Ga direct naar de content

Podium
1 december 2009
Jan Dirk Snel, Historicus en publicist

Wilders is belangrijkste concurrent voor CDA

In katholiek Volendam scoorde de PVV dit jaar 49,9 procent.

In katholiek Volendam scoorde de PVV dit jaar 49,9 procent.© anp

Christen-democraten moeten wakker worden en bestrijding van PVV krachtig ter hand nemen.

Het is leuk bedacht, de PVV als tweede christelijke partij van Nederland (Trouw, 26 november), maar de feiten wijzen anders uit. De PVV is ongetwijfeld de meest seculiere partij in het huidige politieke bestel en de opkomst van de partij van Geert Wilders valt dan ook vooral te verklaren uit het wegvallen van de oude, vertrouwde kerkelijke kaders. Dat in het vroeger keurig katholieke dorp Volendam bij de Europese verkiezingen 49,9 procent van de bevolking op Barry Madlener c.s. stemde, toont vooral hoezeer traditionele waarden ook daar uitgehold zijn.

Er is overdreven veel aandacht voor de sympathie onder een kleine kring SGP-jongeren voor het anti-islamisme van Wilders, maar SGP en CU blijven in de peilingen constant en de laatste partij lijkt zelfs op enige groei te kunnen rekenen. Het verschijnsel moet vooral verklaard worden als een reactie op de reformatorische verzuiling. Door voor Wilders te kiezen kan men in naam opkomen voor het christendom, terwijl men zich tegelijk afzet tegen benauwende reformatorische kaders. De dissidente groep trekt alleen de aandacht omdat men niet gewend is dat enkelingen de strakke gelederen doorbreken. In de tijd van de verzuiling raakten KVP en ARP ook in paniek als ze eens een zetel verloren.

Wie de opiniepeilingen nuchter bekijkt, ziet dat voor het CDA Wilders de belangrijkste concurrent vormt. En dat niet omdat de PVV zo christelijk zou zijn, maar juist omdat de vaste kerkelijke aanhang van het CDA geslonken is. Volgens Maurice de Hond kan het CDA momenteel op 27 zetels rekenen; dat is minder dan de partij ooit in verkiezingen gehaald heeft. De Politieke Barometer (Nova/Synovate) voorspelt de partij nog 35 zetels, maar dat is nauwelijks meer dan het catastrofale resultaat (34 zetels) dat in 1994 onder Elco Brinkman bereikt werd. Bij de tien verkiezingen sinds zijn ontstaan behaalde het CDA gemiddeld ruim 44 zetels. Op dit moment kunnen CDA en VVD samen op niet meer dan 47 of 49 zetels rekenen, minder dan het CDA in de hoogtijdagen van Lubbers in zijn eentje wist te verwerven.

Links (D66, GL, PvdA, PvdD, SP) blijft met 65 of 68 zetels op volle sterkte en heeft van Wilders geen last. De groei van de PVV gaat volledig ten koste van CDA en VVD. Mark Rutte lijkt dat wel te beseffen, maar het is net alsof men bij het CDA niet inziet hoe dramatisch de situatie is. Als Willem Aantjes erop wijst dat het CDA-beginselprogramma regeren met een ondemocratische partij als de PVV niet toelaat, blijft het onheilspellend stil. Het is overigens nog maar de vraag of een coalitie van CDA-PVV-VVD een meerderheid kan halen. Samen staat het drietal op 73 (De Hond) of 76 zetels (Politieke Barometer) en dat is niet meer dan CDA en VVD vanouds samen behaalden.

Het wordt tijd dat het CDA wakker wordt en de bestrijding van de PVV als grootste concurrent krachtig ter hand neemt. Het scherpst is Wilders’ opstelling begin dit jaar geanalyseerd door de conservatieve publicist Bart Jan Spruyt: ’Er wordt vooral geprovoceerd. Doel van Wilders is niet het goede te halen uit de moslims. Volgens Wilders komt er principieel geen verzoening tussen hem en de moslims. Zijn strategie is wegpesten.’ Raker kan het niet. Wilders’ streven is niet moslims erbij te halen, maar om ze weg te jagen: vandaar zijn voorstellen miljoenen moslims uit Europa te deporteren of een stigmatiserende ’kopvoddentaks’ in te voeren. Wilders is zo niet voor, maar juist tegen assimilatie. Zelfs bij andere leden van zijn fractie hoort men wel eens andere geluiden.

Wilders’ anti-islamisme lijkt sterk op veel vooroorlogs antisemitisme. Op zich was dat ook vaak vrij onschuldig en de dragers ervan hadden ook toen zo hun empirische onderbouwing – de vermeende luidruchtigheid of financiële ’handigheid’ van joden – maar in een andere context bleek het ineens wel gevaarlijk te zijn. Daar hoeven we nu niet direct bang voor te zijn, maar duidelijk is wel dat het CDA met zijn nadruk op samenwerking en samenleving bij uitstek het instrumentarium in handen heeft om Wilders effectief aan te pakken.

De tragiek van minister-president Jan Peter Balkenende is dat sinds hij zeven jaar geleden waarden en normen (‘fatsoen moet je doen’) op de agenda zette, de politiek nog nooit zo onfatsoenlijk is geweest. Wilders demoniseert zijn tegenstanders door ze ’vreselijk’ te noemen of scheldwoorden te gebruiken die ik hier niet wens te herhalen. Over de PVV constateerde Spruyt al terecht: ’Het is een proleterige anti-islamitische eenmanspartij geworden’. Niemand hoeft sympathie voor de islam te koesteren, maar zelfs als de islam een volstrekt barbaarse ideologie zou zijn, dan moeten we nog nuchter constateren dat kinderen op een enkele islamitische basisschool daar misschien wel onder lijden, maar dat de rest van de samenleving daar verrassend weinig van merkt.

