Eerlijke toekomst gaat wat kosten
Herman Wijffels© ANP
De kloof tussen arm en rijk en tussen nu en een duurzame toekomst is ondanks crises te overbruggen.
Wij zijn als mensheid uit balans. Dat blijkt uit de klimaatcrisis, de natuurrampen, de schaarste aan water en energie en uit de financiële crisis die begon in de rijke landen en nu overal leidt tot verlies van banen, onzekere pensioenen en bezuinigingen in de publieke sector. De financiële crisis brengt ook economische crisis in ontwikkelingslanden: werk in de formele en informele sector gaat verloren, de stroom geld die migranten naar huis sturen wordt minder en ontwikkelingshulp loopt terug. De stress verslechtert de relatie tussen mannen en vrouwen: huiselijk geweld, vrouwenhandel en kinderprostitutie nemen toe. Een half miljoen vrouwen sterft jaarlijks onnodig rond hun bevalling en twintig keer zoveel kinderen sterven aan onnodige ziektes.
Wie het vandaag de dag over ’de’ crisis heeft, mag niet vergeten dat het mondiale klimaat en armoede in ontwikkelingslanden onlosmakelijk verbonden zijn aan onze economie. We zijn als mensheid onderling verbonden en gezamenlijk verantwoordelijk. Dit is in lijn met de Earth Charter. De verschillende crises zijn alleen vanuit dit perspectief en in samenhang met elkaar oplosbaar.
Duurzaam vervoer is hard nodig.
Dit afgelopen jaar werd maar 3 miljard dollar besteed aan de bestrijding van de voedselcrisis en 18 duizend miljard dollar voor de ondersteuning van banken en bedrijven. Al met één procent van dit enorme bedrag (180 miljard) komen de in 2000 geformuleerde millenniumdoelen en het klimaat een heel eind op weg. Dat bewijst dat de kloven tussen rijk en arm en tussen nu en een duurzame toekomst zijn te overbruggen.
Grootscheepse investeringen in armoede en klimaat zijn urgent. Op de klimaattop in Kopenhagen in december moeten harde en heldere afspraken gemaakt worden, in lijn met de millenniumdoelen. Ook zullen we in 2010 binnen de Wereldhandelsorganisatie een eerlijke nieuwe mondiale deal moeten sluiten met aandacht voor het integreren van de eisen van klimaat en armoede in de gehele productketen.
Een duurzame toekomst vraagt grote investeringen: in onderwijs en opleiding en in kennis en technologie die ten dienste staat van de mens en aarde. Speciale aandacht verdient onderwijs en opleiding voor meisjes: een bewezen effectieve manier om hen economisch en politiek actief te betrekken, de bevolkingsgroei terug te dringen en de schrijnende ongelijkheid tussen vrouwen en mannen op te lossen. Meisjes én jongens verdienen gelijke kansen en een duurzaam toekomstperspectief, want samen zullen zij de leiders van straks zijn. Het geld is er als we het willen, dat heeft de financieel-economische crisis bewezen. Nu gaat het om de bereidheid te investeren in een duurzame toekomst, daar en hier.
Zowel grote maatregelen vanuit de politiek en bedrijven als individuele actie zijn onontbeerlijk. Er zijn al veel oplossingen: van energie-neutraal wonen en werken tot duurzame voedsel en kleding. Reizen met openbaar vervoer. Minder vlees en vis - of vegetarisch eten. Minder wegwerpartikelen. Groene infrastructuur en banen. De mogelijkheden om te leven vanuit verbondenheid en verantwoordelijkheid voor de effecten van onze beslissingen zijn voorhanden. Door op innovatieve wijze verbanden te leggen tussen ons handelen, andere mensen, en de aarde kunnen we bijdragen aan een duurzame toekomst.
Bij het initiatief MYC4.com investeren particulieren en instellingen in kleine ondernemingen in ontwikkelingslanden, die te groot zijn voor een microkrediet maar essentieel voor het opbouwen van economische en sociale infrastructuur. Hierdoor ontstaat een band tussen gelijkgestemden in Noord en Zuid op een economische basis. Voor de band tussen de mens en zijn planeet is gewenst dat het onderscheid tussen producent en consument verdwijnt en plaatsmaakt voor ’prosumenten’. In het initiatief ’People 4 Earth’ werken producenten, consumenten en NGO’s samen aan een systeem om de duurzaamheid van producten transparant te maken.
