Met een groen etiket is het probleem niet weg
Een verse lading mest wordt in Zeewolde voor energiewinning naar de vergister vervoerd. © Trouw
Gerelateerde artikelen
De nieuwste trend in duurzaamheid is energie opwekken uit mest. Het heet ’groen’, maar is net zo vervuilend als energie uit kolen.
De gemeente Zeewolde gaat een hele wijk verwarmen met behulp van een mestvergister bij een lokale boer (Trouw, 9 feb). Het goede voorbeeld, schrijft de krant. Maar het goede voorbeeld voor wat? Mestvergisting is niets meer dan een eindbewerking van een restproduct uit een ernstig vervuilende industrie. De overheid bestempelt deze vorm van energiewinning dan wel als ‘groene’ energie, maar ‘groen’ is mestvergisting allerminst. Onder de huidige omstandigheden is het eerder net zo vervuilend als energie uit een kolencentrale.
Nederland zit al decennialang in de maag met zijn mestproblematiek. Een immense veestapel (500 miljoen dieren per jaar) produceert maar liefst 70 miljard kilo mest per jaar, 4000 kilo per Nederlander. Het resultaat is een bijna onbeheersbare uitstoot van ammoniak en broeikasgassen, met alle gevolgen voor natuur en klimaat.
Het is de sector er veel aan gelegen om deze problemen weg te poetsen onder de groene vlag van duurzaamheid. Maar een systeem dat in zijn volle omvang bijdraagt aan de opwarming van de aarde laat zich niet verduurzamen met doekjes voor het bloeden.
Mest als grondstof voor energie ís niet duurzaam. Allereerst omdat het structurele mestoverschot wordt veroorzaakt door de brute verstoring van de natuurlijke kringloop. Nederland importeert enorme hoeveelheden veevoer uit Latijns-Amerika. Bij de productie van dit veevoer wordt op grote schaal gebruik gemaakt van energieverslindende kunstmest, op landbouwgrond waarvoor miljoenen hectares tropisch regenwoud zijn gekapt. Bij die kap, die zich nog altijd voortzet, komen eveneens grote hoeveelheden CO2 vrij.
Dan de koeien zelf: die stoten bij het herkauwen flink methaan uit, een broeikasgas dat 23 keer schadelijker is dan CO2. De veehouderij is zo verantwoordelijk voor maar liefst 18 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Veel meer dan die van verkeer en vervoer (13 procent.
Om de duurzaamheid van mest te beoordelen, moet je de productie van vlees en zuivel in zijn totaliteit bezien. Dan wordt duidelijk dat de verwoesting van biodiversiteit en de uitstoot van broeikasgassen in de productieketen van dierlijke eiwitten buitenproportioneel is, en bij lange na niet kan worden goedgemaakt door de opwekking van energie uit het uiteindelijke restproduct, om een woonwijk te verwarmen.
Duurzaamheid houdt niet op bij natuur en klimaat. De pogingen om een deel van de problemen van de veehouderij op te lossen, staan haaks op de oplossingen die nodig zijn voor andere pijnpunten, zoals het wereldvoedselvraagstuk en het welzijn van de dieren.
Grootschalige mestvergisting is alleen mogelijk als de mest wordt opgevangen in een kelder, en alleen lucratief als koeien zoveel mogelijk op stal worden gehouden. Dat druist lijnrecht in tegen het welzijn van melkkoeien, die beter af zijn in de wei.
Minstens zo prangend is de structurele honger in de wereld. De VN gaf jaren geleden al aan dat de consumptie van vlees en zuivel in het rijke Westen sterk zal moeten dalen om alle monden in de wereld te kunnen voeden. Als we straks ook voor de energievoorziening nog afhankelijk worden van de veestapel, raakt het oplossen van de voedselcrisis pas echt uit beeld.
