Ga direct naar de content

Religie & Filosofie
9 februari 2010
Peter Henk Steenhuis

Dit taboe bestaat nog

Tot ver na  de Middeleeuwen stond de doodstraf op dierenseks: Omdat die verwarring veroorzaakte.

Tot ver na de Middeleeuwen stond de doodstraf op dierenseks ? omdat die verwarring veroorzaakte. © ED OUDENAARDEN, ANP

U bekijkt nu: pagina 1 van 2.

Ontucht met dieren wordt strafbaar. Dat is vreemd: seks mag niet, opeten wel. Het gaat dan ook niet om dierenmishandeling, maar om het taboe waarmee de grens van het persoonlijke wordt afgebakend.

Seks met dieren, dat moet toch verboden worden? De Tweede Kamer had eerst al unaniem ingestemd met een voorstel dierenporno en ontucht met dieren strafbaar te stellen, na een debat waarin kwalificaties vielen als ’pervers’, ’weerzinwekkend’, en ’bah, wat vies’.

Hoewel zij veel minder eensgezind was, stemde de Eerste Kamer vorige week ook in met het voorstel. Van de Partij voor de Dieren had de wet nog veel verder mogen gaan, maar de Dierenbescherming is opgelucht.

De nieuwe wet wekt verbazing: je mag een dier wel doodschieten en opeten, maar je mag er niet meer met je vingers aankomen om je eigen seksuele behoeften te bevredigen.

De Vlaamse ethicus Arnold Burms vermoedt dat de initiatiefnemers van deze wet het welzijn van het dier voor ogen staat. „Dat is opmerkelijk, ook vroeger was seks met dieren verboden, maar nooit omdat men het schadelijk achtte voor de gezondheid van het dier. In de Middeleeuwen, toen men zeker niet zachtzinnig met dieren omging, stond er de doodstraf op seks met dieren.”

Waarom strafte men zo hard?

„In de Middeleeuwen volgde men de Bijbel, waar in Leviticus 20 staat dat wie seks heeft met dieren, gedood moet worden. Het beest moet bij Leviticus trouwens dan ook worden afgemaakt. Die toevoeging laat al zien dat bij de bijbelse en middeleeuwse strafmaat het welzijn van het dier niet centraal stond.”

Wat dan wel?

„In de Engelse vertaling van de Bijbel kwam ik tegen dat seks met dieren verboden is vanwege de confusion die het teweegbrengt, de verwarring die het veroorzaakt. De oorspronkelijke wetgeving werd niet gemotiveerd door de zorg voor het dier, nee, de wet sanctioneerde een taboe.”

Is dat bij ons nu ook zo?

„De hedendaagse Amerikaanse filosofe Marthe Nussbaum zegt dat seks met dieren verkeerd is vanwege de pijn die je dieren toebrengt, en vanwege de aantasting van hun waardigheid (dignity). Je zou dus kunnen denken dat deze wet er gekomen is vanwege de zorg voor het dier. Wie zo denkt, past het zogenaamde harm principle toe van de negentiende-eeuwse Engelse filosoof John Stuart Mill. Dat komt erop neer dat een overheid niet mag bestraffen tenzij gedrag schade toebrengt aan het slachtoffer. Het slachtoffer lijdt volgens Nussbaum pijn, en dus moet het gedrag worden verboden.

„Toch kunnen we makkelijk voorbeelden verzinnen waarbij de seksuele opgewondenheid van mensen verhevigd wordt zonder dat het dier pijn lijdt. Bovendien, als pijn de doorslaggevende factor zou zijn, dan vallen deze seksuele handelingen gewoon onder de dierenmishandeling. Daarom ben ik ervan overtuigd dat ook deze nieuwe wet alleen tot stand kon komen omdat hij indirect een beroep doet op onze taboegevoeligheid. Dat zie je ook aan de reacties van de Kamerleden: ’pervers’, ’weerzinwekkend’, en ’bah, wat vies’. Dat zijn moreel geladen woorden, die betrekking hebben op óns handelen, niet op de zorg voor het dier. Dus de wet waarover het hier gaat, steunt expliciet op een rechtvaardiging die niet helemaal klopt –seks met dieren is niet noodzakelijk dierenmishandeling– en ontleent tegelijk een deel van zijn aanvaardbaarheid aan een impliciet beroep op iets waar niemand nog van wil horen: het taboe.”

