Ga direct naar de content

Religie & Filosofie
9 oktober 2009
Peter Henk Steenhuis

Vertaler: Evolutie is Gods mooiste schepping

Een nieuwe uitleg van een tekst betekent niet per se een nieuwe vertaling, zegt bijbelvertaler Pieter Oussoren. De oratie van Ellen van Wolde brengt hem niet tot een nieuwe vertaling van Genesis 1, 1.

Het traditionele beeld van God als schepper klopt niet, stelde hoogleraar Ellen van Wolde gisteren in deze krant. God schiep niet, hij scheidde. Volgens oudtestamentica Van Wolde, die vandaag in Nijmegen haar inaugurele rede uitspreekt, kan in de eerste zin van de Bijbel eigenlijk niet meer gesproken worden van God als schepper.

In 2004 publiceerde de predikant Pieter Oussoren ’De Naardense Bijbel’, waarin hij zo getrouw mogelijk de bronteksten probeerde om te zetten in modern Nederlands. De eerste regel van zijn vertaling: ’Sinds het begin is God schepper, – van de hemelen en de aarde.’

In een reactie benadrukt Oussoren dat hij verrast was over de grootte waarmee Trouw berichtte over Van Wolde’s oratie, breeduit op de voorpagina. „Theologie kan dus weldegelijk nieuws zijn.” Oussoren begrijpt ook goed waarom deze interpretatie juist nu zo nieuwswaardig is. „Van Wolde gebruikt haar oratie om de discussie tussen creationisten en darwinisten inhoudelijk te verleggen, en terug te halen naar de theologie.”

Creationisten menen dat de aarde, planten, dieren, maar ook mensen hun bestaan te danken hebben aan een scheppingsdaad. En darwinisten stellen dat wij ons bestaan danken aan een evolutionair proces. „In die discussie”, zegt Oussoren, „is Genesis 1 een belangrijk wapen: daarin zou staan dat God in het begin alles geschapen heeft.

Maar de discussie is een anachronisme: toen Genesis geschreven werd, bestonden er nog geen darwinisten, en was de evolutietheorie nog niet uitgedacht. Genesis heeft een eigen benaderingswijze, en het is aan de theologie daarover na te denken. Dat doet Van Wolde, zij gaat niet in op de discussie, zij interpreteert de tekst, en op basis daarvan komt zij met haar conclusie.”

Was die conclusie verrassend? „Dat het Hebreeuwse werkwoord bara niet scheppen betekent maar scheiden, is voor mij geen nieuws, dat heb ik veertig jaar geleden op de universiteit in Utrecht wel geleerd. In ’De Naardense Bijbel’ gebruik ik in Genesis ook geregeld het woord ’scheiden’.”

Niet in het openingsvers. „Wat zou je er dan van moeten maken? In het begin is God scheider? Of in het begin is God maker? Nee, ik zou die eerste regel opnieuw zo vertalen. Taal is niet hetzelfde als exegese, een nieuwe uitleg betekent niet per se een nieuwe vertaling. Als ik vertaal ’Sinds het begin is God schepper’, dan staat nog open wat dat betekent.”

„Kijk naar een beeldhouwer”, zegt Oussoren. „Wij zeggen niet dat hij een maker is. Maakwerk vinden we niet geweldig. Als een beeldhouwer iets goeds maakt, spreken we van een schepping. Maar hij schept zijn werk uit materiaal dat hij voorhanden heeft. Zo heb ik het scheppingsverhaal ook altijd uitgelegd: God maakt iets uit materiaal dat voorhanden was.”

„In de veertig jaar dat ik prekend actief ben, heb ik het scheppingsverhaal ook nooit uitgespeeld tegen de evolutie. Op 20 september, ter gelegenheid van het Joods nieuwjaar heb ik in Koog aan de Zaan nog gezegd dat „de evolutie Gods mooiste schepping” is. Niemand viel om, niemand stapte uit de kerkbanken.”

„Maar hoeveel je ook preekt, na een half jaar komt er een lieve dame op je af, die zegt: ’Dat vind ik wel moeilijk, dat allemaal te geloven van die schepping’.

Kennelijk zijn we niet duidelijk genoeg, komen we niet duidelijk genoeg over. Juist daarom kan zo’n oratie als die van Van Wolde, die voor mij als theoloog misschien niet veel nieuws bevat, weldegelijk maatschappelijk groot nieuws zijn.”