Burgers, bedrijven, bestuurders en leiders moeten het pad naar duurzaamheid vorm geven als uitweg uit de crisis. Met een einde aan armoede en het begin van een duurzame toekomst komt de mensheid in balans.
Dit artikel is mede-ondertekend door Sylvia Borren, voorzitter van EEN, het initiatief van het Nederlands Platform Millenniumdoelen, een samenwerkingsverband van 60 maatschappelijke en ontwikkelingsorganisaties. En door oud-bankier Herman Mulder en publicist Rindert de Groot. Allen zijn ’Worldconnector’. Zij zetten zich in voor een duurzame, rechtvaardige en vreedzame wereld. Meer info: www.worldconnector.nl en www.EEN.nl
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Herman Wijffels is hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering
Reacties (28)
Het kapitalisme en het huidige financieel systeem hebben hun doel bereikt en vormen nu een rem op de vooruitgang.
Om de problemen op te lossen zullen we toe moeten naar een samenleving waarin er wel degelijk vooruitgang is en de problemen op een positieve manier worden opgelost. En geloof mij, met geld lossen we het niet op, we moeten de handen uit de mouwen steken !
Hoe dan, zul je zeggen ? Laat alles los wat je bindt aan het denken vanuit het kapitalistisch stelsel en lees mijn boek 'Hoe we de wereld kunnen redden, de spirituele samenleving' en je zult verbaasd staan om te vernemen dat er wel degelijk een echte oplossing is.
P.A. van Doorn, Amersfoort op 14-11-2009, 19:01
@ Kees Jansveld bij MyC4 wordt juist uitgegaan van de initiatieven van mensen zelf ipv opgelegde plannen. Je kan enkel investeren in plannen van ondernemers, de investeerders kunnen rente vragen maar niet vertellen hoe je een winkel in Ghana of Kenya runt.
@ Kroll spiral dynamics is naar mijn mening een theorie zoals vele andere, een handig hulpmiddel bij analyses niet meer niet minder. Gebruik van een theorie ontslaat je nooit van zelf nadenken over de uitkomsten. Niet nadenken kan kostbare gevolgen hebben, zie de huidige economische recessie (= niet nadenken over de uitkomsten van economische modellen en theoriën).
Krispijn Beek, Rotterdam op 28-10-2009, 23:35
Breng eerste de jeugd maar eens respect bij door hen te laten voelen (niet meedelen -belachelijke enquetes op school- maar laten ervaren) hoe je respect verdient. Werken -op alle niveaus- waarderen omdat overal en alle handen helpen ongeacht het prijskaartje (salaris). Vergt inzicht en ontwikkling van jeugd. Huidige stimulans (ga uit van het geld) houdt graaicultuur gaande. Respect voor de wereldburger begint bij respect voor mensen dagelijks nabij. Eerlijk geld en een verdiende welvaart is dan logisch gevolg. Zonder respect geen eerlijk delen. Zonder streven geen resultaat. Doen en ervaren, respect en daarna waarderen. In die volgorde.
moeder, leeuwarden op 28-10-2009, 09:56
Veel elite en anderen weten niet eens waar ze mee bezig zijn. Ik zie dat dagelijks om me heen op posten waar het er minder op aan komt. Voorbeeld: Je voorziet mensen in hun branche van info die de media vaak niet halen. Als je na maanden vraagt wat ze ervan vonden, dan blijkt dat het drukke leven ze zo opslokt heeft, dat ze geeneens tijd hebben om door een andere bril te kijken. Volgepompt met politiek gekleurde informatie, zijn veel wetenschappers en politici geïndoctrineerd, en denken dat ze met topsalarissen (gelegaliseerde diefstal ten koste van anderen) belangrijk zijn. Russische roulette in het groot, tussen in stand gehouden klassen !
Theo Stam, Amsterdam op 24-10-2009, 12:53
correctie: Deze Carlos de Bourbon etc. is de zoon van Prinses Irene, niet haar ex-man.
Krolll, Haarlem op 23-10-2009, 23:45
Laat de elite eerst eens eerlijk worden.
Empirisch bewijs toont aan dat er geen klimaatcrisis is! Ipcc rapporten zijn puur politiek, met geselecteerd ondersteunend alarmistich onderzoek, dat al aangetoond(!) frauduleus is.
Dan is de vraag: waar willen we aanpakken? Vervanging van fossiele brandstoffrn om de afhankelijkheid daarvan te verkleinen, prima. Maar er is geen goed alternatief op dit moment.