We hebben toch zo’n beetje alle taboes wel doorbroken?

„Dat denken wij, moderne mensen, graag. Wij hebben geleerd dat het goed is ons te bevrijden van taboes, en willen niet zien dat seks uit zichzelf een probleem kan zijn.”

Wat mag dat probleem dan wezen?

„In de Middeleeuwen deed men een beroep op de Bijbel om het taboe in stand te houden. Seks met beesten verstoorde de orde die God geschapen had. Dat was strikt verboden. Dergelijke klassieke religieuze of metafysische principes werken nu niet meer. Nu beseffen we dat onze taboes kennelijk ergens anders op gegrond zijn, of ergens anders uit voortkomen.”

Uit walging?

„Die walging is een fysieke uiting van het taboe, niet het taboe zelf. Niet-vegetariërs vinden het normaal een stuk rundvlees te eten, maar vinden het idee een deel van hun huisdier op te eten walgelijk, ook al zou het dier bij een ongeluk om het leven zijn gekomen en het vlees uitstekend geschikt zijn voor consumptie. Die walging komt niet voort uit de schade die het beest zou worden toegebracht, die komt voort uit het taboe dat overschreden dreigt te worden.

„Zo is het ook bij seks met dieren. Dat wij daarbij spreken van ’pervers’, ’weerzinwekkend’, en ’bah, wat vies’ heeft niet zoveel te maken met de schade die het beest zou worden toegebracht, maar met het taboe dat overschreden dreigt te worden.

„Iets vergelijkbaars geldt voor seks met kinderen. Dat wordt in onze cultuur sterk veroordeeld, sterker dan veertig jaar geleden. Die veroordeling kan ook niet helemaal uitgelegd worden in termen van het ’harm principle’ van Mill. Het is mogelijk dat een kind in zijn slaap misbruikt wordt, zonder dat het er ooit iets van te weten komt. Onze veroordeling ervan berust ook op de overtreding van een taboe.”

Maar welk taboe dan?

„Dat taboe is niet makkelijk te formuleren. Wij mensen staan dichtbij het niet-menselijke, bij het onpersoonlijke. Dat komt doordat ons lichaam onderworpen is aan dezelfde wetmatigheden als de rest van de natuur.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

Gerrit eindigt met zijn schaap op brandstapel

Het is najaar 1710. De baljuw van Texel heeft de zaak snel rond. Er zijn getuigen en Gerrit Nanse uit het vissers- en boerendorpje Oost bekent zelfs zonder marteling dat hij zich ’vermengd’ heeft met een schaapsbeest ’ten einde zijn vuile lust te plegen ende vervolgens had begaan d’ afgruwelijke ende godloze zonde van de sodomie’.

Voor het vonnis slaat de baljuw zijn bijbel open en leest Leviticus 20 vers 15 voor. „Daartoe als een man bij enig vee zal gelegen hebben, hij zal zekerlijk gedood worden; ook zult gijlieden het beest doden.”

Om zijn ’verfoeilijke en beestachtige zonden’ wordt Gerrit Nanse een paar maanden later, in maart 1711, uit de donkere kelder onder het schoutshuis in Den Burg gehaald, ’omme met het schaap te samen levendig verbrand te worden’.

De toegestroomde menigte bekijkt hoe het dubbele doodvonnis op de brandstapel wordt voltrokken.

