De dominee wil esoterie in haar kerk
Ds. Kruize: 'Eigenlijk ben ik altijd een esoterisch gelovige geweest, maar ik weet pas sinds vijf jaar dat het zo heet.'© FOTO REYER BOXEM
Gerelateerde artikelen
U bekijkt nu: pagina 1 van 2.
Predikant Fennie Kruize haalde zich de woede op de hals van vele orthodoxe gelovigen door te beweren dat er redding buiten Jezus Christus mogelijk is. Ze beweert het niet alleen, ze verkondigt het ook van de kansel in Sappemeer.
Een tussenweg in de tientallen internetreacties op de visie van de protestantse dominee Fennie Kruize (53) uit Sappemeer lijkt niet te bestaan. Het ene kamp overlaadt haar met steunbetuigingen en roemt haar durf. Het andere, orthodoxe kamp maakt haar uit voor dwaallicht, vervloekte, slang en in het ergste geval ’een ketter die op de brandstapel mag’. En dat alles ruim gelardeerd met bijbelteksten. Vijftien gezinnen besloten haar kerkdiensten niet langer te bezoeken.
Het begon met aandacht voor Kruize’s boek ’Goddelijke vrijheid’ , aangewakkerd door de gereformeerd-vrijgemaakte dominee Johan Plug uit Hoogezand-Sappemeer die er dwaalleer en ketterijen in vond. De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) waartoe Kruize behoort, laat de zaak over aan het regionale kerkbestuur van Groningen. Die classis wil zich eerst – in september – laten voorlichten over esoterisch geloven. Maar niet door Kruize. Classisvoorzitter Wolthaus zegt geen discussie rond een persoon te willen. „Esoterisch geloven is actueel en komt op binnen de hele PKN, vooral in gesprekskringen. Dat moet je serieus nemen.”
Kruize woont in het Noord-Groningse Sappemeer in een leefgemeenschap met haar niet-kerkelijke man, dochter, schoonzoon en kleinkinderen. Ze hebben emigratieplannen naar Frankrijk.
Kruize beschrijft twee geloofswijzen. ’Exoterisch geloven’ draait om geloof van buitenaf, in een God als de volkomen Andere, ver weg. Daar horen termen bij als ’Jezus is zaligmaker en Gods enige zoon’. En de overtuiging dat de mens zondig en nietig is. Zulke dogma’s sluiten mensen uit, meent Kruize. Zij voelt zich meer thuis bij ’esoterisch geloof’ dat van binnenuit komt, gebaseerd is op een innerlijke zoektocht, zonder vaststaande waarheden. God is onderdeel van het menselijk wezen. Alle mensen zijn gelijk want in iedereen leeft de ’vonk van de Christusgeest’. Kruize pleit voor het weghalen van artikel 1 uit de PKN-kerkorde dat belijdt dat Jezus Christus ’onze Heer en verlosser is’.
In haar boek voert ze de geloofswijzen op in de vorm van twee vriendinnen, Fobia en Eleutheria, die tweeduizend jaar kerkgeschiedenis meemaken. Fobia is een exoterische, volgzame gelovige die puur uit angst in de kerk blijft. Eleutheria is de esoterische, belezen, kritische vrouw die gelooft in vrijheid en gelijkwaardigheid. Ze laat zich leiden door de God in zichzelf, de stem van haar geweten. De mens is van nature goed maar kan kwade dingen doen, ’verduisterd raken’. Fobia en Eleutheria moeten elkaar uiteindelijk loslaten, want, betoogt Kruize, een mix tussen de stromingen is onmogelijk.
U vereenzelvigt zich met Eleutheria. Hoe heeft zich dat ontwikkeld?
„Ik groeide op met twee godsbeelden, van mijn orthodoxe moeder en vrijdenkende vader. Mijn moeder zag Jezus als enige verlosser en had altijd onze lieve Heer bij de hand. Als ik iets verkeerds deed, had God dat gezien, zei ze. Met die strenge God van bovenaf kon ik als kind al niets. Van mijn vader kreeg ik mee dat God een vriend is die met je meegaat. Geloven vanuit gevoel. Hij leerde me al dat, als ik in China geboren zou zijn, ik misschien boeddhist zou zijn geweest. Hij geloofde niet dat zij verloren zouden gaan. Dat sprak mij aan.