Beperking van de bevolkingsgroei ivm exponentiele groei van ge- en verbruik van grondstoffen en leefruimte. Prima. Vergt wel grotere bestaanszekerheid in de derde wereld.
Maar waarom streeft men in Nederland dan nog immer bevolkingsgroei na??
curvedwater, utrecht op 23-10-2009, 16:25
Een fundamenteel nieuwe benadering van het armoedevraagstuk laat Herman Wijffels onbelicht. Een strategie van gelijkwaardigheid in partnerschap, waarbij plannen niet gemaakt worden door de westerse wereld, maar door de mensen zelf blijkt in de praktijk vele malen effectiever te zijn dan de top-down benadering die al 60 jaar wordt toegepast. Lees verder bij www.thp.org.
Kees Jansveld, Eindhoven op 23-10-2009, 11:51
@Krolll:SD is een poging tot praktische uitwerking van wetenschappelijke inzichten van Clare Graves, een zeer begaafd hoogleraar, over de vorming en evolutie van wereldopvattingen. Een dergelijke uitwerking levert altijd het gevaar op dat abstractie één op één vertaald lijkt te worden in gedrag, en dit laatste vervolgens opgevat als mogelijke blijk van moreel gewenste houdingen. Een euvel wat vaker samengaat met opvattingen over de wereld, maar dat maakt Herman Wijffels daarmee nog niet eng. Integendeel zou ik haast zeggen. Ook dit stuk van hem getuigt van helderheid inzake gewenste doelen, die ik toejuich, nog los van de gedachte oorzaken.
Ivo Vos, Dodewaard op 22-10-2009, 20:16
...En dan maar hopen dat een redactielid van Trouw iets doet met de informatie over Wijffels en Spiral Dynamics. Misschien helpt het als iemand de moeite nam een interessant artikel van de Stichting Skepsis over Wijffels, Stichting de Baak en SD leest: www.skepsis.nl/andrewcohen.html
Krolll, Haarlem op 22-10-2009, 19:15
Instemming met het stuk van Wijffels c.s. Opmerkingen:
1. De miljardensteun aan de "systeem"banken moeten de overheden lenen: d.w.z. toekomstige generaties worden ermee opgezadeld en de huidige overheden worden vleugellam (want straatarm) gemaakt.
2. De fysisch-ecologische grenzen van de aarde zijn bereikt, c.q. overschreden. De druk op de aarde moet verminderen door bevolkingsafname, minder consumeren en het inzetten van al ons technologisch denk- en doevermogen voor milieu-ontlastende technologie. Geen technologieontwikkeling voor verhoging van de arbeidsproductiviteit.
Paul de Jongh, Den Haag op 22-10-2009, 17:26
Mijnheer Wijffels is een hele enge mijnheer. Hij is een aanhanger van de 'Spiral Dynamics' theorie. Samen met o.a. de ex-man van prinses Irene, Carlos de Bourbon Parme zit hij in het Counsel of Wisdom van het 'Center for Human Emergence'. Het zijn lieden die menen dat ze een hogere staat van bewustzijn hebben ontwikkeld dankzij Spiral Dynamics, een theorie die mensen onderverdeeld in acht groepen, of typen van leiderschap, ieder met een eigen kleur. Critici waarschuwen dat aanhangers van de theorie zich als uebermenschen kunnen gaan gedragen. Op de politie Academie bevinden zich inmiddels ook aanhangers van SD. Heel eng allemaal.
Krolll, Haarlem op 22-10-2009, 16:04
I.t.t. de meeste reageerders hier, ben ik ervan overtuigd dat de door Wijffels benoemde problemen ook echt opgelost gaat worden, net zoals de problemen van de 19e eeuw in de 20e opgelost zijn. Tenminste, als we de social-cycle theorieën mogen geloven. Betekent wel dat er eerst een opschoning van de elite moet komen d.m.v. oorlog of revolutie (zie 1789, 1914), waarschijnlijk gevolgd door een periode van politieke instabiliteit (zie 1848 en 1945). Kortom lezers, nog even 50 à 60 jaar geduld, maar dan is het zover! Blijf optimistisch!
Jan, Amsterdam op 22-10-2009, 12:17
Een mooi holistisch verhaal, fraai gelardeerd met veel schuldbewustzijn en met uitzicht op een duurzame hemel-op-aarde. En natuurlijk hangt alles met alles samen, hebben we op te grote voet geleefd en zal men het kalmer aan moeten gaan doen. Maar wie alle leed van de wereld in 1 mandje van prosumenten doet, loopt het risico dat alles in de modder valt.