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

’Overtuig ons en we veranderen onze vertaling’

Door te beweren dat de openingszin van Genesis helemaal fout is vertaald, zijn we jammer genoeg wel meteen in een zwart-wit discussie terechtgekomen, vindt Rieuwerd Buitenwerf, manager vertalen en bijbelgebruik van het Nederlands Bijbelgenootschap.

Dat publiceerde in 2004 de Nieuwe Bijbelvertaling. Beginzin: ’In het begin schiep God de hemel en de aarde’. Buitenwerf: „Dat de vertaling van de openingszin van de Bijbel ’niet klopt’, zoals Ellen van Wolde gisteren in Trouw beweerde, is niet alleen kort door de bocht, het ook nog eens niet waar.”

De vertaling van het Hebreeuwse werkwoord bara met ’scheppen’, waarvoor alle bijbelvertalingen tot op heden hebben gekozen, is volgens Buitenwerf nog altijd een wetenschappelijk onderbouwde interpretatie. „Dat bara ook met ’scheiden’ kan worden vertaald, zoals Ellen van Wolde voorstelt, is een bekend gegeven, maar tot op heden hebben bijbelwetenschappers geen overtuigende argumenten gevonden om voor deze vertaling te kiezen”, zegt Buitenwerf.

„Wij houden weldegelijk van wetenschappelijke discussie, daar staan we altijd voor open, maar waar het uiteindelijk om gaat is de wetenschappelijk meest overtuigende betekenis van een woord. In de krant hebben wij nog geen argumenten gelezen die ons ervan overtuigen dat we van onze vertaling moeten afstappen. Maar we hebben ook het volledige artikel van Ellen van Wolde nog niet gelezen. Daar gaan we natuurlijk naar kijken, en als ze ons weet te overtuigen, ja dan zullen we ook onze vertaling aanpassen.” Maar zover is het nog niet voor Buitenwerf.

Scheppen of scheiden?

Over de schepping noteerde de protestantse theoloog Oepke Noormans (1874 - 1956) 'scheppen is scheiden'. Waarbij diens opvatting van scheiden het dichtst het begrip ’oordelen’ nadert. Volgens Karl-Heinz Bernhardt (Theological dictionary of the Old Testament) betekent bara ’scheppen’, maar valt daarbij ook te denken aan een oudere betekenis, ’scheiden’; wat trouwens het werk is ’van God de Schepper’.

Ellen van Wolde kiest ervoor om het begrip scheppen als vertaling van bara te vervangen door scheiden.

’Scheppen’ als vertaling van bara voldoet haars inziens niet. Daarmee gaat zij veel verder dan Noordmans en Bernhardt gedaan hebben, en ook verder dan – voorzover bekend – álle vertalingen van de openingshoofdstukken van het bijbelboek Genesis gaan.

Reacties (36)

Ik ben blij dat 'de evolutie Gods mooiste schepping is'. Stel dat ik gecreëerd werd en er was helemaal niks? Om te janken! Anderzijds kan het natuurlijk ook zo zijn dat de evolutie snel gecreëerd werd op het moment dat mijn creatie het nodig had. De grap van God bij iedereen. Ieder een eigen evolutie, passend in een tijd-ruimte patroon. De realiteitszin bepaald door de psyche. En de psyche is God. Gelijk een regendruppel één is met grootheid Water. Gescheiden en toch één. Dezelfde eigenschappen. Vast, vloeibaar of gas; gescheiden net als religies. Smeltpunt of vriespunt: Scheiden of maken. Creatie door Verzinning. Met z'n allen.

Alle, groningen op 13-10-2009, 09:01

Wie zegt dat die 7 dagen ook 7x24 uur zijn en niet 7 miljard mensenjaren ?Alles is relatief. We waren er zelf niet bij!
Wie zegt dat een eventuele schepping al ten einde is? Dat is onze arrogantie (hoofdzonde?) dat we superieur zijn en "af".
De mens heeft echte beschaving duidelijk nog niet bereikt (intelligentie trouwens ook niet zoals we ons telkens verschuilen achter een paar woorden die eeuwen geleden zijn opgeschreven).