Het CDA moet heel goed in staat zijn om te laten zien dat Nederland zijn christelijke wortels niet hoeft te vergeten en ondertussen toch immigranten bij de samenleving kan betrekken. Maar dan moet de partij wel wakker worden en Wilders niet allereerst als mogelijke coalitiegenoot zien, maar als de politieke concurrent die hij is.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

Reacties (69)

Het wetenschappelijk bureau van de CDA heeft een wetenschappelijk "weg
met ons" artikel geschreven.De PvdA is al jarenlang op deze weg en dat
zal tot hun ondergang leiden.Zolang de immigratie zonder VERPLICHTE
integratie voortduurt, wordt de PVV steeds groter en groter en bij de
komende verkiezingen zal dit blijken.Overigens het punt Hitler en de Islam het volgende:Hitler en de Groot Moefti v. Jeruzalem hebben terdege samengewerkt.Toen er niet genoeg soldaten meer waren, heeft
Hitler meerdere Bataljons Mohammedanen in de Waffen-SS opgenomen.En verder voor de NAZI-bezetting was Nederland niet anti-semistisch.Eerst in 1942 kwam de stempel Jood.

M.de Vos, Münster/W op 17-12-2009, 11:24

Wat een naïef artikel. Wat een verdraaiing van feiten en uitspraken: altijd de gemakkelijkste weg om mensen die ergens voor waarschuwen te demoniseren. In dit geval is Wilders de klokkenluider die zijn nek uit steekt. Denkt u nou werkelijk dat hij het prettig vindt om 24 uur per etmaal beschermd te moeten worden tegen die 'vredelievende' moslims? De Islam is een ideologie die geen andere naast zich duldt. Daar is geen twijfel over mogelijk. Daar kunt u alle democratie op los laten, de Islam zal daar lachend misbruik van maken. Kijk eens wat verder dan uw neus lang is, verder dan de zorg voor islamitische kindertjes op school.

j. kuinder, amsterdam op 16-12-2009, 16:23

Worden reactie die niet stroken met de opvattingen van de schrijver van het artikel geweigerd?

J Kuinder, Amstedam op 16-12-2009, 16:11

Anna is in Koog aan de Zaan wel erg het zicht op de werkelijkheid kwijtgeraakt. Zij denkt ongetwijfeld echt, dat de islam een `gevaarlijke vijand' is. Ongetwijfeld leeft ze in dezelfde waanwereld waarin ook Geert verkeert.

Dat is één van de grote raadsels van dit moment. Hoe komen Geert en Anna aan hun waandenkbeelden? Waar komt die redeloze angst vandaan? Waarom kunnen ze de werkelijkheid niet waarnemen?

Blijkbaar is de wereld van de massamedia en de beeldcultuur ook heel goed in staat, mensen te laten hallucineren. Ik wil best geloven dat ze echt geloven in hun angstbeelden. Wat zou hen kunnen helpen inzien, dat ze spoken zien?

johan Christiaan, Utrecht op 13-12-2009, 07:43

Koran/Mohammed is een totaal-systeem waarin religie en politiek onafscheidelijk verbonden zijn, het Kalifaat, een theologische dictatuur, gesteund door 'sharia'.

Het streven een wereldwijd Kalifaat, 'de umah', vraag het Ammajinnidad, die nauwkeurig de FUNDAMENTEN van Koran volgt als Theologischs dictatuur, de straffen in de 'sharia' toepast als de INQUISITIE in de Koran. De Theologische dictaturen in Iran, SA, Afghanistan ... 'jihadisten', moslim 'separatisten' is wat Koran mogelijk maakt - zo ook Joden; en christenhaat die moslims daarom vermoorden 'niet mogen bestaan' volgens Koran. Wilders gelijk heeft: 'Koran deugt niet onder ons'.

anna, koog a/d zaan op 11-12-2009, 15:21

Het CDA mag zich schamen niéts te doen tegen: anti-CHRISTEN ISLAM:

"Marokko heeft vijf buitenlandse christelijke zendelingen het land uitgezet, omdat ze ?niet-aangemelde bijeenkomsten? hielden.
aldus persbureau ANP. De vijf werden ook beschuldigd van pogingen mensen te bekeren... twee Zwitsers, twee Zuid-Afrikanen en een Guatemalteek, die al twintig jaar in Marokko woonde; de Zwitsers acht jaar.Bij de groep behoorden ook twaalf Marokkanen."

Reformatorisch Dagblad

en dit:

Vaticaan in opstand tegen Islam:

//www.danielpipes.org:80/3729/the-vatican-confronts-islam

Wordt wakker CDA!





anna, koog a/d zaan op 11-12-2009, 15:20

In Een Vandaag Dec,8-09 Kies de politicus van het jaar. Van de 298 stemmers werd Wilders gekozen met 177 stemmen. Al de andere kregen er maar 122 dus Wilders is zeer in trek.

johan, stratroy op 09-12-2009, 08:54

Muriel vergelijkt de islam met het nazisme. Hier zijn enkele wedervragen voor jou: is het je ontgaan dat Europese antisemieten de meeste joden in de geschiedenis hebben vermoord? Is het je ontgaan dat Wilders alleen voor vrijheid van meningsuiting is van lieden die het met zijn abjecte opvattingen eens zijn? Is het je ontgaan dat Wilders geen kritiek duldt en direct begint te schelden als iemand kritiek op hem heeft? Is het je ontgaan dat naast de moslimmoeftie van Jeruzalem, de overige 99% nazi's geen moslims waren maar iig christelijk opgevoed? Dat tijdens de oorlog vele joden onderdak vonden in islamitische oorden?

Abraham, Amsterdam op 08-12-2009, 08:58

@Hannes Minkema
Het klopt dat Hitler de dhimmi status (arbeidsuitsluiting, aparte status,) uit de islam heeft overgenomen. Sorry als u dat zo aangrijpt, maar helaas zijn er beelden van de Mufti en Hitler in Jaruselem uit het begin van de jaren 30 die er feilloos bewijs voor leveren (en andere bronnen) waarna Hitler aan het dhimmi-verhaal een eigen draai gaf en Mein Kampf dicteerde aan een medewerker. Echt, het is niet anders.

Stortbui, Amsterdam op 03-12-2009, 20:42

Sommigen schijnen te denken dat moslims en nazi's natuurlijke bondgenoten waren. Vreemd. Hitler was een bij uitstek Europees fenomeen, met een eigen aanhang in Nederland. Dan is het raar om "de islam" daarvan te beschuldigen.

De Nederlandse bijdrage aan de Sjoa was oneindig veel groter dan die van de hele "islam" bij elkaar. Of die relismurf in Jeruzalem (prachtig broodje aap!) die thuis problemen had en dacht: hee, die keurige Duitse meneer is misschien wel een hele aardige meneer.

