Spiritualiteit

13 mei 2009

Pauline Weseman

Dominees debatteren over esoterie

Volgens Fennie Kruize moet het in het geloof niet gaan om Jezus van Nazareth maar om de ’christusgeest’.© FOTO MAARTEN HARTMAN

reacties (29)
print
stuur artikel door

De protestantse predikant Fennie Kruize stelt dat Jezus Christus niet dé redder van de mensheid is. Ze wil ruimte voor esoterie. Haar vrijgemaakt-gereformeerde collega Johan Plug spreekt van ketterij. Vanavond gaan ze in debat.

Na de perikelen rond Klaas Hendrikse – atheïstisch dominee te Middelburg – is ophef ontstaan rond een andere protestantse predikant: Fennie Kruize uit Sappemeer. Zij pleit voor een esoterische manier van geloven.

Vanavond debatteert zij hierover met haar vrijgemaakt-gereformeerde collega en plaatsgenoot Johan Plug.

Stelde Hendrikse vooral het taalgebruik ten aanzien van God ter discussie, Kruize zet vraagtekens bij ’het bestaansrecht van de geïnstitutionaliseerde kerken’.

Kruize roept de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) in haar boek ’Goddelijke vrijheid’ op om het eerste artikel uit de kerkorde te halen waarin staat dat Jezus Christus de enige redder van de mensheid is. Het moet volgens haar in het geloof niet gaan om Jezus van Nazareth (een ’goed voorbeeld’) maar om de ’christusgeest’, een term die ontleend lijkt aan het werk van antroposoof Rudolf Steiner. Kruize: „Dat is de vonk die niet beperkt is tot christelijke gelovigen, maar die in elk mens aanwezig is en heilzaam werkt. Veel predikanten én gelovigen geloven dit eigenlijk al, maar niemand durft het hardop te zeggen. Ik vond dat dit gezegd moest worden.

„Mensen uitsluiten van redding zoals orthodoxen doen, is voor mij hetzelfde als gelovig racisme. Wie zegt dat een moslim geen gelovige is, is voor mij hetzelfde als iemand die zegt dat een zwarte geen mens is.”

Het boek ’Goddelijke vrijheid’, waarin Kruize haar overtuiging uit de doeken doet, verscheen al in november bij uitgeverij Ankh-Hermes. Het gaat over de twee vriendinnen, Fobia (staat voor angst voor regels en de kerk) en Eleutheria (staat voor innerlijke vrijheid en het volgen van het hart), die 2000 jaar kerkgeschiedenis doorkruisen. Het geschrift was naar Kruize’s zeggen voor tien tot vijftien gezinnen aanleiding om haar kerkdiensten niet langer te bezoeken. Zij stelden hierover vragen bij de classes, die de kwestie wellicht op 18 mei op de agenda zet.

Verder bleef het stil rond de publicatie. Dat verbaasde zowel Kruize als haar collega dominee Plug die het boek las en schrok. Plug beschouwt haar leer als dwaling en ketterij die veel verder reikt dan die van Hendrikse, vond het van belang dat hier aandacht voor kwam en daagde Kruize uit voor het debat vanavond. Plug: „Fennie houdt onze orthodoxe kerken een spiegel voor die de moeite waard is. Ze heeft gelijk als ze zegt dat veel mensen in deze kerken bang zijn voor God en niet tot rust komen in hun geloof, maar ze gaat te ver als ze zegt dat er redding is buiten Jezus Christus, dat eigenlijk niemand kan vertellen wat de waarheid is, dat de mens in zichzelf goed is en moet doen wat goed voelt. Dat staat haaks op mijn geloof en is zelfs voor de brede bandbreedte van de PKN te breed. Ze wil aan de ene kant geen dogma’s, maar predikt vervolgens zelf het dogma dat je alleen mag geloven zoals zij het ziet.”

Plug tegen Kruize: „Fennie, ik gun het je als je je nogal dogmatische blik eens zou parkeren en even door mijn orthodoxe bril zou kijken. Om te ontdekken dat die kijk zo gek nog niet is. Ik hoop dat mensen en zijzelf inzien dat zij het verkeerd heeft.”