Waarom zou een god (als het al bestaat) geen zij kunnen zijn? Bij alle dieren(dus ook de mens)en zijn het ook de vrouwen die het kind in de wereld zetten.Of zijn mannen daar jaloers op zodat god een man moet zijn?

mirjam, haarlem op 12-10-2009, 22:46

@JJB de Swart van 11-10 14:07
God scheidde licht van duisternis, heerlijkheid van lijden etc.. Hij creëerde orde. Zijn wil en regels zijn kenbaar maar iedereen heeft wel eens tegen Hem gerebelleerd en op eigen niveau die orde geweld aangedaan. Laten we ons hart onderzoeken en eerlijk zijn: niet Hij is schuldig, maar wij. En nu zitten we met de gevolgen van dat gedrag. Maar omdat Hij Liefde IS, biedt Hij iedereen alsnog een onverdiende uitweg uit onze chaos. De manier waarop is terug te vinden in het opgetekende Evangelie van Jezus Christus. Zijn bekeringsoproep klinkt nog steeds. Iedereen kan kiezen, hardnekkigen vallen buiten de Prijs.

Jurre, Dordrecht op 12-10-2009, 10:40

Dr. Oussoren legt de vinger op de zere plek: ?God maakt iets uit materiaal dat voorhanden was.? Daar kom je niet onder uit zonder een Logos-begrip (het scheppende Woord). Zie de artikelen in het Trouw-archief over de Logos-opvattingen van prof. Roukema en prof. Bos. (?Hoge? Jezus past in joodse traditie, 4 januari 2008 en 'Uit een windei komt geen stormvogel', 4 april 2009). Oftewel: een Conditor (Grondlegger) en een Creator (Schepper).
De drie werkwoorden voor scheppen, vormen of maken (bara, yatsar en asa) komen al in Genesis 1 voor, dus met welke woorden vertaalt Prof. van Wolde de andere twee dan?

T.Majoor, Zutphen op 11-10-2009, 22:37

In het einde schiep god...
De openingszin klopt inderdaad niet: Er is geen begin en er is geen eind. Dus hoe te starten met niets? Ergens tussen begin en einde...? Nergens tussen...? In de verwarring schiep God...?
Eerst een lichtpuntje. Eerst een Openbaring! Dat komt toch als laatste? Alzo: In het eind schiep God het begin. In het beginne schiep...? Nu wordt de katalysator-zin er weer tussen uitgehaald en klopt de openingszin wel weer. De scheppend God is de scheider! Zo logisch zal Mozes bij de braamstruik gedacht hebben. Dat hersenkronkeltje zal ik als de slang in het paradijs uitbeelden. Het boek komt later wel.

Alle, groningen op 11-10-2009, 17:07

Het idee dat het oorspronkelijke hebreeuws ook als scheiden vertaald kan worden is best interessant om te weten. Maar om te zeggen dat God door dit kleine verschil in vertalen de aarde niet heeft geschapen vind ik onaanvaardbaar! Bovendien word ook in het Nieuwe Testament gesproken over God de Schepper. En aangezien het nieuwe testament in het Grieks is geschreven is het woord `bara` daar niet gebruikt. Verder vind ik de conclusie die Ellen van Wolde hieruit trekt wel van erg veel fantasie getuigen. Uit het ene feit dat dat de aarde werd gescheiden haalt ze dat er voor de schepping zeemonsters in de zee hebben geleefd..........?
Bouke (20jr)

bouke, oosterbeek op 11-10-2009, 17:07

Scheiden doet lijden. En zo is het ook gegaan.Als er een schepper is die dualiteit in het leven heeft gebracht, dan is die schepper het begin van al het lijden, het duistere enz. Een interessante gedachte?

JJB de Swart, Middelweg 105 op 11-10-2009, 14:07

Als God niet de Schepper is, betekent dat nu dat ik mijn eigen Schepper ben? Door zijn ingreep ben ik namelijk geëmaneerd.
Als God zelf het hoogste doel is, dus het eindpunt van de evolutie, dan is het toch vanzelfsprekend dat ik datzelfde doel moet nastreven? Want Hij is mijn voorbeeld.

