Aziz maakt van Dordt calvinistisch bedevaartsoord
Een gewaagd kunstproject: Dordrecht krijgt een bedevaartsoord voor calvinisten dat licht geïnspireerd is op het Islamitische Mekka.
Gerelateerde artikelen
De heiligste plaats van de islam komt in Dordrecht. Om de 500ste geboortedag van Calvijn te vieren. Kunstenaar Aziz tovert Het Hof, de plaats waar Willem van Oranje in 1572 werd gekozen tot stadhouder, om tot een ’hedendaags bedevaartsoord’: het „Mekka van Calvijn’.
Dat vertelt Aziz Bekkaoui vanmiddag in Café Trouw in Dordrecht, op de plaats waar half juli het pelgrimsoord moet staan.
Aziz is onder meer bekend van de ’Lonsdaleboerka’, waarbij hij ’gabbers’ zich voor de gelegenheid van een expositie liet sluieren. Ook ontwierp hij de kleding voor de Nederlandse versie van de opera ’Nabucco’ en voor kardinaal Simonis. Aziz is inmiddels tot de internationale elite doorgedrongen; zijn werk hangt in het Mekka van de kunstwereld, het Guggenheimmuseum in New York.
Aziz Bekkaoui. 
: FOTO PATRICK POST
De Nederlands-Marokkaanse ontwerper meent dat niet alleen Nederlanders een calvinistisch arbeidsethos hebben; ook anderen werken hard en zijn sober. „In het Mekka van Calvijn vat ik die mentaliteit, die je ook bij stoïcijnen en boeddhisten vindt, samen. Mijn ’Mekka’ moet een centrale plaats worden voor calvinisten.”
De vorm die zijn kunstwerk krijgt, is gewaagd: het is een spiegelende kubus, in de verte geïnspireerd op de Kaäba, de heiligste steen van de islam. Wat islamieten van het kunstproject vinden, is de vraag.
„Dit kan mensen beschadigen”, zegt A. Jarmohamed van de Islamitische stichting ter bevordering van integratie. De ka’aba is een ’heel heilig object’ en daar kunst van te maken, dat is mensen aantasten in hun waardigheid. „Dit is een provocatie. Straks staat dat ding er en dan wordt er de spot mee gedreven. Met alle gevolgen van dien.”
Aziz meent dat je de term ’Mekka van Calvijn’ vooral niet te letterlijk moet nemen. „Voor mij is het een concentratiepunt.”
Christenen, zeker stoere calvinisten, konden wel eens moeite hebben met de ka’aba als herdenkingspunt voor de Calvijnfestiviteiten – Calvijn had niet veel op met moslims en zijn geestelijke nazaten hebben dat met hem gemeen.
Die nazaten hebben waarschijnlijk ook niet veel op met een bedevaartsobject. Dat realiseert Aziz zich. „Ik weet dat calvinisten niet zomaar kiezen voor een bedevaart, dat is meer iets katholieks, of islamitisch. Toch hoop ik dat hier een soort saamhorigheid ontstaan, waarbij iedereen zegt: ’Ik ben trots, ik ben Hollander, ik ben calvinist’. Ja, ik ben in zekere zin ook een calvinist: ik werk keihard.”
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
De Kaäba
De Kaäba is de zwarte kubus van twaalf meter die in Mekka jaarlijks miljoenen gelovigen trekt. Moslims, om precies te zijn, want niet-moslims mogen er niet komen. De Kaäba, ook wel ’Huis van Allah’ genoemd, staat in de Grote Moskee en vormt het middelpunt van de hadj, de islamitische bedevaart waar men zeven maal omheen loopt. Alle moslims wereldwijd richten zich bij hun gebed op de Kaäba.