Maar die kans zit er niet in bij Fennie Kruize. Ze waardeert Plugs actie. Dat wel. „Hij mag er zijn. Ik hoop op een sfeer tijdens het debat waarin iedereen verschillend mag en kan denken en geloven.” Ze piekert er niet over de PKN te verlaten. „Of ze moeten me eruit zetten. Ik vind dat ik hier alle ruimte heb om door te gaan.”

Bekijk hier het weblog van Fennie Kruize.

Reacties (29)

God was niet in Jézus de wereld met Zichzelf verzoenende, maar in Christus. En die Christus, Gods Geest, is volgens Paulus voor álle en in álle mensen gestorven, want hij schreef:'Een voor allen gestorven. Dus zijn allen gestorven'Dit wijst, uiteraard, niet op de lichámelijke dood van Jezus, maar op de gééstelijke doodstoestand van alle mensen. En over déze dood gaat het in de bijbel! En het gaat ook over een gééstelijke opstanding.Kruize zit daarom op het goede spoor! Paulus schreef:'Ontwaakt, gij die slaapt en sta op uit de doden en Christus zal over u lichten'

P. Strootman, Klundert op 10-10-2009, 17:34

Leven naar de Geest van Christus ... ZEGT Co de Koeijer.
En nu nog DOEN.

June, Zeeland op 24-08-2009, 15:51

In september gaat mevr ds Fennie Kruize een lezing houden in Steenwijk uitgaande van de doopsgezinde kerk aldaar. Ik sta sinds jaren in de 'esoterie', ga voor bij doopsgezinde en vrijzinnige gemeenten. Het kerkinstituut in meest ruime zin heeft door de eeuwen heen de mens op het verkeerde been gezet door rabbi Jezus als verlosser en pleitbezorger bij 'een god' op te voeren. Christelijke doctors in de godgeleerdheid kwamen er niet voor uit wat ze dáchten. Dit door omstandigheden van zeer dwingende aard. Dat wij, binnen maar nog meer buiten de kerk, tot inzicht komen 'hoe het wel zit' is een zegen van het tijdperk waarin wij nu leven.

Hemmo Meiborg, Roden op 02-06-2009, 21:18

Ik heb het boekje Goddelijke Vrijheid gelezen en kan me goed vinden in de teksten. Ik denk dat ik bij het esotorisch denkende kerkvolk hoor. De discussie met ds.Plug heb ik ook met interesse gevolgd.
En vandaag las ik in Trouw het verslag van het intervieuw van Pauline Weseman met ds.Fennie Kruize. Ik heb bewondering voor de inhoud van het artikel! Jammer dat er weer mensen zijn die de kerkdiensten niet meer willen bezoeken.

sija tielens-hooimeijer, Breezand op 28-05-2009, 22:21

De kerk is een gemeenschap die uitnodigt tot vrij debat over geloofsvragen. Die uitnodiging geldt voor een ieder die binnen deze kring wil plaatsnemen, van kerkelijke agnosten tot aanhangers van de Dordtse leerregels. Fennie Kruize heeft ervoor gekozen in deze kring plaats te nemen en daar haar taak uit te oefenen. Het getuigt van respect met haar te willen discussiëren en haar ruimte voor haar taakuitoefening te geven. De PKN is groter dan Sappemeer: wie zich hier niet getroost voelt, kan in een buurgemeente troost vinden. Zo is het altijd binnen de PKN geweest, zo blijft het hopenlijk ook.

Otto S. Knottnerus, Zuidbroek op 19-05-2009, 15:27

De meningen van mw. Kruize en b.v. ook van Hans Stolp zijn als kruip-olie:
Spuit het in een roestig vastzittend slot: Het zal niet direct effect hebben, maar de tijd zal zijn werk doen en uiteindelijk komt er beweging in. Vooral niets forceren! Ik ben blij met deze mensen!!!