Alles is in beweging
Niets staat stil
Ik hunker naar bevrijding
Naar Iets wat ik nog niet ben
Ik keek in de spiegel
En bad tot mijn Schepper:
Hoe zal ik eruitzien?
Wat zal ik zijn?
Hij antwoordde mij:
Mijn beeld en gelijkenis
Tig maal heb ik dat gezegd
U hebt het niet begrepen
Het einde ben Ik
Mij zult u zijn
(PRM)

Paul M., Rotterdam op 11-10-2009, 08:57

De rede van Ellen van Wolde is een interessant betoog. Kenners moeten verder maar op de argumentatie ingaan. Het is jammer dat Trouw donderdag door een verkeerde kop en enkele boude beweringen die absoluut niets met de inhoud van de rede te maken hebben, een sfeer van rellerigheid schiep. Het is buitengewoon aardig dat nijvere en originele wetenschap de voorpagina haalt, maar de presentatie had wat verstandiger moeten zijn. Volgende keer beter. (En vooral doorgaan met interessante onderwerpen opvallend onder de aandacht te brengen.)

Jan Dirk Snel, Amsterdam op 10-10-2009, 13:06

Waarom "scheiden" als zo negatief of als inferieur gezien wordt ten opzichte van "scheppen", weet ik niet. Als het goddelijke, de hand is geweest die in de eenheid/chaos de weg naar de mensheid en ons universum geopend heeft door al scheidend dit uniek universum te scheppen uit een grote massa/grote chaos, DOET DAT VEEL AF? In filosofische/theologische zin heb je het dan wellicht over "De onbewogen beweger". En in termen van NT misschien wel "Hij die zonder zonden is en de eerste steen wierp".

d.schinning, eindhoven op 10-10-2009, 12:52

twijfel slaat in door deze manier het ziet er naar uit dat god goed heeft gedaan om mensen zijn toekomst niet te laten weten. wat je gelooft maakt niet uit dus als in god gelooft accepteer hij jou 1 cm er naast is net zo erg als 10 cm. en waarom gelooft iedereen als in de krant? god vertelt ons zelf wel en dat kan hij ook zonder de bijbel de bijbel heeft ook een begin en als ik zo ziet ook een eind.

jan aim, oorschot op 10-10-2009, 12:50

Scheppen of Scheiden?
De aantekeningen op de StatenVertaling bij Genesis 1.1 gegeven: Iets voortreffelijks maken hetwelke tevoren niet was; hetzij uit het niet (vs 1) of uit wat anders dat uit het niet geschapen was. Twee betekenissen! In de 4de eeuw na Chr. schrijft Augustinus in "De leefwijze van Manicheeërs": Scheppen betekent namelijk: een plaats geven en ordenen. In "De Orde" omschrijft Augustinus de orde als: De alles omvattende onderlinge afstemming en harmonie van de dingen. De reden dat mensen dit niet zien, is dat de mens voor zichzelf onbekend is.
De discussie zou meer gebaat zijn bij het zoeken naar Gods orde.

Ron Leenman, Gieten op 10-10-2009, 12:47

De definitie va hopeloos? Iemand die zegt dat de evolutie Gods mooiste schepping is.

Hannes, Oss op 10-10-2009, 01:18

Zojuist was ik aanwezig bij de oratie. En voor mij, leek op bijbelgebied maar wel bekend met de Oudheid, ging geen hele nieuwe wereld open, maar wél een nieuwe zichtswijze. Het maakt wel degelijk uit voor de interpretatie van de tekst VOOR DE EERSTE JODEN EN BABYLONIËRS dat zij het scheppingsverhaal plaatsen binnen een groter kader. Voor de christelijke interpretatie, die het OT ziet als een voorbode van het NT, maakt het eigenlijk niet zo veel uit of er gescheiden wordt of geschapen. Het NT wordt toch belangrijker gevonden en zegt 'scheppen'.
Overigens is Ellen van Wolde een heel lief mens en goede wetenschapper.

Eveline , Nijmegen op 10-10-2009, 01:16

Ik ben een god (althans dat zou ik in de geest willen). Dan zegt Christus eigenlijk dat ik alles moet afleren wat ik allemaal aangeleerd heb: opnieuw geboren worden. Ik schep aldus ledigheid door mijn kennis als ware uit het bewustzijn in een kast (hemel) te stoppen en verstand (aarde) op nul met blik op oneindig. Nu heb ik de eerste twee regels gehad. Woest en ledig.
Dit ondergingen Mozes(berg), Jezus(woestijn) en Mohammed(grot) ook. Resultaat: Werelden waarin mensen geloven. Maar de oorsprong ligt toch in mijzelf (en in ieder mens): de wereld is pas werkelijkheid op het moment dat ik er geleidelijk bewust van werd.
In het begin?