Het was geen gemakkelijke jeugd. We zijn veel verhuisd. Daardoor heb ik nergens wortel geschoten. Als ik het moeilijk had, praatte ik met Jezus, mijn onzichtbare vriendje of alter ego. Die zat naast me. Een mens op wie je volledig kon vertrouwen, bij wie je je hart kon uitstorten en die je energie gaf om door te gaan. Geloven gaf me altijd al een bevrijdend en krachtig gevoel van er mogen zijn. Dat wilde ik de wereld vertellen. Daarom wilde ik zendeling worden, mensen helpen die buiten de boot vielen. Ik kon niet tegen ingekokerd worden, ongelijkheid en standsverschillen.’’
Kruize koos voor een theologiestudie in Kampen, omdat Amsterdam haar te groot was en te ver van de natuur. Ze sloot zich aan bij de linkse, maatschappijkritische studentenbond, maar miste daar de aandacht voor individuele geloofsbeleving. De ’rooie’ dominee Kleijs Kroon leerde haar symbolisch bijbellezen. Ze studeerde af op Karl Barth en de Amsterdamse school (theologenkring die oudtestamentische teksten literair-functioneel benadert). Tijdens het Pinochet-regime doceerde Kruize dogmatiek in Chili. Nu is ze predikant in Hoogezand-Sappemeer.
„Eigenlijk ben ik altijd een esoterisch gelovige geweest, maar ik weet pas sinds vijf jaar dat het zo heet. Door een cursus spiritueel leiderschap ontdekte ik dat er al eeuwenlang een manier van geloven bestaat los van de kerk, vanuit individuele vrijheid, zoals de rozenkruisers en vrijmetselaars. Zij kregen geen ruimte binnen de kerk.”
Juist met hen heeft Kruize affiniteit. En met gnostische literatuur (’het Thomasevangelie was thuiskomen’), ’De Da Vinci Code’, reïncarnatie, de ’wiccagedachte’, Boeddha, Bhagwan, new age en Marilyn Ferguson (schrijfster van de Aquarius samenzwering). „De grens ligt voor mij daar waar mensen anderen uitsluiten en hun gaven gebruiken om anderen kwaad te doen.”
Waarom dit verwoorden in een boek?
„Ik liep er al langer tegenaan dat orthodoxen anderen niet als gelijkwaardig kúnnen zien.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
- Toon heel artikel
- vorige pagina
- 1
- 2
- volgende pagina
Reacties (29)
Zoals de zon de drie-eenheid is van warmte, licht en aantrekkingskracht, zo is God de drie-eenheid van Liefde (de Vader), Wijsheid (de Zoon) en Heilige Geest (Scheppingskracht). Als deze manier van spreken over de Vader en de Zoon destijds zo was begrepen, had bisschop Arius niet tot in de 21ste eeuw zo veel volgelingen gehad.
Op het kruis werden de twee - het menselijke en het goddelijke - één. Jezus is de personificatie van God. Als dus gezegd wordt dat er redding buiten Jezus Christus mogelijk is, dan wordt gezegd dat er redding buiten God mogelijk is.
Theo L. Smit, Schagen op 05-06-2009, 11:18
Geboren in Sappemeer was ik meer toeschouwer dan hoorder in de kerk van Ds. Kruize. Toch heb ik Jezus ontmoet in mijn leven en niet van buiten af, maar van binnen uit door de genade Gods. Maar ik geloof niet esoterisch ,verwerp bepaalde gedachten van deze cult, maar wil niet oordelen of veroordelen, want ieder is vrij om te geloven volgens eigen inzicht. Wel doet het pijn dat Ds.Kruize onrust veroorzaakte in haar gemeente, blijkend uit mijn contact met leden. Als predikant heeft zij een verantwoordelijkheid en ik hoop biddend dat ze dit beseft en de wijsheid mag ontvangen om deze verontrusting te beeindigen.
R.Boswijk, Syston, Leicester, Engeland op 03-06-2009, 07:36
Sinds ik kennis heb genomen van het concilie van Nicea, weet ik zekerder dan ooit, dat het gevaarlijk is om de letter van de bijbel te volgen. Dit concilie en niet de oudere bijbelboeken, waaronder de apocriefe, had tot doel de status van Jezus te veranderen van een een door God bezield mens tot een (deel van) God. Daar is ook de goddelijke drie-eenheid ontworpen, en niet eerder.
