de Bijbel als gezaghebbende bron (over bijvoorbeeld het onstaan van de wereld) nemen?
- Als de God van Genesis 1 niet pretendeert Schepper te zijn, hoe is de materie dan wel ontstaan?
- Veel belangrijker: wat ben ikzelf?
Zonder deze vragen degradeert "wetenschap" tot laatscholastiek: het verlangen, binnen het systeem, iets originelers te bedenken dan je voorgangers, zonder relatie met het leven zelf.

Willem, Leiden op 08-10-2009, 12:27

Het gaat hier om letters: "scheidde" of "schiep". Letters dus en niet om feiten. Wetenschappelijk is het even interessant als een ontdekking dat mijnheer Andersen eigenlijk steeds begon met "Lang, lang geleden..." i.p.v. "Er was eens".

Leuk, interessant, aardig... maar geen revolutie. Wat mensen wel of niet geloven zal er niet door veranderen.

Leuk, interessant, maar het gaat nergens over op 08-10-2009, 12:10

De mens is constant bezig geweest en nog om God of het goddelijke te verklaren.Elke religie doet een duit in het zakje.Zo zou God almachtig zijn,de barmhartige de genadevolle,maar ook de god van wraak enz enz en wel duizenden namen hebben gekregen.De mens heeft zelf vorm gegeven aan'God',en dit constant doorgegeven aan zijn nabestaanden.Geloven in iets hogers iets dat onze zintuigen te boven gaat en niet kunnen bevatten is niet bij voorbaat en aantoonbaar fout.Wel is het verkeerd om verhalen in alle religieuse boeken voor waar,en als door God gedicteerd aan te nemen.Het zijn en blijven menselijke verhalen,en zeker het scheppingsverhaal.

Ghava, Amsterdam op 08-10-2009, 12:10

Er lopen twee discussies door elkaar: erg slordig voor een hoogleraar. De taalkundige, op zichzelf interessante, discussie die Van Wolde wil voeren en de discussie over God wel of niet als Schepper. In die laatste discussie is de argumentatie van Van Wolde niet relevant: gelovigen zal het een rotzorg zijn of God "maakt" of "scheidt". Pure stemmingmakerij. Ik las toevallig Jesaja 45:12 "Ik (de HEER)ben het die de aarde maakte (ara) en de mens op aarde schiep (bara)." Gelovigen zouden aan de hand van en andere tekst gewoon hun conclusies kunnen vasthouden.

Jan, Utrecht op 08-10-2009, 12:10

Alsof in woorden te vertellen is wat een spirituele daad heeft verricht.

Richard, Bali op 08-10-2009, 11:58

Uw krantekop klopt niet! De nieuwe interpretatie van de Hebreeuwse tekst Genesis 1:1 haalt God als schepper geenszins onderuit. De verwijzing naar God als schepper komt veelvuldig in de Bijbel voor. Bijvoorbeeld: Psalm 12:12, Exodus20:8-11 (tiengeboden) met name vers 11 v.h sabbatgebod en Johannes 1:1-3
om enkele verwijzingen te noemen.
Het traditionele beeld van God als schepper blijft dus volledig in stand.

Robert E. Murk, Hellevoetsluis op 08-10-2009, 11:58

Dat God hemel en aarde scheidde i.p.v. schiep, klopt dat met de notie dat God in den beginne de chaos ont-chaotiseerde.De wateren waarover gods geest zweefde staan voor de chaos, dat kan iedere theoloog je vertellen. Een duistere chaos waarin niets te onderscheiden was, ook geen onder en boven. Met het eerste scheppingswoord, 'er zij licht',voer er een ordenend principe in de chaos. God de schepper schiep niet iets uit niets maar hij bezielde de chaos. Zo konden er afzonderlijke,te onderscheiden dingen ontstaan. Ik ben dus bepaald niet ondersteboven van de opvatting van Ellen ter Wolde dat God in den beginne hemel en aarde scheidde.

J. Schelhaas - van Brussel, Middelburg op 08-10-2009, 11:58

Gemodder in de marge. Ze moet eerst maar eens Hebreeuws leren. "Bara" kan van alles betekenen, net zoals "b'reshit" niet "in het begin" betekent. Daarbij komt dat het moment van creatie zowel in de wetenschap als in de Thora onkenbaar is. Vraag maar aan een wetenschapper. Dus haar hele these of God wel of geen schepper is gebaseerd op los zand, want je kan niets weten over het scheppingsmoment.