Calvijn en moslims
Volgens islamoloog J. Slomp was Calvijn beducht voor moslims – de 16de-eeuwse Turken die gewapenderhand Europa bedreigden. Maar waar hij geloofsafvalligen keihard wenste aan te pakken (die vormden een gevaar voor de vrede in kerk en staat), wilde hij joden en moslims toch liever niet met het zwaard tot het ware geloof brengen. Calvijn lijkt zich niet erg verdiept te hebben in de religie der Turken; Luther had daar meer zicht op. Calvijn doet geen poging hen te begrijpen, aldus Slomp; Calvijns ideeën over de islam lijken nog het meest op een ’Koude Oorlog-theologie’.
Reacties (6)
Hateful! Een brutale, tactloze actie..Hoe onnozel kun je zijn?? Hoeveel affronts moeten Nederlanders nog over hun kant laten gaan aan hun cultuur, en zelfs hun geschiedenis?
Onze kerken ontwijd als asielzoekerskampementen, historische plaatsen vervalst tot propagandamateriaal voor de bespottelijke masochistische en sentimentele idealen van de linkse kerk, onze joden bedreigd en beledigd door kwaadaardige vijanden, voor het front van heel televisie-kijkend Nederland? Hoe veel langer kan de kruik nog te water gaan?
Paardestaart, AMSTERDAM op 20-08-2009, 17:12
De Ka'aba (geen trema, maar met een apostrof) is geen heiligdom, en ook niet het huis van god, het is een zeer goed lopende toeristische trekpleister in Mecca. Hoe zou god in een steen kunnen wonen?
Overigens Nederland heeft al twee Mohammedaanse bedevaartplaatsen, de eerste is de Efteling in Kaatsheuvel, waar de profeet Mohammed op zijn Perzische kleedje van Mecca naar Jeruzalem vliegt, en terug. De andere islamitische bedevaartplaats in Nederland is de Witte Steen aan de Molenweg te Hierden (Gemeente Harderwijk). Er wordt in Nederland wel gebeden in de richting van de Witte Steen, maar het loopt niet storm onder de moslims.
Vanhetgoor, Harderwijk op 11-06-2009, 13:43
Afschuwelijk dat zo iets op zo'n mooi plein moet plaats vinden.
Ik als christen kan hier geen waardering voor opbrengen. Iedere zondag als ik naar GODS huis hoop te gaan zie ik dat afschuwelijke beeld staan van een valse geloofsovertuiging.
van der leer, dordrecht op 08-06-2009, 14:22
Gisteren was ik aanwezig bij de verkiezingen van de grootste politieke -en religieuze calvinist van Nederland tijdens cafe-trouw in Dordrecht. Daar heeft Aziz o.a uitleg gegeven over zijn project. De reactie vanuit de moslimorganisatie die intergratie wil bevorderen, verbaasd mij. Aziz wil ons prikkelen na te denken over de overéénkomsten binnen onze verschillende religieuze opvattingen en hoopt ons dichter bij elkaar te brengen. Niet om religies te kwetsen en/of om de betekenis van Mekka voor de Moslims te bagetaliseren. Men lijkt het idee van Aziz te snel te beoordelen waardoor openstaan voor dit project en voor elkaar, wordt bemoeilijkt.
I.E. Potman, Amsterdam op 07-06-2009, 15:35
Leuk idee van deze kunstenaar. Ik ben benieuwd naar de uiteindelijke uitwerking. Wellicht krijgen de calvinisten nu hun eigen bedevaartsoord. Ik ben benieuwd naar reacties uit calvinistische hoek.
Mark, Deventer op 06-06-2009, 21:49
dat niet moslims niet in Mekka en niet bij de kaaba mogen komen is echte waanzin en getuigd van een arrogantie die zijn weerga niet kent.Men meent via het geloof overal rechten op te hebben en andere daarvan uit te sluiten.Dit in gedachten begrijp ik ook waarom Israël zo veel moeite heeft grote aantallen moslims toe te laten,voor dat je het weet leggen ze beslag op Jeruzalem als zijnde hun heilige plaats waar andere niet meer welkom zijn.De islam heeft de brutaliteit als van een kleinkind dat tegen zijn opa in verzet komt en een erfenis opeist waar men geen recht op heeft.
C Hoesseini, Amsterdam op 06-06-2009, 14:40
Plaats een reactie
Stuur artikel door