De esotherische banadering laat binnen iedere vorm van religie ruimte voor absorptie en zoeken in jezelf, wat verdieping en zelfrespect geeft. Daarmee wordt je ook ontvankelijk voor dergelijke processen in anderen en kun je uitwisselen. Pet af voor Fennie Kruize.
Rein Klazes, Amsterdam op 01-06-2009, 12:43
De kerk mag niemand buitensluiten: alle meningen en overtuigingen, alle woorden en alle daden van alle mensen moet de kerk aanvaarden, ja ze moet alles goedkeuren. Als de kerk dat niet doet worden mensen buitengesloten en reageert ze vanuit angst. WAT EEN ONZIN!
In de kerk geloven ze in God zoals Hij zich in de bijbel openbaart, en niet in een god die ieder voor zichzelf mag verzinnen.
De schrijfster zegt in feite: je mag wel geloven, maar je mag niet geloven dat jou geloof de waarheid is want dan sluit je anderen buiten. Ze zou zelf een eigen religie kunnen stichten die niemand buitensluit.
Kaizer, Gorinchem op 30-05-2009, 00:18
Doordat Fennie 'slachtoffer' is geworden en gebleven van haar religieuze opvoeding mist ze nu de genade van Jezus Christus die haar in Zijn Liefde vrij wil zetten van al de occulte bindingen waarin zijzelf anderen die ze daarin mee sleept verstrikt geraakt is. Als ze zich hiervan bekeert en haar leven in dienst stelt van Jezus Christus de Zoon van God, en zich volledig aan Hem overgeeft en vraagt of Hij in haar hart wil komen,zal Hij zich aan haar openbaren. Daarin zal ze niet teleurgesteld worden. Want alleen Hij is de Weg de Waarheid en het Leven(Joh.3:3)Ik ben de Here en er bestaat buiten mij geen andere God. Gods zegen toegewenst.
Daniella, Dordrecht op 30-05-2009, 00:18
Als we er vanuit gaan dat zoals mevrouw schrijft, de bijbel al vanaf het begin is herscheven door mannen. Dat concequent inzichten werden herzien, ten nadele van de medemens die niet in het stramien paste. Dat de laatste keer dat de bijbel is herschreven onder lijding van Spinoza, de vrouw steeds verder onderdrukt werd. Vergeet niet dat de Christus is geboren uit een vrouw. En Christus niets anders dan respect had voor vrouwen en zijn medemens, elk mede mens. Hij niemand buitensloot, en handelde vanuit een innerlijke liefde, zonder vooroordelen en pretenties. Daar kunnen we leren uit trekken.
Havelaar, Moerdijk op 28-05-2009, 23:51
Mensen die NOOIT van Jezus (en zijn blijde boodschap) hebben gehoord,
die kunnen (volgens de bijbel!) WEL behouden worden, indien zij erkennen dat er een Schepper is, en indien zij oprecht trachten om altijd het goede te doen. Zij zullen NA hun overlijden Jezus leren
kennen en Hem eren als de Zoon van God, en de Koning die door God
is uitverkoren als Hoofd van heel de mensheid. De mens kiest zelf
of hij de boze wil gehoorzamen, of dat hij zijn Schepper wil leren kennen en eren.
Jos, N. op 28-05-2009, 22:28
(H)ERKENNING EN BEWUSTWORDING
Veel mensen erkennen dat Jezus vol liefde is EN vol waarheid.
Dus is ook De Vader van Jezus vol liefde en waarheid. Gods liefde en waarheid hebben ertoe geleid dat God ons zijn goedheid wil openbaren EN OOK dat God ons ernstig wil waarschuwen voor zijn geestelijke vijand, die ook de vijand is van alle mensen !
De VRIJE WIL die u van God ontvangen heeft, laat de keuze aan u. Maar dan ook de verantwoordelijkheid voor uw eigen keuze !
U bent liefdevol uitgenodigd om bewust te kiezen voor het volgen van Gods Zoon.