Alle, Groningen op 10-10-2009, 00:58

" God schiep niet, Hij scheidde " zou in onze Bijbel moeten worden gelezen.
De Bijbel van het Christendom.
Ik vind dit een zeer interessante, opmerkelijke en intrigerende vaststelling in de context van de chinese mythologie van duizenden jaren vóór Christus, waarin de god Pangu, de schepper van het universum, de hemel van de aarde SCHEIDDE.
In het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel is er momeneteel een interessante tentoonstelling in dit verband.
http://www.bozar.be/activity.php?id=9132&

Paul Vangeel, Rijsbergen op 09-10-2009, 16:25

De redactie heeft gelijk over de 2500 jaar oude tekst en die is niet meer te vergelijken met die van nu.

"Ik heb de aarde gemaakt, en Ik heb den mens daarop geschapen; Ik ben het!"
Deze tekst komt letterlijk uit de Soemerische teksten en duidt op een zogenaamde god Enki, heerser van zuidelijk halfrond, een groots wetenschapper. Deze heeft van alles op de Aarde geregeld en voor zijn broer Enlil, heerser van noordelijk halfrond. Ik ben atheïst onderzoek de grote puzzel.
Keiharde bewijzen zijn overal op Aarde aanwezig die het tegendeel van de Bijbel, Koran ect weerleggen. Zoek en gij zult vinden, lijkt op verraad van de grote Boeken.


R. de Busser, Purmerend op 09-10-2009, 16:06

Lees eens Hebreen 11:3 !!
Tja, als je stelt dat het 'niet-waarneembare' gelijk is aan 'niets',
dan kun je tot rare conclusies komen.
Het 'waarneembare' is een afgescheiden deel van het 'niet-waarneembare'. God heeft daarmee bepaald wat wij mensen mogen en kunnen zien.

Gerard Leppink, Enschede op 09-10-2009, 16:06

Wie is die God ook al weer? Is dat niet die bloeddorstige man waarvan men zegt dat die zijn kind aan een kruis heeft gespijkerd?
Een geval voor het meldpunt kindermishandeling.
Wie is die God ook al weer? Is dat niet die bloeddorstige man die hele volksstammen bedreigt?
Een geval voor het meldpunt terrorismebestrijding.
Gaat het om die opschepperige man die beweert met wat klei deze aardbol te hebben getoverd 6000 jaar geleden !?
Hahaha, wat een idioot verhaal.

Ab, Amsterdam op 09-10-2009, 15:52

Einde discussie, zegt BartP. Beste BartP, lees je eigen Bijbel-citaten na vanuit de gedachte dat God niet 'schepper' maar 'scheider' is. Dan blijft het kloppen bij al die citaten.

Jesaja: "Ik heb de aarde gemaakt" in de betekenis ik heb het land gemaakt/gescheiden.
Openbaringen: "Gij hebt alle dingen geschapen", 'Alle dingen' is nergens omschreven; met de nieuwe vertaling betekent het dus het land en zee en wat daarop is.
Exodus 20: "in zes dagen heeft de HEERE den hemel en de aarde gemaakt" Kortom: hij heeft 'gescheiden' hemel en aarde en daarna meer gemaakt. Is de tekst in Exodus niet juist het bewijs voor de andere vertaling?

Ron, Utrecht op 09-10-2009, 15:35

Doet God aan zelfdestructie? Als God alles heeft geschapen, dan Darwin toch ook?

René Marc Blom, Egmond-Binnen op 09-10-2009, 13:14

Honderdduizenden theologen WERELDWIJD hebben het zo vertaald, en zij zijn ALLEMAAL fout, en dit Hollandse vrouwtje weet hoe het echt zit. Hallo, alsof we het scheppingsgeloof baseren op die ene tekst!

Jesaja 45: "Ik heb de aarde gemaakt, en Ik heb den mens daarop geschapen; Ik ben het!"

Openbaringen: "Gij Heere, zijt waardig te ontvangen de heerlijkheid, en de eer, en de kracht; want Gij hebt alle dingen geschapen, en door Uw wil zijn zij, en zijn zij geschapen."