’Integrale duurzaamheid’ is tegenwoordig het toverwoord in het overheidsbeleid, met aandacht voor mens, milieu, natuur en dierenwelzijn. Maar in de praktijk is er geen enkele bereidheid om de grote problemen op het gebied van klimaat, natuur en voedselvoorziening écht in hun samenhang te bezien.
Wie de klimaatcrisis duurzaam wil bestrijden, zal alle factoren in ogenschouw moeten nemen. Van de veroorzakers van uitstoot van broeikasgassen tot de ongelijke verdeling van voedsel in de wereld. Zolang dat niet gebeurt, is een ‘duurzaam product’ als ‘groene energie’ uit mest niet meer dan een schijnoplossing.
Gemeenten moeten in hun zoektocht naar duurzaamheid niet kritiekloos aanhollen achter de energiebedrijven. Laat ze liever investeren in zonnepanelen. Alles beter dan in mest.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (5)
De onwaarheden uit het BIO-INDUSTRIE-woordenboek kunnen weer uitgebreid worden met deze nieuwe kreet: duurzame energie. Veel geld wordt er uitgegeven om de consument te overtuigen dat vlees, eieren en zuivel okay zijn. Het groene V’tje wordt te pas en te onpas op producten geplakt. Woorden als legbatterij zijn taboe in dure folders van de europese cie. en worden vervangen door 'kooieieren' bio-industrie heet 'ketengestuurde dierlijke produktie', alle pesticiden heten voortaan 'middelen' en de zwaar vervuilde mest geeft nu 'duurzame energie'. Wat een minachting tegenover de goedwillende burger die het theezakje nog wil scheiden.
m.a.stolp, loon op zand op 22-02-2009, 16:10
Minder vlees eten, elders op de site een 'mysticus; die voor grotere soberheid pleit, de zondagextremisten (volgens Ephimenco) die de zondag weer stil willen: de economische crisis komt als een godsgeschenk voor mensen die vooral anderen willen vertellen hoe ze moeten leven. En waarop baseren ze hun dromerij? Op God, wiens bestaan nog nooit is aangetoond en op een CO2-verhaal dat ook nog steeds onder vuur ligt, al willen velen dat niet onder ogen zien. Angstdromen en fantasieën: het beste recept voor een dictatuur met permanente armoede. Alleen die armoede zal duurzaam blijken.
Fred, Leiden op 17-02-2009, 21:41
Ondanks alle mooie duurzaamheidspraatjes van het kabinet, komt het steeds weer neer op een van de kleinste Kamerfracties om het grootste probleem van onze tijd - hoe houden we deze planeet leefbaar voor al zijn bewoners - op de politieke agenda te zetten. De Partij voor de Dieren toont daarmee veel meer visie dan met name de coalitiepartijen. Ook om de economische crisis op te lossen, moeten we terug naar de basis: de aarde waarop en waarvan we met z'n allen leven. The big issue!
Daniëlle, Lemmer op 16-02-2009, 13:10
@ De Witt, Voordat er een kernenergie centrale staat in Nederland zijn we 15 jaar !!! Verder. Dan hebben zonnepanelen allang gridpariteit, en dus hebben we een nutteloze centrale gebouwd waar de overheid heel veel belasting geld in gestoken heeft!
De goede reden om in andere energie te investeren s niet het millieu, maar het feit dat grondstoffen eindig zijn en veelal uit heel onzekere gebieden komen. Zoek maar eens op wie er Uranium leveren, hoeveel centrales er gebouwd worden, hoeveel er beschikbaar is en wat er dan over 15 jaar met de prijs van Uranium gebeurd is....
Jan, Warsaw op 14-02-2009, 18:08
Of kernenergie natuurlijk, maar ik wil u vooral feliciteren, want zoals elders in deze krant valt te lezen is de indoctrinatie van onze jeugd over het klimaat inmiddels totaal. Verder leren ze niets meer - dag Nederland kennisland - maar dat was geloof ik ook de bedoeling.
de witt, deventer op 14-02-2009, 12:48
Plaats een reactie
Stuur artikel door