Als u dat niet wil, dan bent u het zelf die ervoor kiest om buiten
Zijn Koninkrijk te blijven.....
Jos, N. op 28-05-2009, 22:28
Christenen baseren zich meer op wat onze voorvaderen geloofden, dan op de bijbel zelf J.de B!Wat deze mevrouw Kruize zegt in haar boek, steunt m.i wel degelijk op de bijbel, maar niet op de leer van de kerk.Wie van de mens Jezus een Redder maakt, maakt van de universele Heilsleer in de bijbel, een zeer beperkte, lokale aangelegenheid. De totale mensheid zou Hem dus gekend moeten hebben? Een absolute onmogeljkheid.
P. Strootman, Klundert op 28-05-2009, 19:15
Dogma, Orthodoxie: altijd mooi te weten dat mensen elkaar graag in mentale hokjes plaatsen opdat ze zichzelf kan verhevenen met hun denken over anderen.
Waarheid is niet relatief, maar absoluut! Probeer voetbal te spelen als de regels relatief voor iedereen te intreperteren is.
De vader van Fennie Kruize had een verkeerd beeld over genade. Jammer, want nu is Fennie Kruize de opvolger van een verkeerd grondwerk vanaf kindsbeen. De moeder was wel streng, maar op het goede spoor.
Heilige Genade en Heilige liefde was vroeger niet sterk gepreekt, enkel de helle vuur. De kerken van toen, waren nog niet geestelijk volwassen zoals vandaag.
Gustaaf, Weert op 28-05-2009, 19:14
Het feit dat kerken niets willen weten van een esoterische visie op het geloof, heeft mij 45 jaar geleden doen besluiten de (Nederlands Hervormde) kerk te verlaten.
Klaarblijkelijk is de tijd dat de kerken er wel voor open staan nog steeds niet aangebroken.
Ik denk dan ook dat mevr. Kruize als zij niet kapot wil gaan moet stoppen met het voorgaan in de kerk. Daar buiten is er wel ruimte voor haar visie, zij zal hiermee volle zalen trekken en heel veel voor mensen kunnen betekenen.
Miny Potze, Zwolle op 28-05-2009, 19:13
Christenen baseren zich op de bijbel?
"Gij zult niet oordelen...."
Exotherisch geloof is gebaseerd op regels en wetten en op angst die te overtreden.
Esotherisch geloof is gebaseerd op Liefde.
Op de Liefde van God.
Ik ben blij dat mijn pastoor (katholiek dus) er ook zo over denkt.
Damian, Amsterdam op 28-05-2009, 19:10
Ach, de PKN weet toch al nauwelijks wat ze nu eigenlijk gelooft en doet aan ernstige vormen van syncretisme. Dus dit kan er makkelijk nog wel bij. Als de Bijbel stelt dat er buiten christus geen redding van zonde mogelijk is, dan is dat klip en klaar. En je gelooft dat, of niet. Als je het niet gelooft (en die vrijheid heb je) wees dan wel zo eerlijk om jezelf geen christen meer te noemen, dan blijf je tenminste eerlijk. Intussen word ik niet warm of koud van dit soort opmerkingen.
Erwin, Eindhoven op 28-05-2009, 18:15
Ik ben 20 jaar geleden uit de kerk gestapt. Zocht wel een plek voor mijn spirituele pad, maar die ruimte was er niet. Ook niet in vrijzinnige kringen. Ik ben na mijn theologiestudie dan ook geen predikant geworden. Sindsdien ben ik het gesprek uit de weg gegaan, tenzij ik voel dat esotorisch denken niet direct veroordeeld wordt. En dan nog ben ik heel terughoudend. Mw. Kruize is dapper en integer, zij staat daar en kan niet anders. Over 20 jaar zal er heel anders over haar geoordeeld worden. De tijd voor een nieuw bewustzijn is allang aangebroken!
Joop, Den Haag op 28-05-2009, 18:15
goed om bespreekvaar te maken dat ook buiten het christendom God te vinden is. Nadenken daarover verrijkt je geest en je verstand. Teleurstellend vind ik dan dat Fenny Kruize er zo veel bij haalt bijvoorbeeld de theologisch/historische rimram van Dan Brown en wicca. Dat maakt mij wantrouwend over de diepgang van haar inzichten.