Moslims in Nederland worden dagelijks omringd door de kinderen van collaborateurs. Moeten ze daarom bang zijn voor dit "fascistische" land? Of voor u?

Hannes Minkema, Amsterdam op 03-12-2009, 16:17

Ndl hebben nooit om een culturele revolutie van hun land gevraagd. Zou het om arbeidsproductiviteit zijn gegaan dan waren er hier heel andere immigranten binnen gehaald. Koreanen en andere Aziaten bijvoorbeeld. Nee, het moesten derde wereld onderklasse mensen zijn vanwege een vaag verheffingsbegrip. Het zou een opluchting zijn als Nederlanders een eigen staat krijgen en de multi culti dwazerij wordt teruggebracht tot een beperkt gebied waar ik dan niet hoef te wonen. Ik zit hier in een total blank straatje te werken en kijk nu uit op een spoorbrug. Ga ik daaronder door loop ik islamabad in. Bizar contrast.

Stortbui, Amsterdam op 03-12-2009, 16:13

ik kan me niet voorstellen dat CDA stemmers met hun idiealen dicht bij PVV liggen. Maar goed!!!
Iedereen zit wel te klagen over JP, maar toch gek ... dat hij iedere keer weer gekozen wordt.
Volgens mij hoor je vooral veel de klagers en niet de mensen die het (grotendeels) eens zijn.

Mari, Katwijk op 03-12-2009, 16:07

Vanuit San Franciso heeft Joop moeite zicht te krijgen op deze samenleving. Zijn waarneming van "doorgeslagen liberalisme en hedonisme" is niet onaardig. Wat ontbreekt is het besef, dat hiervan nou net de PVV de meest uitgesproken exponent is.

Terecht stelt het artikel dat Wilders een directe consequentie is van secularisatie en ontzuiling. Je kunt de PVV inderdaad zien als de onfatsoenlijke tegenhanger van D66. Beide stromingen hebben ook veel gemeen en zijn typisch postmoderne uitingen van (al dan niet doorgeslagen) libertijnse waarden.

Niet Wilders' gebrekkige beheersing van de Nederlandse taal is het probleem, maar zijn haatzaai.

Johan Christiaan, Utrecht op 03-12-2009, 16:05

Hoezo is Wilders een probleem? Wat is er mis mee om criminele allochtonen eruit te zetten? Helemaal niks. Iemand die in Nederland komt wonen moet zich gewoon aan de wet houden, dat geld voor iedereen, maar helemaal voor 'nieuwe-nederlanders'.

Sjors, Rotterdam op 03-12-2009, 16:05

Het is blijkbaar erg lastig om vanuit uw discipline Westerse waarden en verworvenheden te objectiveren, deze af te zetten tegen de islam in een waarderingsschaal en vervolgens te valoriseren in het maatschappelijk debat. U volstaat met de opmerking dat niemand sympathie hoeft te koesteren voor de islam en u suggereert dat uw standaard de enige moreel juiste is en universeel bovendien. Vervolgens pikt u enkele commentaren uit het aanbod en staaft daarmee het eigen gelijk. Het is bepaald heuglijk dat historici zich eindelijk mengen in dit debat, maar er zijn grotere bedreigingen voor het christendom dan het taalgebruik van Wilders.

J. School, Heesch op 02-12-2009, 22:44

Als het CDA en de andere regeringspartijen heldere argumenten en een heldere visie zouden hebben op de waarden èn normen in ons land (en daar beleid op maken), dan zou de PVV geen concurrent zijn. Dan is het gewoon duidelijk waar iedere partij voor staat en dat uitspreekt(en naleeft). Èn dat is nu juist waar het aan ontbreekt in dit land met deze regering Balkenende de afgelopen jaren, m.i.
Het is zó doorzichtig aan het worden, het we 'doen maar wat of we drukken het er door' van deze regering en dàn gaan mensen uit dwarsigheid op een PVV stemmem. Net als toen op de LPF. Wat zitten er toch domme mensen in de regering, ongelooflijk!

ijw, harlingen op 02-12-2009, 22:44

@Johan Christiaan: "Mijn plaatsgenoot Muriel denkt oprecht dat Hitler iets met de islam had. Nou: Hitler en de islam hadden precies even veel met elkaar als Hitler en de joden.'

Gelukkig hebben we de foto's nog en de gespreksverslagen van Hitler met de mufti van Jeruzalem.
Waarom een bekend feit tegenspreken?

Muriel, Utrecht op 02-12-2009, 19:40

CDA is een verre van christelijke partij, alleen in naam.
Het zou beter de PvdM heten; de Partij van de Macht.

Alszodanig zullen ze gewoon de PVV uitnodigen te gaan regeren in een nieuw ultra-rechts kabinet. Let maar op.

N. van Dijke, Zaandam op 02-12-2009, 17:55

Snel beklaagt zich erover dat zijn pleidooi tegen de PVV niet serieus genomen wordt. Tja, Snel, je had er beter aan gedaan tegen het moorddadige beleid van D '66 c.s. (liberalisering an abortus en euthanasie) te protesteren, alsook tegen instellingen als het "homohuwelijk", waardoor het kinderen aangedaan wordt door twee mannen of vrouwen, en niet door een man en een vrouw, opgevoed te worden. Voor de zoveelste keer: de PVV verdwijnt als sneeuw onder de zon zodra partijen als D '66 van de politieke landkaart verdwenen zijn. Het is geen toeval dat die twee partijen het momenteel het beste doen in de opiniepeilingen.

Joop, San Francisco op 02-12-2009, 17:40

En men blijft maar doen alsof Wilders een probleem is. Hij is echter slechts een symptoom van de crisis die Nederland sinds vijftig jaar in haar greep heeft. Het probleem ligt bij het doorgeslagen liberalisme, hedonisme en anticlericalisme in de harten van de Nederlanders, waarvan partijen als de VVD, Groen Links en D '66 de belangrijkste exponenten zijn. De voortgeschreden ontkerstening en de ondermijning van de sexuele moraal en de publieke zeden - "homohuwelijk" enz. - hebben tot de maatschappelijke chaos die we thans beleven geleid.