Exodus 20: "Want in zes dagen heeft de HEERE den hemel en de aarde gemaakt, de zee en al wat daarin is"

EINDE DISCUSSIE

BartP, Amstelveen op 09-10-2009, 12:59

Uiteraard hoeft een nieuwe uitleg niet tot een nieuwe vertaling te leiden. Tenzij, natuurlijk, men wil dat de lezer weet wat er staat. Wat mij het meest opvalt van het werk van prof. van Wolde is dat haar uitleg het verhaal van Genesis de binding dan wel scheiding maakt tussen het vroege Jodendom en de andere religies/culturen in die plaats op die tijd, ipv dat het Jodendom uit het niets te doen ontstaan. Dat, zoals een aantal van de commentatoren hebben gesteld, het al lang bekend is onder exegeten dat bara zowel scheppen als scheiden betekent wil niet zeggen dat de leken daar ook van op de hoogte zijn, wat wel mooi zou zijn.

D. Suchard, Haarlem op 09-10-2009, 12:34

Ondanks alle wetenschappelijkheid dient men niet te vergeten dat het mesopotamische scheppingsverhaal(later door joden bewerkt) een literaire (alledaagse) verbeelding van onze werkelijkheid is. In een grote ringdijk(=gewelf/hemel Gen 1,6-8), die de oerzee boven en onder "scheidt", ontstaat onze 'platte' aarde door drooglegging. Het beeld berust op de in Mesopotamie gangbare inpoldering bij overstroming. Met een beginverhaal wordt ónze werkelijkheid uitgelegd. Man-vrouw krijgen de opgave om -als God- 'te heersen' over deze gave-wereld. Het verhaal gaat helemaal niet over het begin van de wereld(interesseerde hen niet!), maar over onze wereld.

joost tibosch sr, valkenswaard op 09-10-2009, 12:27

Charles Darwin is niet de eerste en beste die nadacht over evolutie.
Er is in het Genesis-boek het verhaal van Jozef, zoon van Jakob.
Deze man veranderde zo sterk van gedaante, dat hij niet meer werd herkend. Hij was van Hebreeër naar Egyptenaar geëvolueerd.
Een daaraan verwant verhaal is dat van Odysseus. De held is zo onherkenbaar geworden dat alleen Argos, zijn hond, nog ziet wie hij is.
En M.C.Escher laat in zijn prent 'Metamorphose' zijn visie over evolutie zien.
Deze voorstellingen van de creatieve geest van de mens komen linea recta uit het 'niets'. Dat is minder paradoxaal dan algemeen wordt aangenomen.
God die het weet.

René Jacobs, Amsterdam op 09-10-2009, 12:27

Scheiden is in dit verband ten diepste hetzelfde als scheppen. Scheiden is zoiets als 'in de dualiteit gaan'. God, de onnoembare, het universum, het onverdeelde bewustzijn heeft zich bij de oerknal getransformeerd in 'hemel en aarde', 'licht en donker', etcetera. De schepping ontvouwt zich in een veld van onbegrensde mogelijkheden. In onze ratio en ons alledaagse tijdsbesef interpreteren wij dat retrospectief als evolutie. Niets mis mee, maar altijd een beperkend kader in het veld van onbegrensde mogelijkheden. God en evolutie zijn niet op dezelfde dimensie te beschouwen.

Diederik Kersten, Lexmond op 09-10-2009, 12:09

Ik dacht dat dit een kwestie was van tekstinterpretatie, een potje theologen en taalkenners/cultuurkenners onder elkaar. Laat die lekker doordiscussiëren en sleep Darwin er niet bij. Die heeft met deze discussie niets te maken.

aad, rotterdam op 09-10-2009, 12:08

In mijn beleving kun je vast stellen dat de Bijbel nu deze zoveel is vertaald, een tikje van het pad is afgeraakt. Zelf ben ik tot ontdekking gekomen dat er 2 dingen door elkaar worden gehaald, God en Schepper. Na studie uit allerlei mythen, geloven en verhalen uit de geschiedenis/heden kwam ik tot de conclusie dat er een fout is gemaakt. Er was een oppergod en hulpgoden die elk een taak hadden. In ene is dit lang geleden verdwenen en ontstaan nieuwe geloven. Deze zijn op oude geloven gebaseerd. De vraag is waarom? Darwin's evotheorie en verkondiging van God is niet correct. Verander dit in Universele Almachtige Schepper. Dus "Schepper".