Jan Janse, roermond op 28-05-2009, 18:14
Veel reacties spreken boekdelen: de orthodoxie heeft de term "Christendom" gekaapt. Terwijl ook niet-orthodoxe christenen bestaan. Ik ben er één van en als mij verteld wordt dat mijn geloof niet juist is, niet overeenstemt met 'de theorieën uit de Bijbel' of zelfs van de duivel is, ervaar ik dat als buitensluiten - precies zoals Kruize dat stelt.
Misschien heb ik niet Het Juiste Geloof, daarvan laat ik me nog wel overtuigen. Maar wel alleen als er gesteld wordt dat er geen sprake kan zijn van een Enig Juist Geloof; er zouden simpelweg teveel mensen naast zitten. Die ruimte zou de orthodoxie helaas nooit aan andersdenkenden laten...
Hanneke, Rotterdam op 28-05-2009, 18:08
Ik geloof niet in speculaties over exacte eindtijdberekeningen. Gelukkig heeft God alles in handen en weet Hij volmaakt wanneer ergens de juiste tijd voor is.
Maar de tekenen dat deze wereld op Zijn tijd naar haar einde gaat blijkt uit dit soort valse profeten die werkelijk denken de enige Grond in Zijn Heilsplan aan de kant te kunnen schuiven of menselijk beredeneerde alternatieven te kunnen verkondigen.
Het komt allemaal goed, maar ik vrees met oprecht verdriet voor mw. Kruize en mijn medemens die zich aan deze zijden draden vastklampen.
Zie Openbaringen 16:13 " .... en uit den mond des valsen profeets, drie onreine geesten gaan.
Klaas de Groot, Houten op 28-05-2009, 18:06
Ik herken een ontwikkeling, waar ik me thuis bij voel.
Zeer christellijk oopgegroeid, met een Almachtige God die alles zag. en veroordeelt.
Daarna theologiegestudeert in Amsterdam, Amsterdamse school.
Gestart al Barthiaanse volgeling.
Echter gaandeweg ontdekt dat geloven iets is dat in ons zit, dat verwoord is door de eeuwen heen.
Dat de verwoording tot Godsdienst is gemaakt.
Dit artikel maakt mij helder wat ik wel dacht maar me niet echt bewust was dat ik zo dacht, kennelijk ben ik dus een Esoterish denker/gelovige
Gelukkig kan dit binnen de PKN, als dit niet binnen de kerk zou kunnen, is de kerk dan nog wel kerk
Gert, Zaandam op 28-05-2009, 18:03
Als Jezus De Weg is en De Waarheid, dan is alles wat hiervan afwijkt een vervalsing van de waarheid en van de weg naar de eenheid met Jezus en met de Vader.
Waar dit toe leidt, kunt u o.a. lezen in het boek Genesis.
Het woord van God verdraaien is de oudste methode van anti-christelijke geesten die trachten mensen te misleiden.
"KIES dan heden, WIE u wil dienen en volgen".
Kies voor Jezus Christus door te blijven in zijn Woord en Geest.
De Goede Herder is echt niet te vervangen door welke ALTERNATIEVE
herder dan ook. Een gewaarschuwd mens telt voor twee.
Jos, N. op 28-05-2009, 18:00
Een kapelaan zei, 30 jaar geleden, tegen me: stel je voor dat wij (katholieken) ons vergissen, en die anderen (een van de andere geloven) gelijk hebben...
Hij had tenminste de moed om twijfels te hebben bij zijn eigen geloof. Wanneer men geacht wordt in zijn eigen nietigheid te geloven, dan vind ik dit daar een beter voorbeeld van, dan stomvervelende, op angst en xenofobie gebaseerde gelijkhebberij.
Rob Nuijten, Amsterdam op 28-05-2009, 17:43
Persoonlijke godsbeleving kan niet worden gedefinieerd dan als uniek per mens. Voorschriften en dwingende uitingsvormen hebben in het verleden al teveel mensen het leven gekost. Wees eerlijk tegenover jezelf en ervaar. Ervaar! Een groep mensen (kerkgemeenschap) die zich angstvallig aan door mensen vastgestelde dogma's vasthoudt leeft in armoede.
