Lessen in afvalligheid

• 
• 1 / 2
• 

   

Wij debatteren te weinig over de inhoud van het islamitisch onderwijs, vindt Nahed Selim. Zelf neemt ze een voorschot op die discussie door te onderzoeken wat jongeren op islamitische scholen leren over het probleem van de ’afvalligheid’. Het stelt haar allerminst gerust. Hoezo subsidieert Nederland islamitische scholen waar jonge mensen te horen krijgen dat je afvalligen mag doden, terwijl we tegelijkertijd van moslims verwachten dat ze de vrijheid van godsdienst en het recht op uittreding uit de islam respecteren?

Het Islamitisch College Amsterdam (ICA) kwam bij het jaarlijkse onderzoek van dit dagblad naar de schoolprestaties als slechtste uit de bus. Ook volgens de onderwijsinspectie functioneert het ICA niet goed. Minister Maria van der Hoeven laat nu een onderzoek instellen.

Een en ander deed het debat over het islamitisch onderwijs in Nederland weer eens oplaaien. Mij herinnerde het aan een soortgelijke discussie, anderhalf jaar geleden in het islamitische land Koeweit. Opvallend genoeg ging het daarin vooral over de inhoud van het islamitisch onderwijs – iets waarover wij in Nederland veel te weinig debatteren. Want het gaat natuurlijk niet alleen om scores en resultaten.

Intellectueel terrorisme

Op 5 juni 2004 schreef dr. Ahmad al- Baghdadi, docent politieke wetenschappen aan de universiteit van Koeweit, een kritisch artikel in de liberale krant Al-Siyasa (’De politiek’). Daarin meldde hij dat hij zijn zoon liever muziek liet studeren dan de Koran leren. Een kwestie van voorkeur, zou je zeggen. Toch was deze eenvoudige verklaring genoeg voor drie islamisten om hem voor de rechter te slepen. De aanklacht luidde: minachting van de islam.

Kort daarvoor had het Koeweitse ministerie van onderwijs geëist dat privéscholen meer lesuren inruimden voor islamitisch onderwijs, en meer tijd vrijmaakten voor het leren van de Koran.

(Voor alle duidelijkheid: in Arabische landen zijn het juist de dure en betere privéscholen die weinig of geen aandacht schenken aan de islam, terwijl het onderwijs in de openbare scholen ervan doordrenkt is.)

In eerste aanleg sprak de rechtbank Al-Baghdadi in januari 2005 vrij. De rechter verklaarde dat hij slechts zijn persoonlijke opinie had geuit en niet zozeer de islam had willen aanvallen. Maar daar namen de islamisten geen genoegen mee. Ze gingen in hoger beroep. En met succes.

Een hogere rechtbank was inderdaad van oordeel dat Al-Baghdadi een grens had overschreden door te impliceren dat er een verband is tussen enerzijds het studeren van de islam en het reciteren van de Koran, en anderzijds terrorisme en intellectuele achterlijkheid.

Wat overtuigde de rechtbank in Koeweit om de auteur te veroordelen wegens minachting van de islam? Ik citeer enkele fragmenten uit het gewraakte artikel van 5 juni 2004:

„Ik ben een vader van een kind dat onderwijs volgt op een Engelse school. Ik heb hem bij deze school ingeschreven en de zware kosten daarvan voor lief genomen teneinde mijn zoon te beschermen tegen de achterlijkheden van de curricula van het ministerie van onderwijs. Maar het is duidelijk dat het ministerie vastbesloten is om het privéonderwijs te vernietigen, nadat ze het openbaar onderwijs naar de bliksem heeft geholpen. Naar mijn mening zijn muziek en het ontwikkelen van een kunstzinnige smaak belangrijker dan religieuze studie en het in het hoofd stampen van de Koran. Het bestaande godsdienstonderwijs [op school] is al meer dan voldoende. [*] Ik wil niet dat mijn zoon van domkoppen leert geen respect te hebben voor vrouwen en voor niet-moslims. Ik wil niet dat de cognitief en intellectueel achterlijken, diegenen die verantwoordelijk zijn voor het vaststellen van pedagogisch onverantwoorde curricula, het hoofd van mijn zoon vullen met tradities over demonen. [*] Ik wil dat mijn zoon vreemde talen leert – die beter voor hem zijn dan de dode Arabische taal – en muziek leert zodat hij een verfijnde artistieke smaak ontwikkelt, en andere echte vakken leert die hem in zijn leven verder kunnen helpen zoals scheikunde, biologie, geschiedenis en sociale wetenschappen. [*] In alle openheid, ik wil niet dat mijn zoon de Koran opdreunt. Ik wil niet dat hij imam wordt. [*] Ik wil niet dat zijn toekomst naar het intellectuele of het feitelijke terrorisme leidt. Ik wil een zoon die vrede zoekt en die van alle mensen kan houden ongeacht hun huidskleur, ras, of religie. Ik wil dat hij een samenleving opbouwt, niet vernietigt. Kortom, ik wil een zoon op wie ik trots kan zijn vanwege zijn kennis en verstand, niet [een zoon voor wie ik me schaam] vanwege zijn intellectuele achterlijkheid.”

Het hoogste gezag

Ahmad al-Baghdadi’s ongegeneerde mening over het islamitisch onderwijs is bijzonder relevant voor de discussie in Nederland. In feite geeft hij inhoudelijke kritiek op het principe van islamitische scholen – waarbij de kwestie of ze nu wel of niet goed scoren irrelevant is. Het gaat hem om de ideologische grondslagen van dit type onderwijs.

Wat zouden onze minister van onderwijs en de onderwijsinspectie bijvoorbeeld vinden van zijn bewering dat het islamitisch onderwijs kinderen voorbereidt om het pad van ’het intellectuele of het feitelijke terrorisme’ op te gaan? Is dat niet het onderzoeken waard?

Ik heb alvast een voorschotje genomen op een dergelijk inhoudelijk onderzoek, waarvan ik hoop dat de betreffende instanties het ooit nog zullen uitvoeren.

Het ICA biedt zijn leerlingen, het is al vaker opgemerkt, ’extreme en radicale’ lectuur aan. Bijvoorbeeld boeken uit de serie ’De weg van de moslim’, waarover in 2004 in de Tweede Kamer werd gedebatteerd. De boeken roepen op tot de gewapende strijd tegen ongelovigen, keuren het slaan van vrouwen goed en het doden van homoseksuelen eveneens. Destijds reageerde het kabinet verontwaardigd op het bericht dat de Amsterdamse moskee El Tawheed deze geschriften verspreidde. Er werd gedebatteerd over de vraag of de serie aanzet tot haat en opruiing. Balkenende noemde ’De weg van de moslim’ walgelijk; de regering zou het openbaar ministerie vragen een strafrechtelijk vooronderzoek in te stellen.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.