R. de Busser, Purmerend op 09-10-2009, 11:42

Prof. Ellen van Wolde interpreteert Gen. 1 op de ene manier, Pieter Oussoren op de andere manier, en nog anderen weer op andere manieren. Maar er is maar één enkele interpretatie gezaghebbend, en dat is de manier waarop JEZUS ZELF Gen. 1 interpreteerde. In Matth. 19:4 gebruikt Jezus het woord 'Schepper' (ktisas), en dit Griekse woord heeft geen dubbele betekenis, zoals het Hebreeuwe bara. Niet door naar allerlei professoren te luisteren, maar door naar Jezus zelf te luisteren, weten wij zeker dat God wel degelijk onze Schepper is en niet alleen onze Scheider. En Joh. 1:2 zegt dat alle dingen door het Woord zijn "geworden", niet "gescheiden"!

J. van der Dussen, Antwerpen op 09-10-2009, 09:12

Maar hoeveel je ook preekt, na een half jaar komt er een lieve dame op je af, die zegt: ?Dat vind ik wel moeilijk, dat allemaal te geloven van die schepping?.
Kennelijk zijn we niet duidelijk genoeg, komen we niet duidelijk genoeg over....
bovenstaand komt me wat vreemd voor, preken als brainwash..
scheppen,scheiden,creeëren,het blijft gissen..hoe kunnen we ooit
als klein onderdeel van het geheel het geheel overzien,begrijpen en
benoemen..
Misschien als eerste bijbelzin...Sinds het begin is god..

de Heer, hemelrijk op 09-10-2009, 09:12

Dus een (huwelijks)band scheppen betekent gelijktijdig met een scheiding bezig zijn. Je wordt wakker om in te slapen. Er is een tijd voor alle dingen (Prediker), maar misschien ontstaat wijsheid wel door twee of meer dingen tegelijk in handeling te zien. Om iets nieuws, dat tegelijk al oud is, te beseffen. Zo is de uitdrukking: Als je alles denkt te weten, dan weet je in feite nog niets, heel aannemelijk.

Alle, Groningen op 09-10-2009, 09:12

Zelf vind ik niet de evolutietheorie, maar de quantummechanica gods mooiste schepping. Want daarmee maakt hij (nooit een zij) zichzelf overbodig.

M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 09-10-2009, 09:10

Geachte redactie,

Hierbij ga ik nog even in op het enigszins geruchtmakende artikel
van redateur Lodewijk Dros. Dat de interpretatie van de Hebreeuwse
tekst God onderuit zou halen, is wat al te boud gesproken. Hier
had hij iets beters kunnen schrijven!

Joure, 9 oktober 2009
Maurice C.J. Wielenga























m.c.j.wielenga, Joure op 09-10-2009, 09:02

Het verbaast me dat je hoogleraar moet zijn om er achter te komen dat God de wereld niet schiep maar de chaos scheidde. Als niet-theoloog was ik daar allang achter. Op de eerste dag scheidde God het licht van de duisternis, staat er toch? dwz het goede van het kwade om in Johannes termen te denken. Daar is geen nieuwe vertaling voor nodig, geef ik Oussoren volledig gelijk. Evolutie en schepping gaan goed samen. Waarom doet iedereen daar toch zo moeilijk over? Ook dat er meerdere goden zijn is geen nieuws. In mijn verhaal 'God mag het weten' geef ik mijn kritische kijk op de Bijbel. U kunt dat bij mij opvragen.(wel 131 blz). Bart Tijman

Bart Tijman, Venray op 09-10-2009, 09:02


Pieter Oussoren zegt op zich zinnige dingen en hij heeft groot gelijk dat de discussie over evolutie en creationisme een anachronisme is, maar waarom sleept de redactie die er dan kunstmatig bij als het om de uitleg van een 2500 jaar oude tekst gaat? Het zou beter zijn om zich als redactie ronduit te verontschuldigen voor het geblunder van donderdag. Ellen van Wolde heeft waarschijnlijk best een interessant punt, maar door rare verbindingen te leggen hebben Trouw en zij zich in verlegenheid gebracht. Een krant dient serieus te zijn. Of het onderwerp is zo de moeite waard of niet, maar hou de dingen zuiver!