"Blijf in Christus en Hij blijft in u." Daar gaat het bij mij om en dat geeft mij een goed gevoel van rust.
pieter, hilversum op 28-05-2009, 12:10
"Als we uitgaan van de waarheid in de bijbel dan....."
Dan gaan we voorbij aan de _mogelijkheid_ dat bij het schrijven / vertalen voorbij wordt gegaan aan de essentie van Gods woord.
(Onkunde, opzet, angst, machtsmisbruik.......)
In de geschiedenis is gebleken dat "waarheid" relatief is -niet absoluut-.
Enerzijds hulde voor de durf van ds Kruize, anderzijds dekt imho de kop van het artikel de lading niet.
Hans, Den haag op 28-05-2009, 12:10
ben erg blij dat ik mijn stem hoor weerklinken in de woorden van mw. Kruize.
Ronald Lowijs, Groningen op 28-05-2009, 11:55
predikant? van wat? in ieder geval niet van het Evangelie van Jezus Christus, eerder van Lucifer...
amj2009, vlaanderen op 28-05-2009, 11:41
Ik geloof dat Jezus heeft geleefd verder geloof ik niks van de bijbel
ik zeg maar zo er is meer tussen hemele en aarde dan de bijbel kan bevatten
freyja, heerenveen op 28-05-2009, 11:39
Er staat geschreven dat een vrouw overal haar woordje mag doen, maar de kansel is voor mannen. Jezus heeft de wet vervuld, niet afgeschaft. We worden door geloof in de Zoon gerechtvaardigd, maar de wet overtuigd nog steeds van zonde en gerechtigheid en om te weten wat God wil, is het lezen van de wet wel handig.
In protestantse kerken roept men: wij zijn vrij van de wet. Alsof de wet aan de kant kan worden gezet. Maar dat is wetteloosheid.
Gods geboden zijn niet zwaar. Zeker niet na de Genadevolle Man die voor is gegaan, wiens voetstappen wij mogen volgen.
God de Grote Ander, wiens Plan vanaf de schepping vastligt. Omlijnt en liefdevol.
Ineke, Hengelo op 28-05-2009, 11:38
Paulus raadde ons in 2 Kor.5.16 aan om de Christus niet naar het vlees (Jezus) te kennen. Dus moet er een Weg tot God buiten Jezus om zijn. Dat is namelijk de Christus, Gods Geest, die in ons woont. Paulus schreef dan ook in Galaten 4.19: 'Opdat Christus IN u gestalte aanneme'Daar hebben we de mens Jezus dus niet voor nodig!Hij heeft het 'slechts' voorgedaan!
P. Strootman, Klundert op 28-05-2009, 11:28
Interessant artikel. Denk dat veel gelovigen hier inderdaad mee worstelen. Haar vaststelling dat er binnen de PKN ruimte moet zijn voor een breedte van stromingen deel ik wel. Zekere grenzen zullen er altijd zijn, maar beleven vanuit een innerlijke god past daarbinnen.
Wel jammer dat zij de Paus er bij haalt. Enerzijds omdat hij wel degelijk diepgaand geschreven heeft over het beleven van god en de rol van Jezus (zie zijn boek "de kern van ons geloof") daarin. Je hoeft het niet met hem eens te zijn, maar er is een gefundeerde belevingswereld van waaruit hij de handelt. Bij lezing tref je denk ik nog de nodige verrassingen aan.
Harry, Utrecht op 28-05-2009, 00:02
Als we uitgaan van de waarheid in de bijbel dan is de theorie van deze mevrouw volkomen onjuist. Het staat haaks op alle uitgangspunten van de bijbel. Je kunt het dan ook geen christelijk geloof noemen. Deze mevrouw zou haar geloof prima kunnen uitdragen buiten de kerk. Uiteraard niet binnen de kerk. Want we mogen toch aannemen dat christenen zich baseren op wat er in de bijbel staat. Het ergerlijke is dat een synode het goed vindt dat dit soort irrationaliteit (christelijk geloof niet gebaseerd op de bijbel) in de kerk wordt getolereerd. Gewone gelovgen zien vaak el dat ze bedrogen worden.
JdeBoer, Assen op 28-05-2009, 00:02
Plaats een reactie
Stuur artikel door