Ergens verstopt in de tekst staat: ..'de bevolkingsgroei terugdringen...', alsof dat een bijkomstigheidje is. Maar hoera- het staat er! Alle mooie idealen als duurzaamheid, consuminderen, solidariteit verdrinken in de exponentiële bevolkingsgroei in Z-Amerika, Afrika, India, de Orient etc.
Ben Zot, Zottegem op 22-10-2009, 09:11
... sie tranken heimlich Wein und predigten öffentlich Wasser (Heine).
JW, IJmuiden op 21-10-2009, 23:31
HW heeft gelijk: de geldcrisis is een symptoom van een complex en wereldwijd probleem, dat met de kwalificatie "onevenwichtig" exact wordt gekarakteriseerd. De rijke westerse landen hebben van het stellen van prioriteiten geen kaas gegeten. De millenniumdoelen die in 2015 gehaald moeten worden, zijn vanaf het begin al in de marge van de politieke besluitvorming verzeild geraakt. Banken en multinationals doen net alsof de wereld van hen is. Het graaigedrag gaat gewoon verder en zo sleept de westerse meute zich van crisis naar crisis. Is het dan wonder dat bepaalde moslimgroepen zich met hand en tand verzetten tegen deze corrupte bende?
F.M. Vermeulen, Roosendaal op 21-10-2009, 23:28
@Barend L.A.
Ik ben het eens met de stelling die je poneert.
Echter, het één sluit het andere niet uit en de strekking van het artkel van Wijffels heeft mijn volledige instemming.
Wanneer we afwachten totdat alles wat ons dwarszit opgelost is, komen we geen steek verder.
AJ
AJ, Zoetermeer op 21-10-2009, 17:35
Marcel, A'dam
Ik woon niet in NL. Dankzij mijn PC kan ik mijzelf van een respectabel (voor NL'se begrippen minimum) inkomen voorzien...? Ik weet waar de lokale bevolking hier van rond moet komen. Ik ken de 'eisen' die de EU aan dit land stelt. Ik weet dat het natuurlijke evenwicht dat er jarenlang was, nu wordt verstoord. Ik stoor mij aan NL'ers die hier voor 'een prikkie' een tweede huis kopen. Daardoor is de markt voor lokale jongeren verziekt: zij kunnen geen eigen huis meer betalen. De NL'se makelaars hebben de prijzen onbereikbaar opgedreven. NL'ers eten van twee walletjes. Ze schrijven zich hier in en laten zich in NL niet uitschrijven.
Theo, G.T. op 21-10-2009, 17:35
Het is een lovenswaardige visie, maar een beetje gericht aan een verkeerd publiek. In plaats van de Trouwlezer te bestoken zou toch vooral de bankensector en andere grootverdieners eens in de ogen gekeken moeten worden. (NB: de crisis is geen complot, maar gewoon menselijke hebzucht!) In amerika is net besloten weer bonussen uit te betalen op een ongekende schaal (GS lijkt zelfs meer bonussen uit te betalen dan ze staatssteun kreeg). Als je de wereld wilt veranderen begin bij jezelf. Wijfels staat voor de bankaire wereld - praat die maten maar eens in de juiste richting in plaats van ontslagenen etc. We zullen veranderen, maar nu zij eerst?
JvG, Groningen op 21-10-2009, 17:35
Duurzaamheid klinkt prachtig. Maar als iedereen plotsklaps "duurzaam" begint te leven, stort de economie volledig in elkaar. De economie is ingericht op de spilzieke consument.
Want wat gebeurt er als iedereen nu eens besluit de auto te laten staan, naar z'n werk fietst ipv met de auto, en bijvoorbeeld de komende twee jaar geen auto's, nieuwe TV's, computers of nieuwe kleding koopt in de komende twee jaar, behalve ter vervanging van kapotte exemplaren? Geen sterke drank drinkt, geen frisdrank meer?
Bert, Amsterdam op 21-10-2009, 17:17
@Theo, G.T. op 21-10-2009, 11:53
"Bovendien geloof ik niet dat burgers van één van de rijkste landen ter wereld - Nederland - bereid zijn iets van hun 'rijkdom' te delen."
Een betere wereld begint bij jezelf. Dus gooi eerst die PC maar eens uit uw raam !
