’Turken gaan zelf bouwen’

De Amsterdamse Westermoskee van de baan? Welnee, zegt Milli Görüsvoorman Fatih Dag. Ze komt er echt, inclusief band met Duitse ’extremisten’. En anders staat hij niet voor de gevolgen in.

Achter het hoge ijzeren hek gaapt een vlakte tussen de huizenblokken in het Amsterdamse stadsdeel De Baarsjes. Een bord kondigt de komst van appartementen, winkels en een moskee aan, maar al jaren is er niets gebouwd. Halverwege het terrein staan bordjes. ’Let op! Drijfzand!’

Fatih Dag: Ik bouw Westermoskee onder auspiciën van ’Keulen’.

Een kilometer verderop laat Fatih Dag in zijn kantoor alvast vijf ordners met correspondentie neerzetten. De zakenman en voorman van Milli Görüs maakt eerst de balans op van maanden ruziën.

Op 28 februari 2006 legde minister Donner, toen nog van Justitie, de eerste steen van wat de Westermoskee moest worden. „Dat had hij nooit moeten doen, maar hij is voorgelogen”, zegt Dag. „Er was nog geen enkele vergunning rond, maar het feest móest doorgaan.”

Milli Görus, de Turkse moskeekoepel, had toentertijd een progressief imago. In de Westermoskee zou de internationale vernieuwing van de islam beginnen. Het paradepaardje, een klassiek-islamitisch ontwerp van een joods architectenechtpaar, temidden van appartementen in Amsterdamse Schoolstijl, zou gebouwd worden door woningbouwvereniging Het Oosten.

Toen vertrok het bejubelde liberale bestuur en kwam er een nieuwe leiding die, heel anders dan het vorige, innige banden had én heeft met het Milli Görüshoofdkwartier in Keulen. De Duitse AIVD houdt dat scherp in de gaten: Milli Görüs zou ’extremistisch’ zijn. In Trouw zei Fatih Dag eerder dat hij niks te maken wilde hebben met afspraken over een liberale koers. Dat verziekte de verhouding met Het Oosten, dat van Dag afwilde. Maar Dag vertrok niet.

Toch móest het project doorgaan. „Dus belden het stadsdeel en Het Oosten burgemeester Job Cohen, omdat we er niet uitkwamen. Hij werd binnen tien minuten met zijn dienstauto binnengereden.” Twee dagen later, op zondag 11 februari, overlegden de partijen opnieuw, nu bij Cohen thuis in zijn ambtswoning. Dag: „We kwamen eruit.” Maar hoe, dat moest geheim blijven.

Daarop volgden de verhalen over aandelenzwendel. Tot enkele jaren geleden zouden ’groene’ (= islamitische) fondsen via Milli Görüs een soort piramidespel hebben aangeboden. Turken werden voor tienduizenden euro’s gedupeerd. Dag: „Misschien hebben we daarvoor ruimten verhuurd, maar het is nooit onder onze verantwoordelijkheid gebeurd. Op een na heeft geen van de huidige bestuurders eraan meegewerkt. Die ene onderzoeken we nu. Wellicht stapt hij op.”

De aandelenzwendel heeft hen beschadigd, erkent de Turkse voorman, „maar de schuld ligt bij mijn voorganger en diens bestuur.”

In de Tweede Kamer is een meerderheid voor het intrekken van de bouwvergunningen die er nu wel liggen, burgemeester Cohen heeft het helemaal gehad met Milli Görüs, Het Oosten wil wel gaan bouwen, maar niet samen met Milli Görüs als het huidige bestuur aanblijft.

Dag: „Ik ga niet weg.”

Wat tot vorig jaar het paradepaardje van de integratie was, de Westermoskee, is voor bestuurders en bouwers een paard van Troje geworden. Waarvan men zich dankzij de Milli Görüs-aandelenzwendel elegant kon ontdoen. Dag: „Burgemeester Cohen heeft ons gevraagd van het hele project af te zien, vanwege al die negatieve berichten.”

Maar Dag en de zijnen willen van geen wijken weten. Hij gaat er vanuit dat het kale stuk grond bebouwd wordt. En wel door Milli Görüs.

Dag pakt de ordners erbij.

„Iedereen denkt dat ze zomaar van ons afkunnen. Maar hier is het bewijs dat dat niet kan.” Dag toont de totnogtoe geheime stukken. Een brief van Het Oosten is door de directeur zelf ondertekend op 12 februari, een dag na het zondagavondoverleg ten huize van Cohen. Het Oosten, staat erin, gaat overleggen ’over een exitregeling’.

Uit een ander document, ook van 12 februari, blijkt dat dat overleg slechts over de uitwerking gaat, want er bestaat al ’overeenstemming over exitregeling’. De mensen van Milli Görüs ’kunnen de positie van Het Oosten overnemen door de betaling van EUR. 6,2 miljoen’.

Die afkoopovereenkomst, gesloten tijdens het overleg in de burgemeesterswoning, vond Cohen indertijd ’prima’, zegt Dag. „Nu herinnert Cohen zich plotseling niets meer van die exitregeling, maar kijk maar, hier staat het.” Even later toont Dag een e-mail van afgelopen week waaruit blijkt dat de exitregeling wel degelijk bestaat. Het bericht is afkomstig van het stadhuis.

Dag lacht. „Wij gaan dat hele terrein zelf volbouwen. Woningen, parkeergarage, commerciële ruimten en de moskee. We betalen die 6,2 miljoen en zeggen ’vaarwel, Het Oosten. We hebben niets meer met u te maken’.” Woningbouwvereniging Het Oosten was gisteren niet bereikbaar voor commentaar.

Volgens waarnemers blijft de Westermoskee een fata morgana, maar Dag weet zeker dat het godshuis er over vijf jaar staat. Uiterlijk precies zoals getekend op het bord bij de bouwplaats. Inwendig moet er wel wat veranderen, vindt Dag. Kwestie van geld. „We gaan het met goedkopere materialen doen.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.