Trijnie, Krimpen aan den IJssel op 18-05-2009, 20:54

Geachte lezers,

Graag de "Christus-geest" onder ogen zien met de waarheid van de bijbel. Fennie Kruize neemt de stelling in dat Jesus niet onze redder is, maar je moet zijn goede werken/good will naleven... Dat is gewoon bedrog van het grootste omvang! Als Jesus niet onze redder is zoals hij dat zelf zegt te zijn, dan is hij een leugenaar! Waarom zou je dan zijn "Christus-geest" na volgen? Of Jesus spreekt 100% de waarheid of niet! Er is geen middenweg! Als waarheid relatief wordt voor iedereen, dan moet je dat proberen met voetbal regels! Als voetbal regels relatief zijn, dan kan toch niemand spelen of winnen!

Gustaaf, Weert op 18-05-2009, 17:23

Paulus was ook geen Jezuspediker, maar een Geest - van -Jezus -prediker! God zond de Geest die in Jezus was immers ook uit in onze harten (Galaten 4.4).Paulus noemde zich als enige apostel, een apostel van Christus Jezus, dat wil zeggen een apostel van de Geest die in Jezus was! F.K. heeft het dus bij het rechte eind. Het 'Veilig in Jezus'armen geloof is onbijbels.

P. Strootman, Klundert op 16-05-2009, 00:14

DEBAT
Volgens de esoterische visie op de bijbel is Jezus van Nazareth als drager van de Christuskracht een voorbeeld, een wegwijzer voor hoe wijzelf gaandeweg de drager kunnen worden van de Christusgeest, die louter liefde is. Kruize gaat in haar uitleg terug naar de grondgedachte, hoe het 2000 jaar geleden is bedoeld door Jezus van Nazareth, ontdaan van alle ‘waarheden’ zoals deze, door de eeuwen heen, aan de bijbel zijn toegevoegd. Ontneemt zij ons hiermee ons geloof? Of neemt zij ons mee op een ontdekkingstocht naar de oorsprong van ons geloof?
Ds. Johan Plug kan hier niet mee leven en is met het initiatief gekomen voor dit debat.

Gerard, Hoogezand op 14-05-2009, 21:23

God, goddelijke waarheid werkt door en in vele mensen, geloven en geloofsovertuigingen, is dus niet exclusief voor de christenen.Een vonkje daarvan zit in ieder mens.Na ons huidige leven komen we nog steeds dichter bij de volledige allesomvattende waarheid in een stralend goddelijk licht.

Henk Moens, Groningen op 14-05-2009, 19:57

Ondertussen is er wel veel gedoe in de gemeente van deze dame,namelijk Sappemeer en kerken een flink aantal mensen buiten de PKN. Mevr. Kruize gaat weg naar Frankrijk en laat een verscheurde en leeggelopen gemeente achter

beri, Zwolle op 14-05-2009, 19:57

Wat Ds. Kruize verkondigt, staat niet alleen haaks op het geloof van Ds. Plug, maar op het geloof van iedereen die de Here Jezus als zijn of haar Redder heeft aangenomen. Dit geloof kun je vinden in de Bijbel, het betrouwbare Woord van God. Ik heb medelijden met en verdriet om de mensen, die het misleidende verhaal van Ds. Kruize moeten aanhoren en ook nog geloven. Bidt of de Heilige Geest U wil helpen bij het vinden van de Waarheid. Hij zal het zeker doen.

Ietje van Egmond, Haaksbergen op 14-05-2009, 15:26

Wat geweldig! Iemand die zich durft uit te spreken over wat haar echt ten diepste beweegt,wat ze echt ervaart in haar geloof.
Ga daar mee door op deze wijze, ik ben een van de velen die daar zo'n behoefte aan heeft. Wat een (h)erkenning: dat de goddelijke vonk in ieder mens aanwezig is; bij kerkelijk gebondenen en 'loslopende zinzoekers'.
Wanneer 'innerlijk gevoel' ten diepste verstaan en ervaren wordt,is de bemiddeling van een godsdienst overbodig en soms zelfs een barriere. Het gaat er niet om, om een nieuw geloof aan te nemen maar om ons 'geloof' te verdiepen, tot we daar zijn waar niets ons meer scheidt! God als ground of being!
Wilma

Wilma , Zwolle op 14-05-2009, 13:02

Mw Kruize er zijn mensen ziende blind en horende doof.U ziet en begrijpt nu waar het werkelijk om gaat,zoeken naar de godsvonk,de Christus geest in ons zelf.Of zoals Jezus het verwoorde "het koninkrijk is in uw binnenste is hier onder ons maar de mensen zien het niet"Voor alle geinteresseerde raad ik de boeken van Bram Moerland aan.Ga vooral door en luister enkel naar uw eigen innerlijk en niet naar de regels en dogma's uit de kerk.