Marcel, Amsterdam op 21-10-2009, 15:12
Zoals kwakzalver die tegen alle kwalen zijn wonderolie aanprijst, beschikt hoogleraar Herman Wijffels klaarblijkelijk over een panacee tegen huiselijk geweld, ontwikkelingsproblematiek, duurzaamheid, kinderprostitutie, maatschappelijke ongelijkheid en de klimaatcrisis.
Echte medicijnen werken hooguit tegen enkele kwalen.
Ik vind de kwakzalver met de wonderolie overigens beter. Die wordt doorgaans namelijk niet met publiek geld betaald.
Harke Ploegstra, Delft op 21-10-2009, 14:59
We blijken een belastingparadijs te zijn (zie Zembla van 18/10/2009).
Waarbij o.a.de ontwikkelingslanden miljarden aan inkomsten mislopen.
Daarbij lopen we ook als 'BV Nederland' 16 miljard mis.
Misschien handig om eerst hier wat aan te doen?
Barend Linksachterin, Den Haag op 21-10-2009, 14:59
Vertel dit verhaal maar aan Balkenende en de EU. Het Lissabon akkoord staat haaks op wat de heer Wijffels hier propageert. Het akkoord wil ten kosten van milieu én mens van de EU één groot economisch bolwerk maken. Economische groei: dáár gaat om! Als de EU bereid is het tij te keren op de wijze waarop hier wordt voorgesteld, zal de economische groei stagneren. Dat daardoor de duurzaamheid vergroot en de toekomst voor de mens verbetert, willen de huidige EU politici niet weten. Bovendien geloof ik niet dat burgers van één van de rijkste landen ter wereld - Nederland - bereid zijn iets van hun 'rijkdom' te delen. Zij willen alleen maar meer!
Theo, G.T. op 21-10-2009, 11:53
Goed integer stuk.
Als Herman Wijffels nu eens een pact zou sluiten met Marcel van Dam en de PvdA van haar verfoeilijke neoliberale koers zou kunnen afhouden kan geloofwaardigheid van de partij misschien nog enigszins gered worden.
Het is tenslotte de huidige neoliberale insteek die de armoedekloof heeft veroorzaakt.
Slachtoffers van dit systeem vind je ook in eigen land.
Joop Schouten, Hoorn op 21-10-2009, 10:47
Als leden van de elite, die er zelf lekker op los leven, matigheid preken, zal dat wel voor de 'little people' bedoeld zijn. Herman Wijffels, die ons ook nog met dit rampkabinet heeft opgezadeld, behoort tot de elite.
boris, Haarlem op 21-10-2009, 10:37
Prima initiatief, maar zorg in elk geval voor de juiste connecties!!
http://www.worldconnectors.nl/ moet het zijn ipv http://www.worldconnector.nl/
Peter, Utrecht op 21-10-2009, 09:47
Nobele ideeen. Maar de macht is nu in handen van elites die het GROTE GRAAIEN tot hun devies en praktijk hebbn gemaakt. Ze hebben zelfs bewust de crisis veroorzaakt. De inkomensongelijkheid in NL en in de wereld neemt toe. De ontwikkeling is dus tegengesteld aan dit pleidooi. Deze elites hebben getoond nimmer te willen luisteren en zeer bedreven te zijn in het valse spel. Ze hebben ook geljk. Want als je besluit de wereld om zeep te helpen dan kun je maar beter je kas spekken. In de crisis kun je dan het bezit van anderen opkopen, en de bedrijven. Zo maak je de anderen van je afhankelijk. De vraag is alleen waar de lui dan nog kunnen leven?
Maria, Amsterdam op 21-10-2009, 08:11
Nobele ideeen. Maar de macht is nu in handen van elites die het GROTE GRAAIEN tot hun devies en praktijk hebbn gemaakt. Ze hebben zelfs bewust de crisis veroorzaakt. De inkomensongelijkheid in NL en in de wereld neemt toe. De ontwikkeling is dus tegengesteld aan dit pleidooi. Deze elites hebben getoond nimmer te willen luisteren en zeer bedreven te zijn in het valse spel. Ze hebben ook geljk. Want als je besluit de wereld om zeep te helpen dan kun je maar beter je kas spekken. In de crisis kun je dan het bezit van anderen opkopen, en de bedrijven. Zo maak je de anderen van je afhankelijk. De vraag is alleen waar de lui dan nog leven kunnen?
Maria, Amsterdam op 21-10-2009, 08:11
Plaats een reactie
Stuur artikel door