Reacties (17)

Petertje Steenhuis, die dubbele voornaam kan zo langzamerhand wel weg hoor, spreekt met ene Arnold Burms, een zelfbenoemd ethicus, die maar doorzwatelt over taboes. Hij kan ze niet formuleren maar weet dan weer wel dat ze contingent en concreet of iets dergelijks zijn. Incontinent gezwatel dat geen handen en voeten krijgt. Er moet toch iemand te bevragen zijn met meer verstand van zaken en als die er niet is dan toch maar niet terugvallen op een schertsdeskundige maar gewoon wat lezen, zelf nadenken en dan een stuk hierover schrijven.

Pieter Jan-Willem Gerrit-Klaas van Ingen , Ham (B) op 11-02-2010, 22:29

Ik ben zeker tegen het strafbaar stellen van ontucht met dieren. Ik vrees echter dat er een uitzondering moet komen voor geiten. Deze dieren verdienen beslist beschermd te worden.

Bukowsky, Santiago op 11-02-2010, 20:55

In de Pers las ik een column over kalkoenen die zo vetgemest worden dat ze zich niet meer voort kunnen planten. De boeren onttrekken daarom handmatig sperma bij de mannetjes. De boeren die daarvan genieten moeten we straffen, de boeren die er niet van genieten mogen doorgaan. Voor de kalkoenen geldt hetzelfde.
Ook schijnen er paardenfokkers te zijn die opgewonden raken van copulerende paarden. Ook die mensen moeten we straffen. De slappe paardenfokker trouwens ook want die dwingt die paarden tenslotte tot seks. Twee onmachtige slachtoffers.

Frank Roos, Amsterdam op 11-02-2010, 19:42

Zo vreemd is dat toch niet? Het omgekeerde bestaat ook.
Sex met een mens mag wel, wordt van alle kanten erg gestimuleerd en moet zelfs voor de (natuurlijke) voortplanting. Een mens opeten mag alleen nog steeds niet.

ede, groningen op 11-02-2010, 15:51

Het eten van spruitjes is ook weerzinwekkend, in ieder geval voor mij, en ongetwijfeld ook voor veel andere mensen. Maar moeten we alles verbieden wat genoeg mensen vies vinden, ook al hebben ze er zelf niet direct last van?

Gerard van Wilgen, Bilthoven op 11-02-2010, 15:38

Beste Wim Jansma, het is in de christelijke leer geen kwestie van niet-mogen maar van het bewandelen van de juiste weg (Christus).

Het herstel van de paradijselijke orde waar leeuw en lam naast elkaar liggen te slapen vereist dat mensen de Weg van christus gaan, zolang dat niet het geval is zal het paradijs voor sommigen of velen , wel- of niet door hun eigen schuld, buiten bereik blijven

Piet, Veluwe op 11-02-2010, 14:39

Onze huidige regering is vooral uit op MACHTSUITOEFENING. Daarom wordt er zo veel mogelijk verboden zodat veel regels overtreden kunnen worden,en vóóral:overtreding BESTRAFT. Dat heeft natuurlijk te maken met Godsdienst vandaar dat met de bijbel wordt gezwaaid, al zal er ergens in de koran ook wel wat over in staan. Deze dierenseks-wet is onzin want on-controleerbaar. "Mishandeling" lijkt ook overdreven tenzij men zich tot mieren aangetrokken voelt(In Nederland een zorgwekkende kwaal,het z.g."miereneuken").Dit heeft van ons land een politiestaat gemaakt:telefoon-,emailtap; buren die je afleggen, huiszoeking bij hokkende AOWers enz.Walgelijk!

Carel van Eeden, Landsmeer op 11-02-2010, 14:24

Onze wereld is dolgedraaid ,alles moet toch kunnen maar dat er ziekten door ontstaan die ongeneesbaar zijn ja daar denken ze niet over na .Men doet het met lijken men doet het met alles. Dolgedraaid is moeilijk weer te herstellen.