Joop, San Francisco op 02-12-2009, 17:40

"Ik ben voor het behoud van Nederland voor de Nederlanders en het Nederlandse kultuur dus ben ik voor de PVV" schrijft hollander.

Haha. Hogere humor, mogen we aannemen? Al is het maar omdat dit geen Nederlands is?

Maar vooral omdat je van de PVV van alles kunt zeggen, maar niet dat ze voor "cultuur" staat. En voor Nederland? Wilders' ressentiment wordt vooral gedeeld door ontevredenen die de Nederlandse rechtstaat en de Nederlandse cultuur diep verafschuwen.

Robert Bleeker heeft wschl. gelijk: alles wijst erop dat Wilders zich laat financieren door buitenlandse extremistische groeperingen met een eigen agenda. Nederlands?? Ha!

Johan Christiaan, Utrecht op 02-12-2009, 15:05

Ik ben voor het behoud van Nederland voor de Nederlanders en het Nederlandse kultuur dus ben ik voor de PVV.
Toeristen vanuit heel de wereld zijn welkom,maar na de vakantie gewoon weer naar huis.
Maar helaas is de werkelijkheid anders en dat weten de huidige regeerders,maar deze linkse angsthazen blijven lekker door dromen in het pluche.Gewoon zakken vullen en hun tijd uit zitten.
Regeerders die zicht verrijken over de ruggen van de belasting betalers en de boel op vele fronten belazeren,bv.gulden/europrijzenschandaal heb ik geen respect voor!
Dan Wilders van de PVV,die al vijf jaar gevangenen is van z'n eigen persoon,door lef te tonen.

hollander, nederland op 02-12-2009, 13:50

Waarom wordt de door mij, met valide argumenten behangen, evidente "Israel connectie" (Vrij Ned.) van Wilders/PVV door Snel uit de discussie kolommen weggecensureerd i.p.v. met wetenschappelijke tegenargumenten bestreden. Mijn aanname : Het censuur-motief ligt, of in het verlengde van de door de Israellobby (Mearsheimer/Walt) misbruikte taktiek van de karaktermoord, of in de (religieuze) taboe-sfeer. Ik heb nog steeds de illusie, dat de onthulling van de Joodse identiteit en de extreemrechtse Joodse politieke agenda van Wilders, een belangrijk deel van zijn (extreemrechtse, dus in de Europese context, antisemitische) aanhang zal doen afhaken.

Robert Bleeker, Hoofddorp op 02-12-2009, 13:15

Inderdaad: veel anti-islamisten uiten zich precies net zo als veel antisemitieten. Sommige reacties hier zijn van dat kaliber: dezelfde absurde complottheorieën, dezelfde blinde haat. Mijn plaatsgenoot Muriel denkt oprecht dat Hitler iets met de islam had. Nou: Hitler en de islam hadden precies even veel met elkaar als Hitler en de joden.

Hitler had wel iets met haatzaaiende nationalisten. En die uiten zich op dit moment iets te luidruchtig. Haatzaai blijft haatzaai en is altijd gevaarlijk. Vrijheid van meningsuiting heeft altijd juist voor minderheden gegolden: gebruik het dus niet als wapen om ze te demoniseren, maar voor het debat.

Johan Christiaan, Utrecht op 02-12-2009, 12:56

vervolg. Je haalt de kiezers niet bij de PVV weg door te zeggen we regeren niet met de PVV. Je haalt de kiezers bij de PVV weg als je de redenen waarom mensen PVV stemmen serieus neemt en de kiezers dat ook geloven. Dat wil niet zeggen dat je doet en al helemaal niet zegt wat de PVV doet of zegt, maar dat je in tegenstelling tot de PVV echt iets doet om de vervreemding en angst bij mensen weg te nemen. Dat is niet makkelijk. Dat heeft minder met geloof te maken, meer met geloofwaardigheid. Dat de PVV seculier is, is niet interessant voor christenen (of hindoe's en andere geloven die ook PVV stemmen). Zij protesteren vooral. Luistert het CDA?

JvG, Groningen op 02-12-2009, 12:42

Allereerst de cijfers. Te simplisitisch. Uit onderzoek blijkt dat de huidige PVV stemmer wel degelijk deels (redelijke aantallen) van de PvdA (en SP) komt. Dat betekent dat het CDA een deel van zijn stemmers aan links(!) verloren heeft, wellicht omdat ze niet hard stelling betrekt tegen de PVV. Verder leert SP dat men juist vergelijkbare ideeën als de PVV moet hebben om overeind te blijven, maar anders verwoorden. (Let op hoevaak ze het eens zijn over zaken). Verder zijn SGP/CU constant, wat vreemd is omdat het de familiegroei daar het hoogst is; ergo er is altijd een uitloop geweest! Iedereen tegen PVV, betekent veel meer stemmen voor de PVV

JvG, Groningen op 02-12-2009, 12:42

De PvdA heeft wel degelijk last van de PVV. Kom maar eens kijken in Rotterdam.

Jan de Veer, Rotterdam op 02-12-2009, 12:28

1. Er is een causaal verband tussen de uiterst gewelddadige stichting door de Zionistische beweging van de staat Israel op Palestijns grondgebied en de opkomst van de Moslim Broederschap. 2. Het verzet door de autochtone Palestijnse bevolking (en hun geallieerde helpers) tegen de verovering van hun grondgebied, wordt door Israel aan de wereld verkocht als moslimextremisme. 3. Deze propaganda adresseert ook het Verzet, dat zich richt tegen de Westerse bondgenoten van Israel. 4. Israel probeert, door de export van moslim-bashing, haar vijanden tot vijanden van de hele westerse wereld te maken. 5. Wilders is hun propaganda-exponent in Nederland.

Robert Bleeker, Hoofddorp op 02-12-2009, 12:28

Laat het CDA inderdaad maar eens kleur bekennen, in plaats van de PvdA alle klappen op te laten vangen. Maar ja, ze zijn nogal verknocht aan het regeringspluche, dus waaien ze met alle winden mee en nemen vooral geen stelling. Jezus zou zich omdraaien in zijn graf als hij er van wist. Oh ja! Hij leeft natuurlijk en weet er dus alles van! Dan moet je je als CDA-er toch wel heel erg schamen.
Gegroet!