Ramban, Spanje op 08-10-2009, 11:58

Ook voor mij blijft'waar is dan het allereerste begin vandaan gekomen'Degene die de bijbel verhalen schreven,waren er gewoon al en weten dus niet of en wie hun voorouders verwekt of geschapen hebben.Uiteindelijk is daar zoals in alle culturen een God geboren als schepper,"en de mens maakte zich een God"Dit toch vooral om een antwoord te geven en te hebben op die vragen die gewoon door niemand beantwoord kunnen worden.Het moet ook genoeg zijn om in iets goddelijks,een hogere macht te geloven zonder daar enige menselijke hoedanigheden aan toe te schrijven.God als geest,een kracht,een energie.Blijft een interessant onderwerp.

Rayhana, Amsterdam op 08-10-2009, 11:33

Wat een geneuzel allemaal! Wat niet bestaat kan niet scheppen en niet scheiden. Als je God nou eens als E=MC2 opvat? Dan valt er tenminste nog wat te delen M = E/C2.
Deze wetenschappers zouden hun energie en talent beter aan zinvolle onderwerpen kunnen besteden. Religie is persoonlijk. Laat het daar ook. Er zijn genoeg thema's, zoals de ongebreidelde bevolkingsgroei en het onverantwoordelijke welvaartstreven, die de mensheid langzaam maar zeker naar de Dag des Oordeels voeren, en als de mens wil overleven om een oplossing schreeuwen.

René Hoijtink, Groenlo op 08-10-2009, 11:33

De thesen van Van Wolde zijn allesbehalve nieuw. Zelfs als haar uitleg van "bara" klopt, is daarmee het traditionele scheppingsgeloof nog lang niet uitgehold. Ook het monotheïsme kan zij niet onderuit halen. Er zijn genoeg filosofische, bijbelse en theologische argumenten om de traditionele gods- en scheppingsleer te handhaven. Ene Ellen van Wolde overschat zichzelf mateloos als ze meent een "copernicaanse wending" in exegese en theologie in te leiden.

Joop, San Francisco op 08-10-2009, 08:53

De vertellers van de bijbel waren geen wetenschappers (maar vertellers). Wetenschappers analyseren; scheiden en delen voortdurend wat er al is. Zo bezien zegt deze uitleg meer over Van Wolde (een wetenschapper) dan over die vertellers. Van Wolde gaat aan de haal met het verhaal.
Ik zou eerder denken dat die vertellers vertellen over hun geloof, en dat de uitleg dat God heeft geschapen dus ook een geloofskwestie is, en geen wetenschap. De vertellers waren er niet bij, wij evenmin, en we zullen het dus waarschijnlijk nooit wetenschappelijk weten. Ook Darwin helpt daar niet bij, maar is dat een gemis?

a.lyngbakken, Nieuwkoop op 08-10-2009, 08:49

Vroeger was TROUW een begrip. Tegenwoordig een allerdaagse ochtendkrant.

Wichgers, Bilthoven op 08-10-2009, 08:47

Begrijp ik het goed dat God hemel en aarde van elkaar scheidde?
Betekent dit dan dat het allerprilste begin - het feitelijke ontstaan - niet in de Bijbel beschreven staat?
Kunnen we dan terecht concludere dat het feitelijke ontstaan NIET het werk is van God?
Blijft volgens mij nog steeds de vraag: Hoe is het allerprilste begin ontstaan?
En tot slot: biedt dit de mensen nu hoop op een eeuwig leven of heeft ons leven een ander doel?

Mijn conclusie: dit is de zoveelste poging om God van Zijn eeuwige troon te stoten. Wie de strijd met God aanbindt wordt - evenals Lucifer - ter aarde geworpen. Is dat echt wat mevrouw Van Wolde wil?

Hans, Delft op 08-10-2009, 08:47

Dit gaat waarschijnlijk big business worden!

Thomas , Heumen op 08-10-2009, 08:47

Erg interessant, maar ik moet eerlijk bekennen dat het voor mij niet helemaal nieuw is. Circa 20 jaar geleden doceerde Prof. H. Versnel (OG, Leiden) in doctoraal colleges al dat in de Bijbel voldoende aanknopingspunten te vinden zijn om te concluderen dat de Semitische religieuze overtuigingen ook aan de basis van het Jodendom lagen. Dit gold met name voor religieuze feesten, en in mindere mate het godsbeeld, dat vele goden moest verenigen in één entiteit.
De vertaling die Prof Van Wolde nu voorstaat sluit naadloos aan bij de Mesopotamische scheppingsmythen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Tiamat_%28godin%29 (zie: scheppingsdaad)

Hannibal, Den Haag op 08-10-2009, 03:16