M v Doorne, Spijkenisse op 11-02-2010, 11:26

Er wordt weinig gereageerd op het feitelijk probleem, maar wel op het randprobleem. Het feitelijk probleem is het wettelijk verbieden van seks met dieren. Het randprobleem is: Hoe staat het christendom tegenover seks met dieren. Dieren opeten mag in ieder geval wel, maar seks met dieren mag niet. Wat moeten wij ermee ? Ik weet het niet.....

Wim Jansma, Nijmegen op 11-02-2010, 09:26

Ieder redelijk mens weet, dat GOD, JWWH of Allah (ik schrijf nu deze lege woorden even met hoofdletters, om u een plezier te doen) niet, bestaat of bestaan heeft. De mens zelf heeft zich een god 'geschapen' en heeft de wetten en taboes in de mond van zijn zelf bedachte god gelegd.
Dat wil niet zeggen, dat sommige wetten of taboes niet zinnig zijn, want seks met kinderen, dieren en uberhaupt met mensen, die onmachtig zijn, moet niet kunnen.
Maar ik vind het flauwekul, om je te moeten beroepen op een zelfbedacht opperwezen om deze wetten te moeten handhaven.

Herman N., Amsterdam op 10-02-2010, 23:36

Er zijn zaken waar men niet over spreekt en er zijn dingen die de beschaafde mens verafschuwt. Bepaalde groeperingen in onze Nederlandse samenleving worden uitgemaakt voor(even afkorten anders wordt het niet opgenomen) G.N. en dat zijn doe (weer)R.M. Beschaafde mensen doen dit soort van verwerpelijke dingen niet. Nee, onze Westerse en alomvattende Westerse verlichting heeft bestaliteit afgezworen. Wij Nederlanders en vooral zij die in Bijbelse waarheden geloven weten wat ONZE God ons geboden heeft. Soms wordt er weeleens wat vergeten en gaan zij er op uit om mensen in vreemde landen te vermoorden. Maar ja;dat zijn vreemden,geen Christenen.

J.P.M. Ruitenberg, Binnenhof Grootebroek op 10-02-2010, 21:30

Seks met dieren moet verboden moet worden omdat degene die dat wil verkeerd bezig is. Je bent niet goed bij je hoofd als je seks met dieren wilt. Dat is wat er aan de hand is: de mens handelt krankzinnig. En dat is een situatie die je niet moeten laten voortduren.
Mensen of kinderen in hun slaap seksueel misbruiken is wel degelijk strafbaar. Dat is een ernstig vergrijp omdat je misbruik maakt van de onmachtige.
Seks met dieren is net zo min goed te praten als incest en pedofilie. De plegers van dergelijke delicten moeten verplicht worden tot therapie.

albert van der vliet, amsterdam op 10-02-2010, 21:29

Wij bezitten Zijn ingeschapen wet, waarvan wij van nature weten dat wij ons daaraan moeten houden, zelfs al zou er geen lokaal strafrecht bestaan.
Seks met dieren (sodomie) is zo'n heilig taboe en wij mensen zijn er zeer bij gebaat ook deze grens te respecteren; niet om de dieren in bescherming te nemen, maar onszelf! De straf die door een aardse rechter opgelegd kan worden is tijdelijk. De straf die ons de hemelse rechter oplegt indien wij willens en wetens een 'heilig' verbod overtreden, is vele malen zwaarder en tenzij wij ons weer tot de Schepper bekeren, eeuwig.
(w w w.bergdergoden.nl)

Frits, Vaassen op 10-02-2010, 20:01

Taboe is alles waar men om culturele redenen niet over wenst te praten, en al zeker niet wil goedkeuren. Taboes echter zijn aan tijd en plaats gebonden en dus lokaal.
Daarnaast echter zijn er ook nog zoiets als 'heilige' taboes. Heilige taboes zijn van alle tijden en van alle plaatsen en worden opgemerkt door ons geweten.
Diep van binnen weten wij allemaal heel goed dat we ons schuldig maken als wij seks met dieren hebben, of seks met kinderen willen. Ook op moord rust een dergelijk taboe! Heilige taboes zijn door JHWH God gesteld, vandaar dat ze ook in de Bijbel staan.