Pim, Utrecht op 02-12-2009, 12:28

Op één punt heb ik me duidelijk vergist. Ik dacht dat het hedendaagse anti-islamisme net zo onschuldig was als veel vooroorlogs antisemitisme. De reacties tonen aan dat het wel degelijk gevaarlijk is. Ik heb na de opmerking van De Kooning nog eens het boek van Selma Leydesdorff, Wij hebben als mens geleefd, Het joodse proletariaat van Amsterdam 1900-1940 uit de kast gepakt. Succesvol? Nee, eerder arm en marginaal. Maar wel mensen. Dat is het punt: willen we alle mensen als mensen gelijk behandelen? Ik dacht dat ik toch schreef ?Niemand hoeft sympathie voor de islam te koesteren?, maar tegen redeloze haat is kennelijk geen kruid gewassen.

Jan Dirk Snel, Amsterdam op 02-12-2009, 11:45

Het is opvallend hoe sommige intellectuelen het verband niet willen zien tussen de islam en het nazisme. Is ze ontgaan dat beide het op de joden hebben voorzien? Is ze ontgaan dat beide het niet hebben op de vrijheid van meningsuiting? Dat beide geen kritiek dulden? Is ze ontgaan dat Hitler grote vriendjes was met de moefti van Jeruzalem? Dat vele nazi's na de oorlog onderdak vonden in islamitische oorden? Is ze ontgaan dat Hitler bewondering had voor de islam? Weten ze niet wat Churchill zei over de islam?

Muriel, Utrecht op 02-12-2009, 11:45

J. J Van Der Gulik schrijft precies wat ook vele en heelveel duizenden willen verwoorden. Letop christenen.Nogmaals gezegd het heeft ermee te maken, dat Wilders voor de bescherming van de christelijke en Nederlandse waarden een betere keuze biedt dan het CDA., dat toch vooral de islamisering steunt en er zo feitelijk aan meewerkt om het christendom een positie in de marge te laten krijgen bij ongewijzigd beleid.Ook vele Nederlanders welke in het buitenland wonen staan aan de zijde van Wilders . Hij benoemd het kwaad wat gaande is en zegt waar wat aan gedaan moet worden . Het CDA durft niet meer en zal een groot verliezer worden.

A.Beumers., Limbazi Latvija op 02-12-2009, 09:31

Willem de Kooning schrijft dat "de joden voor wo2 een zeer succesvolle bevolkingsgroep vormden". Dan is hij slecht op de hoogte. Voor de oorlog namen grote groepen joden een soortgelijke maatschappelijke positie in als nu veel moslims.

In de Franse Derde Republiek had je tegen 1900 een soortgelijke haatzaaicampagne. Ook die beriep zich graag op het vrije woord. En ook die gebruikte vaak precies dezelfde argumenten als nu de Wildersaanhang.

Joden waren niet-geïntegreerd en een bedreiging voor de Europese cultuur. Ook toen al maakten populistische politici er handig carriere mee. Uiteindelijk met succes: de joden zijn nu weg uit Europa.

Johan Christiaan, Utrecht op 01-12-2009, 21:51

Dus nu maar flink Wilders demoniseren, tegen de PVV aanschoppen en de mensen die (misschien) op hem gaan stemmen beledigen. Vroeger was bidden het wondermiddel dat het CDA van de nederlaag moest redden, maar nu hebben ze wat beters bedacht.

JW, IJmuiden op 01-12-2009, 20:26

Misschien moet de CDA gewoon laten weten om niet te samenwerken met de PVV in toekomstige coalities, om te beginnen!

Samuel Timothy, amsterdam op 01-12-2009, 20:26

Meneer Snel is historicus maar waarschijnlijk is het hem ontgaan dat de joden voor wo2 een zeer succesvolle bevolkingsgroep vormden, dit in tegenstelling tot onze moslimvrienden in West Europa, of meneer Snel moet het overbevolken van gevangenissen, blijf van mijn lijfhuizen en een onevenredig grote aanwezigheid in uitkerings- en schooluitval statistieken als een teken van perfecte integratie zien, dan heb ik het misschien wel fout.

Willem de Kooning, Rotterdam op 01-12-2009, 20:09

Het CDA zou wel eens een onmogelijk harde dobber kunnen hebben aan het bestrijden van de PVV. Oorzaak daarvan is de sterke sympathie die men met name in behoudend chtistelijke kring voor Wilders koestert.
Die sympathie maakt het bijna onmogelijk, om krachtig stelling te nemen tegenover Wilders zonder nadelige gevolgen.
Daar tegenover staat, dat een groot deel van het CDA, met meer oog voor gelijkwaardigheid van mensen, zelfs de mogelijkheid van samenwerking met de PVV voldoende zal vinden, om niet op de partij te stemmen.

Het jarenlange zwijgen over dit heikele onderwerp heeft de partij in een verscheurende spagaat gebracht.

Bert, Groningen op 01-12-2009, 19:35

Als het CDA doorgegaan was met het normen- en waardendebat en er ook naar geleefd en gehandeld had, zou zij bij de komende verkiezingen glansrijk de grootste zijn geworden.
Echter, het bleek ijdele verkiezingsrhetoriek.
De politiek in ons land zoals we het kennen nadert zijn einde. De enige verbindingsschakel die mogelijk was, namelijk de menselijke waarden, zijn totaal verkwanseld. Niemand is nog geloofwaardig.
Spannende tijden zijn aangebroken...

VIVEKA, Hilversum op 01-12-2009, 19:02

Getuige de reacties zijn de lezer in ieder geval wakker geworden en hebben de bestrijding van Jan Dirk Snel duidelijk krachtig ter hand genomen. Met het woord, wel te verstaan. U woont zeker niet in de Diamantbuurt.

Mark, Amsterdam op 01-12-2009, 19:02

Wat mij opvalt is dat wilders'politiek zo vaak wordt vergeleken met die van hitler,franco of mussolini,terwijl facistische partijen verboden zijn. Als de PVV facistisch zou zijn,dan zouden internationale instanties zich al over de PVV gebogen hebben.
De VN is na de 2e wereldoorlog opgericht om de verschrikkingen van deze oorlog in de toekomst te voorkomen. Kortom,de vergelijkingen van wilders met facisten is onterecht,omdat het onmogenlijk is om als facist groot te worden.
Nederland is wat betreft democratie veel soepeler geworden.voor dingen die Wilders nu zegt zou je 20 jaar geleden de bak in gaan.