Ghava, Tilburg op 14-05-2009, 09:49

Jezus zei zelf dat Hij geen vrede zou brengen,dat moeten we zelf doen door zijn voorbeeld te volgen .Ik ben de weg de waarheid en het leven.Hij bad tot de Vader en vroeg vergeving voor zijn belagers.Hij heeft ons de weg voorbereid wij komen tot de Vader door zijn weg te volgen .Het koningkrijk van God wordt zichtbaar door onze leefwijze de Geest is ons behulpzaam .Elke dag krijgen we een nieuwe kans naar vrije keuze.

Marijke v Doorne, Spijkenisse op 14-05-2009, 09:49

Het allerdapperste zou zijn als deze predikante het predikantschap vaarwel zou zeggen en nuttig werk zou zoeken. Dit gepraat is veel te verwarrend voor atheist en agnost. De vlag dekt de lading niet meer. Ik begrijp best dat al het gekeuvel over God en wat ie zoal aan het uitvreten is volmaakte onzin is--maar het klinkt verdraaid leuk om theologen zich in allerlei bochten te horen wringen nadat ze zichzelf de hoek in hebben gepraat. Je bent dominee of niet. Als dominee moet je God aan de man proberen te brengen. Als dat slecht lukt, ga dan gerust iets anders doen--schrijf romans of gedichten bijv.--of, althans, zeg iets origineels.

Ted Schrey, Montreal op 14-05-2009, 08:46

Jezus was te goed voor de mensen en is door hen op een voetstuk ge plaatst zo kon men zelf op veilige afstand blijven. Na zijn dood heeft de kerk deze afstand gehandhaafd. God wordt niet gezien als liefde voor alle mensen maar als God die genoegdoening eist.leven naar de Geest van Christus Wat een ruimte geeft dat.
Co deKoeijer

J.de Koeijer, Aardenburg op 13-05-2009, 17:13

Je wordt niet gered door de gedachten en daden van Christus, maar door die van jezelf. Pas wanneer je de Christus wordt, zal de wereld vrede kennen. Ik kan me geheel vinden in de gedachtren van mw. Kruize en wens haar blijvende persoonlijke moed toe deze gedachten te blijven verwoorden.

Ronald, Groningen op 13-05-2009, 16:31

Beste Mw. Kruize, ik ken u helaas niet, maar ik heb grote bewondering voor u. Ik ben het - zonder uw boek nog gelezen te hebben - op voorhand met uw kijkrichting eens. Ik heb echter (o.a. als kerkhistoricus, gezondheidswetenschapper en actief lid van de PKN), tegen dezelfde bierkaai gevochten als u. Ben bezig met een boek over hetzelfde onderwerp, maar dan ook inclusief de medisch-therapeutische kant. Ook ik zie, dat hetgeen u en anderen verwoorden die putten uit dezelfde traditiestroom, eens de mainstream zal worden; dat zien anderen ook, vandaar dat ze 'vriendelijk-woest' zijn.

Dr. Huib G. van den Doel, Haarlem op 13-05-2009, 13:16

Wat dapper dat er iemand binnen de gevestigde kerken is ,die het aandurft over de Christusgeest te spreken.Rudolf Steiner betoogt dat de Goddelijke Geest van Christus zich na Zijn dood verbonden heeft met de gehele aarde.Daardoor is Hij voor ieder mens op aarde -ongeacht zijn godsdienst -bereikbaar geworden.Wat een troostrijke gedachte!Zo hoeven we elkaar niet meer in de haren te zitten.Ik wens Fennie Kruize moed en Licht toe tijdens haar debat.