Frits, Vaassen op 10-02-2010, 20:01

Tijdens de middeleeuwen waren Cristus en Zijn leer grotendeels verdrongen door het oude testament hoofdzakelijk vanwege de eeuwige stijd tegen de islam.
Met het min of meer definitief tot staan brengen van de Islam begint de Renaissance (wedergeboorte katholieke geloof), de verlichting treedt in, feitenlijk niet meer dan een herstel van de nieuw-testamentische orde, echter met de secularisatie zie je opnieuw dat men de christelijke leer aan de laars probeert te lappen

Piet, Veluwe op 10-02-2010, 17:49

Om de zorg voor het dier .....? Ach, we staan ook toe dat om godsdienstige redenen van jonge jongetjes een stuk van de voorhuid afgesneden wordt. En dat mag ook geen kindermishandeling heten. Dus waar hebben we het over?

Sisyphus Lacht, Amsterdam op 10-02-2010, 17:37

Ik zou eerder harde porno en andere mishandelingen verbieden, die is echt mensonwaardig en bestaat alleen maar omdat er voor betaald wordt.
Dat gebeurd dus niet.
Over bestialiteit heeft Midas Dekker wijze woorden gezegd in "lekker dier".

ndv, amsterdam op 10-02-2010, 17:27

Plaats een reactie

U hebt geen naam ingevoerd.

U hebt geen woonplaats ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

U hebt geen reactie ingevoerd.

Uw reactie is te lang.

Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

Stuur artikel door

Verstuur dit artikel naar

U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

Uw gegevens

U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

counter
Trouw op tv

Drayer bij Schepper & co

Elma Drayer belicht het nieuws van afgelopen week bij het NCRV-programma Schepper & co.

Get Microsoft Silverlight

De zin van: Erik-Jan Bos, filosoof

Die ik zal kussen, hij is het

Bekende en minder bekende Nederlanders kiezen hun persoonlijke motto, leefregel of ultiem inspirerende zin.

www.trouw.nl/rozekerk

Is uw kerk roze?

Waar zijn homo’s nog welkom voor ontvangen hostie? En in welke kerk wordt actie gevoerd voor gelijke rechten van homo’s en lesbiennes? Zet uw kerk op de kaart.

Dossier

Hostie-affaire

In het roze geklede actievoerders wonen in de Sint Jan in den Bosch de mis bij.

Door de weigering van de hostie aan een openlijke homoseksuele man in Reusel ontstond een rel. Activisten protesteerden tijdens de eucharistieviering in Den Bosch.

religieuze belevenissen

’Ik vind godslastering ook nodig. Dat houdt de zaak fris’

Bijna vijf jaar lang schreef Koert van der Velde iedere week een aflevering in de serie Religieuze Belevenissen – over wat mensen op religieus gebied beleven. Zonder die ervaring geen religie, vindt Van der Velde. „Misschien is ze wel de kern ervan.”

Religie & Filosofie

Zet uw eigen kerk op de kaart!

Klik op de kop hierboven of hieronder op GROOT SCHERM om de kaart groot in beeld te krijgen. Daarna kunt u uw eigen kerk toevoegen door onder de beschrijving van een al geplaatste kerk te klikken op Voeg nieuwe kerk toe.

Trouw TV

Trouwlezers stellen Jesse Jackson vragen

"Wij, de burgers, bepalen hoe geweldloos of gewelddadig we zijn", zei Jesse Jackson tijdens de Martin Luther King-lezing.

Spiritualiteit

De Maand van de Spiritualiteit

Het thema van de Maand van de Spiritualiteit is 'Mijn wortels'. Trouw en de KRO volgen drie vrouwen die op zoek gaan naar hun wortels.

Relitest

Doe de Relitest

Welke levensbeschouwing past bij mij? Heb ik religieuze wortels? Doe de Relitest en je weet het!

Weblogs Religie en Filosofie

Laatste lezersblogs