Walter, Amersfoort op 01-12-2009, 19:02

Leuk stukje, afgezien van de onjuiste veronderstelling dat D66 een linkse partij is. Grappig trouwens dat Snel Spruyt een paar keer citeert. Spruyt is een geniale polemicus met een geweldig goed gevoel voor taal, maar hij is wel een tijdje Wilders-aanhanger geweest en is bij mijn weten nog steeds anti-islam, hoewel nu wat minder ongenuanceerd dan de PVV-voorman. Dat Bart Jan zich zo keert tegen Geert heeft vooral te maken met Spruyts afkeer voor Wilders' toon en niet omdat hij zich opeens zou hebben bekeerd.

Ewout, Kampen op 01-12-2009, 19:02

Beste mensen,

Een simpele vuistregel is: eerst lezen, dan reageren. Teveel mensen hier roepen van alles, zonder dat ze blijkbaar her atikel hebben gelezen. (Mischien kunnen ze dat niet, gezien ook hun gebrekkige beheersing van de Nederlandse taal?)

Snel slaat de spijker op zijn kop: de Wildersaanhang wil domweg onze rechtstaat en burgerlijke vrijheden kwijt. Ook veel reaguurders hier uiten zich openlijke antidemocratisch en keren zich tegen de Nederlandse rechtstaat. Daar zou het CDA zich inderdaad zorgen om mogen maken.

Johan Christiaan, Utrecht op 01-12-2009, 19:02

PeterLauny: D66 is net zo'n regenten partij als de PvdA, mooie praatjes maar de democratie heeft ze om zeep geholpen door alle privatiseringen van voorheen collectieve goederen zoals sociale woningbouwverenigingen onder paars.Mensen hebben steeds minder over hun omgeving te zeggen.

ndv, amsterdam op 01-12-2009, 19:02

Het is voor een partij of bedrijf uiterst dom zichzelf te definieren in termen van wie ze 'verslaan moeten' in plaats van wat ze zelf willen bereiken. Zo ook het CDA die zich alleen al door deze opstelling te kiezen in wezen door Wilders geleid voelt. Maar ja, de 'C' in CDA stelt niets voor daar ze islamitische leden hebben, en van het beschermen van hun bevolking tegen vreemde overheersers hebben ze ook al weinig kaas gegeten.

Erwin, Eindhoven op 01-12-2009, 17:23

Aad, Rotterdam: Bedoelt u die stukken van het nieuwe testament waarin Jezus met een zweep de geldhandelaren de tempel uitslaat? Of de oproep van Paulus dat een ieder die een andere boodschap dan hij (Namelijk Christus Zoon van God en die gekruisigd) uitdraagt vervloekt is? Komt toch aardig overeen met wat de PVV zegt????

Erwin, Eindhoven op 01-12-2009, 17:23

Wat me opvalt is hoe slecht Jan Dirk Snel schrijft. Geen hond die serieus op zo'n betoog kan ingaan. Waar moet je in hemelsnaam beginnen? Wat te denken van zo'n merkwaardige stelling dat het CDA de PVV moet bestrijden? Alsof er geen belangrijker zaken aan de orde zijn. Zoals Cor uit Etten Leur heel treffend stelt (hij blijkt het artikel goed te hebben gelezen!): de grootste concurrent van het CDA is de kiezer, niet de PVV.

Bukowsky, Santiago op 01-12-2009, 17:23

Menig nederlanders zegt, ik ben helaas geen immigrant, en dat merk ik met alles.
Klopt, ik heb maar een fout voor de overheid ik ben geen emigrant, dus word ik als crimineel behandeld
Cristelijk, laat me niet lachen, je word opgelicht door banken en de verzekeringen en advocaten enz. ze hebben carte blanch, en krijgen zelfs millioenen van W.Bos cadeau.
En wij het klootjesvolk zoals plasterk het zei mag betalen.

E Wijngaard, sittard op 01-12-2009, 16:51

Wat me opvalt, is hoe slecht mensen lezen en niet op mijn betoog uitgaan. Het verontrustende is dat er momenteel een nihilistische partij is die voortdurend aanvallen doet op onze vrijheden, o.a. die van meningsuiting (boekverbod) en godsdienst, en de rechtsgelijkheid wil aantasten. Zijn we nog bereid om pal te staan voor onze vrijheden? Dat is de vraag. Het valt me op dat mensen die het over ?islamisering? hebben, nooit aangeven wat ze daar dan concreet onder verstaan. Wat betreft de islam zoeken moslims het zelf maar uit, zolang ze zich maar als gewone burgers gedragen. Het wordt tijd dat mensen fantasiebeelden laten varen.

Jan Dirk Snel, Amsterdam op 01-12-2009, 16:28


Bestrijding van de PVV krachtig ter hand nemen...?
Toe maar! Maar waar staat de D tussen de C en de A ook al weer voor? Ik heb er altijd op gestemd maar nu de D is weggevallen ga ik toch in volle overtuiging voor Wilders. Eigen schuld.

Jan de Hollander, Apeldoorn op 01-12-2009, 16:28

Als Christen laak ik de islamitische cultuur. Ik wil part nog deel hebben van Allah, Mohammed en consorten. Dat de auteur ons wil doen laten geloven dat het allemaal best mee valt, met de islamistische cultuur, kenmerkt zijn dhimmitude. Dat u er WO2 weer bijsleept, kenschets uw gebrek aan realiteitszin, geschiedenis besef en cognitieve vaardigheden.
Maar als u dan toch WO2 erbij sleept, wil ik mij nog wel wagen aan een veronderstelling. Ik denk niet, gezien uw slaafse houding tov een ideologische bezetter, u in het verzet zou hebben gezeten. Sterker nog, ik denk dat lid zou zijn van een heel ander soort partij.