Jan Dirk Snel, Amsterdam op 09-10-2009, 08:54

Dit vindt ik nou een ongegeneerde poging om Darwin's verdiensten aan je eigen karretje te spannen.
Trouwens, God moet onderhand uitgeput zijn, want hij doet er verd... wel heel lang over.


g.hanness, ter aar op 09-10-2009, 08:54

Plaats een reactie

U hebt geen naam ingevoerd.

U hebt geen woonplaats ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

U hebt geen reactie ingevoerd.

Uw reactie is te lang.

Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

Stuur artikel door

Verstuur dit artikel naar

U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

Uw gegevens

U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

counter
Trouw op tv

Dros bij Schepper & co

Lodewijk Dros belicht het nieuws van afgelopen week bij het NCRV-programma Schepper & co. Hij praat over de werkwijze van Cohen, Gordon bij de eo en geheimhouding van de paus.

Get Microsoft Silverlight

de zin van Alexander Pechtold, politicus

Gelooft u ook in het leven vóór de dood?

"Hans van Mierlo, de vorige week overleden oprichter van D66, zei altijd: ’Ik ben agnost, maar ik doe er al jaren niets aan.’ Dat vind ik een mooie verwoording. Eén van de hardnekkige vooroordelen over D66 is dat de partij antireligieus is.

Letter & Geest

Seculiere hufterigheid

Mag een kerk in eigen huis haar eigen regels bepalen, ook als de staat en de samenleving die discriminerend vinden? Ja, stellen de vier auteurs op deze pagina’s.

Dossier

Seksueel misbruik

Tien paters van de salesiaanse orde in het Don Rua klooster in 's-Heerenberg zouden seksueel misbruik op hun geweten hebben.

Tot voor kort waren zaken van seksueel misbruik in rooms-katholieke instellingen vooral bekend uit landen als de VS en Ierland. Nu zijn er ook in Nederland misstanden aan het licht gekomen.

filosofisch elftal

Altijd een vertekend beeld

Frank Ankersmit, hoogleraar geschiedfilosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen (Links): 'Volstrekte  transparantie  tegenover je autobiografie is  onmogelijk.' René Gude,  directeur  Internationale School voor Wijsbegeerte te Leusden (Rechts): 'Pas als wij autobiografen zijn, kan ons leven beginnen.'

Ter gelegenheid van de Boekenweek hebben 75 schrijvers een brief geschreven aan hun jeugdige ik. Is dat eigenlijk wel mogelijk, zonder te vervallen in nostalgie en projectie?

www.trouw.nl/rozekerk

Is uw kerk roze?

Waar zijn homo’s nog welkom voor ontvangen hostie? En in welke kerk wordt actie gevoerd voor gelijke rechten van homo’s en lesbiennes? Zet uw kerk op de kaart.

Dossier

Hostie-affaire

In het roze geklede actievoerders wonen in de Sint Jan in den Bosch de mis bij.

Door de weigering van de hostie aan een openlijke homoseksuele man in Reusel ontstond een rel. Activisten protesteerden tijdens de eucharistieviering in Den Bosch.

Religie & Filosofie

Zet uw eigen kerk op de kaart!

Klik op de kop hierboven of hieronder op GROOT SCHERM om de kaart groot in beeld te krijgen. Daarna kunt u uw eigen kerk toevoegen door onder de beschrijving van een al geplaatste kerk te klikken op Voeg nieuwe kerk toe.

Trouw TV

Trouwlezers stellen Jesse Jackson vragen

"Wij, de burgers, bepalen hoe geweldloos of gewelddadig we zijn", zei Jesse Jackson tijdens de Martin Luther King-lezing.

Spiritualiteit

De Maand van de Spiritualiteit

Het thema van de Maand van de Spiritualiteit is 'Mijn wortels'. Trouw en de KRO volgen drie vrouwen die op zoek gaan naar hun wortels.

Relitest

Doe de Relitest

Welke levensbeschouwing past bij mij? Heb ik religieuze wortels? Doe de Relitest en je weet het!

Weblogs Religie en Filosofie

Laatste lezersblogs

Schrijft u graag? Begin een blog op het gebied van Religie en Filosofie of lees hier de blogs van andere gebruikers.