Henny Jacobsen Jensen, Berkenwoude op 13-05-2009, 13:01

Eindelijk een predikant die dit hardop durft te zeggen! Al sinds mijn (christelijke) lagere school-tijd blokkeer ik op dat wat mensen van Jezus hebben gemaakt, als jong volwassene heb ik mij daarom volledig van de kerk als instituut afgekeerd. Bij de doop in de Jordaan werd hij verbonden met de Christusgeest, bij ons gewone mensen kan dat ook gebeuren. In deze zin ben ik wel religieus gebleven. Als de kerken niet zo hooghartig aan hun standpunt in dezen vast zouden houden maar zich open zouden stellen voor de ideeën van deze dappere predikant (en anderen) zou het met de leegloop wel eens gedaan kunnen zijn.

miny Potze, zwolle op 13-05-2009, 12:49

Vooral doorgaan met deze folklore!

molllev, Noord-Brabant op 13-05-2009, 12:49

Ik onderschrijf de visie van mevrouw Kruize van harte. Als het DE PKN-visie is dat mensen die Jezus niet als hun redder zien verloren zijn, wil ik niet meer bij de club horen! Er is een groot verschil tussen de mens Jezus van Nazareth en Jezus die de Christus werd na de doop in de Jordaan. Door de komst van die Christus(geest) zijn alle mensen aangeraakt. Ieder heeft de vrije wil gekregen om daar zijn of haar eigen vorm aan te geven. Laten we elkaar die ruimte gunnen anders zijn wij de benaming christenen m.i. niet waardig!

Diane, Alkmaar op 13-05-2009, 12:38

Veel mensen begrijpen niet de heiligehid van God, en hoe het te werk gaat. Daarom zeggen ze zomaar van alles en wat dat in hun gedachtes terrecht komt, ipv van de bijbel te lezen en de waarheid te zoeken.
De waarheid is dat de Heilige geest dat in ons bevestigt wat waar is. Niet iedereen die een standpunt aaneemt spreekt de waarheid. God is de God van Liefde, niet wanorde, daarom zal de waarheid enkel aan juiste persoon geopendbaard worden die dat opzoekt bij God. De heilige bloed van Christus reinigt ons van zondes dmv vergeving. Als je denkt dat niet nodig te hebben, bij welke niet heilige manier wil je dan wel gered worden?

Gustaaf, Weert op 13-05-2009, 12:37

Naar mijn mening is het goed en moedig dat deze mevrouw deze stap neemt. Veel mensen geloven inderdaad dat in iedereen een goddelijke vonk is. En waarom zou dat trouwens ook niet zo zijn? God is Liefde. Hij houdt van iedereen.Velen voelen zich in deze tijd niet begrepen, terwijl zij wel diepgelovig zijn.Een brug slaan naar esoterisch denken is wat in deze tijd kan helpen de oorspronkelijke,zeer oude wortels van religie en geloof in tact te laten.

Anna, Eindhoven op 13-05-2009, 12:25

Gestelde in boek van mw Kruize ook elders in grote voorraad verkrijgbaar. Exoterisch, esotherisch, dogmatisch, calvinistisch. Hokjes? Leidt spreken over geloven tot anders leven? Is anders leven (geloven) vooruitgang?

Aajee, Foxhol(lywood) op 13-05-2009, 12:24

Het is goed dat er mensen zijn met een ruime en diepere blik op religie, geloof, wetenschap e.d. Omdat dit help om ons te ontwikkelen en vooruit te gaan. Toch wil ik ook pleiten voor een wetenschappelijkheid

kay, Enschede op 13-05-2009, 08:17

Ik begrijp niet wat een mens die niet in God geloofd bij God te willen zijn?

luckybee, 's-Gravenhage op 13-05-2009, 08:17

Het is Christus Zelf die hele volksstammen wegstuurt en van Zich verwijdert, deze mevrouw moet niet zo interessant proberen te doen ze hangt gewoon ordinair de allemansvriend uit!

Piet, Veluwe op 13-05-2009, 00:40