Sandera, Hellevoetsluis op 01-12-2009, 16:28

Verkiezingen naderen, de stellingen worden betrokken. Alles uit de kast ,om niet welgevallige pol. partijen in een kwaad daglicht te plaatsen. Hebben de multiculti's nou nog niet door, dat de Nederlandse kiezer wakker is geworden en de verdraaide, zalvende raadgevingen doorprikt als balonnetjes. We vormen ons zelf een oordell en hebben geen opiniemakers meer nodig. Alleen nog leuk om op te reageren. We begrijpen de afkeer van de zittende politici voor de zelfredzaamheid van de nieuwe kiezer. We zijn niet meer te manipuleren. Misschien de oudjes nog. Val Wilders aan en het resultaat is gelijk een boomerang.....

Joop Stevens, Breezand op 01-12-2009, 15:14

Ik begrijp niet waarom D66 als een linkse partij wordt neergezet. D66 is een progressieve, liberale partij met een groot aantal 'rechtse' (lees progressieve) standpunten. Voor mij is dit een reden om D66 te stemmen!

Peter Launy, Valwigerberg op 01-12-2009, 15:14

We zijn zo bang voor de boze schreeuwers uit het oosten dat we met gemak al onze verworvenheden zoals de vrijheid van meningsuiting, gelijkheid van man en vrouw en diervriendelijk slachten de deur uit gooien. Een historicus, wat Dirk Jan Snel zegt te zijn, zou moeten weten hoe het afloopt als de agressieve schreeuwers, die dreigen met geweld, geen strobreed in de weg wordt gelegd.

Muriel, Utrecht op 01-12-2009, 15:09

Als men de relativistische redeneertrant van historici als Aerts, Leerssen en Snel doorzet, dan vervalt in een land uiteindelijk de noodzaak om kwaliteitsverschillen tussen cultuur/religie van volkeren en etnische groepen waar te nemen en te duiden en de prikkel om zichzelf positief te onderscheiden ten opzichte van anderen. Uiteindelijk valt bij een te grote diversiteit binnen een natie ook de sociale cohesie en de onderlinge solidariteit ten prooi aan individualistische apathie en segregatie. Herinnert Snel zich trouwens nog de pastiche in Opinio, de Nekschot-affaire en de reactie daarop van het CDA? Die was ook niet erg democratisch.

J. School, Heesch op 01-12-2009, 15:04

Links op volle oorlogssterkte? De PvdA is dood en begraven, de SP gigantisch teruggezakt, de PvDD, CU en Groen Links stabiel en zoals U zegt het CDA (wat gewoon een linkse multiculti partij is) onpeilbaar diep gevallen. Alleen het vrijblijvende D'66 groeit.
Overigens bij de zin : "Wilders? anti-islamisme lijkt sterk op veel vooroorlogs antisemitisme", stopte ik subiet met lezen. Ik heb me voorgenomen alles te lezen, van de myriade ongegeneerde pro islam stukken tot de schaarse stukken (Ephimenco, Drayer, Nehad Selim) die religie kritiek durven te geven. Maar wanneer ik een Godwinnetje aantref dan trek ik de streep.

Raaf, Nijmegen op 01-12-2009, 15:04

Een van de meest stabiele factoren in de Nederlandse politiek van de laatste vijftig jaar is de deconfessionalisering(CDA), gevolgd door de desosiaaldemokratisering(PvdA),de laatste tiental jaren.
Er is niets anders aan de hand dan dat het huidige politieke denken en hun organisaties op hun laatste benen lopen.Men begint echt genoeg te krijgen van de elitaire politieke kliekjes.Heus,de weigering van een tweede EU referendum zal over het graf van CDA en PvdA na klinken.
Net zo goed als dat Wilders PVV een goede kans maakt de grootste partij van Nederland te worden.Of het CDA nu wakker wordt of niet.

pellinkhof, genneton op 01-12-2009, 14:56

Sommige stedelingen komen hun wijk nooit uit, en gedragen zich daarom als dorpelingen die een tocht naar het naburige dorp al een hele toer vinden.

Mijn stadgenoot Jan Dirk Snel merkt 'vrijwel niets' van de islam. Beste Jan Dirk, verlaat jouw De Pijp eens, en beland met een paar stappen op het zwarte Amstellyceum. Of neem tram 7, 13 of 14, en verwonder je over de islamisering van Amsterdam-Oost en Zeeburg, Amsterdam-West, Bos & Lommer, Slotervaart en Geuzenveld; wijken waar Nederlandse witte ambtenaren sinds jaar en dag islamitische immigranten handig bij elkaar hebben gezet.

Een Amsterdammer die de islamisering niet kent, is een curiosum.

Hannes Minkema, Amsterdam op 01-12-2009, 14:56

@ Michel. Ik woon niet in het rustieke Baarn, maar in een negentiende-eeuwse Amsterdamse wijk met een zeer diverse bevolking, waaronder kennelijk ook veel moslims. Dat zijn gewoon mensen. Maar van de islam merk ik inderdaad vrijwel niets. Ik zie wat hoofddoekjes en kom wel eens langs een islamitische boekwinkel. Dat is alles. Laat mensen eens nuchter worden en de werkelijkheid onder ogen zien.

Jan Dirk Snel, Amsterdam op 01-12-2009, 11:51

De steun voor Wilders van vele christenen heeft ermee te maken, dat Wilders voor de bescherming van de christelijke en Nederlandse waarden een betere keuze biedt dan het CDA, dat toch vooral de islamisering steunt en er zo feitelijk aan meewerkt om het christendom een positie in de marge te laten krijgen bij ongewijzigd beleid. En dat de helft op Wilders stemt in Volendam heeft er denk ik vooral mee te maken dat Volendammers doorgaans vrij wereldwijs zijn en zich minder gemakkelijk dan anderen door een of ander slap verkiezingsverhaaltje weer in de luren laten leggen.

J.J. van der Gulik, Andijk op 01-12-2009, 10:13

Kent Christelijk Nederland het Nieuwe Testament wel? Kennelijk is de theorie makkelijker dan de praktijk.

aad, rotterdam op 01-12-2009, 10:13

Dhr. Snel, historicus, zou toch moeten weten dat je de tweede wereldoorlog er niet bij moet halen, dat slaat alles dood. Overigens, wordt het al dan niet keurig zijn van Volendam bepaald door het al dan niet stemmen op de PVV?

peter polz, amsterdam op 01-12-2009, 10:00

*De tragiek van Balkenende is dat sinds hij 7 jr geleden waarden en normen (?fatsoen moet je doen?) op de agenda zette, de politiek nog nooit zo onfatsoenlijk is geweest*:
Tragiek? Dat suggereert toch altijd een situatie, ontstaan door noodlottige omstandigheden waartegen men niets kon doen? Slechts 1 voorbeeld: Balkenende, Bos en zelfs Rouvoet (met CU in kabinet) pleegden toch KIEZERSBEDROG (verhoging AOW-leeftijd waaraan deze partijen niet zouden tornen?). Niet *de politiek* (= anoniem) is onfatsoenlijk; Balkenende is dat: ONDEMOCRATISCH (zet parlement buitenspel) en ASOCIAAL t.o.v. de zwakkeren.
Wilders is dat ook; SP-politici niet.

Cornel, A. op 01-12-2009, 09:53

Weer zo'n verrassende opinie. PVV is slecht CDA is goed. Je mag anti christelijk zijn maar oh wee als je dit doet tegen de islam.? Islam is vrede?, ja voor een islamitische samenleving. En merkt de burger niets van de islamitische invloeden? Wat een naïviteit. De schrijver komt zeker nooit in de islamitische getto?s van de grote steden.
Bovendien verdraait deze schrijver de uitspraken van dhr Wilders. De islam is een politieke oorlogsideologie. Daar heeft Wilders het over en niet over die ?vreselijke moslims?. De Koran staat overigens bol van oorlog, dood en verderf van anders gelovigen.

Michel, Baarn op 01-12-2009, 09:53

?Links (D66, GL, PvdA, PvdD, SP) blijft met 65 of 68 zetels op volle sterkte?

Wat is er links aan D66? En sinds wanneer is de Pvda teruggekeerd op de linkse weg?
Beide partijen zijn gewoon neo liberaal en onderling uitwisselbaar met de Vvd, ik denk dat als men reëel bekijkt wat men vroeger links noemde alleen de Sp en misschien de PvdD overblijven, dus links is eigenlijk bijna ter ziele.

Gerard, Dordrecht op 01-12-2009, 09:53

Fatsoen moet je doen? Wie zei ook al weer: "het 2de referendum hoeft niet plaats te vinden want IK ben voldoende aan de bezwaren van de nederlanders tegemoet gekomen: we krijgen geen europees vlaggetje en geen europees liedje!". Fatsoen? Normen en waarden? We zijn toch niet gek?

rancuneuze pepeveeer, ENSCHEDE op 01-12-2009, 09:46

Als het CDA het lef heeft om het thema van de PVV over te nemen en op moedige wijze Islam in Nederland gaat bestrijden, is er nog enige kans dat het CDA overleeft. Zo niet, dan gaat het CDA ten onder door de groei van de PVV of het gaat ten onder door de islamisering in Nederland en worden de kerken omgebouwd tot moskeeën. Met andere woorden, het is prima als een partij wakker wordt, maar dan moet deze partij wel met het goede been uit bed stappen. En hier lijkt het helaas, helaas nog niet veel op.

Bukowsky, Santiago op 01-12-2009, 09:46

Niet alleen is Wilders in naam van Joodse komaf (bron Nationaal Archief), maar is hij sterk gelieerd aan (lees : gefixeerd op/ geobsedeerd door) zowel de staat Israel, als met het extreemrechtse politieke gedachtegoed van groepen radicale Joodse kolonisten. De parallellen tussen de wijze, waarop door dezen tegen de Palestijnen in Israel wordt aangekeken, en de wijze waarop door Wilders tegen de EU-Islamieten wordt aangekeken zijn opvallend : Beide bevolkingsgroepen dienen gedeporteerd te worden, want beide bedreigen de oorspronkelijke nationale cultuur. Veel gelijkgestemde, rechtse Bible Belt Christenen zijn derhalve potentiële PVV-stemmers.

Robert Bleeker, Hoofddorp op 01-12-2009, 09:40

De kiezer is de grootste concurrent voor het CDA!!

Cor, Etten-Leur op 01-12-2009, 09:34

Beste meneer Snel, de moslims in Nederland hebben het zodanig goed dat ze nog steeds jaarlijks bij vele duizenden binnenkomen. Misschien kunt u eens kijken naar wat uw broeders ondervinden in de moslimlanden. Minachting tot soms uitroeiing is hun deel. Ik zou mij daar maar eens wat drukker over maken dan uw haatzaaierij naar Wilders toe.

Frank, Rotterdam op 01-12-2009, 09:34

Plaats een reactie

U hebt geen naam ingevoerd.

U hebt geen woonplaats ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

U hebt geen reactie ingevoerd.

Uw reactie is te lang.

Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

Stuur artikel door

Verstuur dit artikel naar

U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

Uw gegevens

U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

counter
Opinie

Podium

Het woord zegt het al; 'podium' is het onderdeel van Trouw waar het vrije woord klinkt. Het gaat om opiniërende gastbijdragen van specialisten of vakdeskundigen.

Opinie

Columnisten

De een is hoogleraar Nederlandse geschiedenis, de ander is televisierecensent en weer een ander is politiek journalist. Allen hebben ze één ding gemeen: columns schrijven.

Opinie

Commentaar

Van maandag tot en met zaterdag staat in dagblad Trouw het redactioneel commentaar. De hoofdredactie schrijft deze opiniërende analyse over onderwerpen uit de krant.

Opinie

Spotprenten

Tekenaars Len Munnik, Tom Janssen en Berend Vonk geven om de beurt hun visie op de wereld, gegoten in 16 bij 12 centimeter. Hier vindt u de tekeningen van de afgelopen week.

Opinie

Polderpeil

Is de PvdA te elitair? Is naaktzwemmen aanstootgevend? Hoe zinvol zijn gruwelijke beelden in de krant? Laat uw stem horen en bekijk de uitslagen van eerdere peilingen.

Weblogs

De blogs van Trouw

Vanuit diverse plekken op de wereld bloggen correspondenten over de meest uiteenlopende zaken. Maar ook op de Amsterdamse redactie worden blogs getikt.

Opinie

Brief Hoofdredacteur

De hoofdredacteur van Trouw geeft in een column wekelijks zijn visie op keuzes in de krant, wat er speelt binnen de redactie en onder de lezers.