Grens aan de vrijheid van meningsuiting (opinie)
Elk recht moet verenigbaar zijn met vrijheid van de ander. Dat mag je onderzoeken, ook in zaak-Nekschot.
Wat is er aan de hand in dit land? Advocaat Plasman spreekt in het kader van de rechtszaak tegen de Rotterdamse kunstenaar Jonas Staal over het risico van een ’gevaarlijk precedent’. Wanneer het openbaar ministerie onderzoek doet naar strafbare feiten door de cartoonist Nekschot en dat wordt verdedigd door minister Hirsch Ballin, dan buitelen de woedende reacties over elkaar.
Je krijgt de indruk alsof er maar een fundamenteel recht bestaat, namelijk de vrijheid van meningsuiting, en dat het einde van de rechtsstaat nabij is als daaraan ook maar enigszins wordt getornd. Dergelijke overtrokken reacties getuigen van weinig of geen begrip van wat een fundamenteel recht eigenlijk is.
Recht is een ’relationeel’ begrip. Het is maar zelden zo dat aan de zijde van de drager van dat recht de bevoegdheid ligt en aan de zijde van alle anderen louter de verplichting. Dat behoeft enige uitleg.
Neem een eenvoudig recht zoals het recht je vrijelijk te verplaatsen binnen de grenzen van je staat (artikel 13, Universele Verklaring van de Rechten van de Mens). Ik mag op een mooie voorjaarsdag een fietstocht maken in Zuid-Limburg. Maar de overheid heeft het recht delen van de openbare ruimte daar af te sluiten, zoals gebeurde om president Bush te beveiligen bij zijn bezoek aan de begraafplaats te Margraten.
Nu iets ingewikkelder: het recht op vrijheid van godsdienst. Op grond daarvan mag iedereen zelf zijn godsdienst belijden en godsdienstige overtuiging in praktijk brengen. Toch zal niemand beweren dat het recht hier volledig aan de zijde van de drager van die vrijheid ligt en verplichting geheel aan de zijde van alle anderen, inclusief de overheid. Daarom bepaalt artikel 9 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens dat de godsdienstvrijheid door de wet kan worden beperkt in het belang van openbare orde, gezondheid en goede zeden.
Vinden we dat raar? Helemaal niet. Wanneer binnen bepaalde godsdienstige kringen de opvatting leeft dat hun kinderen niet tegen bepaalde ziekten moeten worden ingeënt, dan is het helemaal niet vanzelfsprekend dat hun wensen onmiddellijk gehonoreerd moeten worden. Een extremer voorbeeld: een bepaalde godsdienst schrijft mensenoffers voor en sommigen binnen die godsdienst stellen zich daar graag voor beschikbaar, met het oog op hun toekomstig heil. Acceptabel vanwege de godsdienstvrijheid?
Voor nagenoeg alle rechten geldt dat zij alleen kunnen worden uitgeoefend voor zover zij verenigbaar zijn met de rechten en vrijheden van anderen. De overtrokken reacties op het optreden van het Openbaar Ministerie doen het echter voorkomen dat vrijheid van meningsuiting heel bijzonder is en geheel anders van structuur.
Al op het eerste gezicht is dat onjuist. In het Europese Verdrag is de vrijheid van meningsuiting (art. 10) geclausuleerd: de uitoefening van deze vrijheid kan worden beperkt indien noodzakelijk in het belang van (onder andere) nationale veiligheid, goede zeden, bescherming van de goede naam, verspreiding van vertrouwelijke informatie.
Maar ook bij nader inzien is evident dat de reikwijdte van de vrijheid van meningsuiting niet onbeperkt kan zijn, maar wordt begrensd door belangen van anderen. Hoe die grens precies getrokken moet worden, is meestal vooraf niet te bepalen en er bestaan belangrijke verschillen tussen rechtstelsels over waar die grens feitelijk ligt.
Een belangrijk criterium voor rechters is de mate waarin een gewraakte uiting bijdraagt aan het publieke debat. Zo zou je kunnen roepen dat de Oranjes malafide zakkenvullers zijn, maar ook dat het koningshuis te veel geld kost en dat daarom het staatsbestel hervormd moet worden tot een republiek. Slechts in een verwijderde zin kun je de eerste bewering opvatten als bijdrage aan het politieke debat terwijl daarover in het tweede geval geen twijfel kan bestaan.
Op grond van dergelijke verschillen valt het willens en wetens verspreiden van leugens en van smaad en het aanzetten tot haat zeker niet, maar bijdragen aan het publieke debat zeker wel onder de reikwijdte van de vrijheid van meningsuiting. Of cartoons zoals die van Nekschot of de kunstwerken van Jonas Staal binnen de eerste dan wel de tweede categorie vallen, is aan de rechter.
Sommigen echter stellen dat er helemaal geen twee categorieën zijn en dat de vrijheid van meningsuiting onbegrensd is, zonder dat de grenzen moet bewaken. Die opvatting getuigt van zo weinig begrip van wat een ’recht’ is, dat ik vermoed dat er iets anders aan de hand is. De vrijheid van meningsuiting wordt misbruikt om een bepaalde bevolkingsgroep in diskrediet te brengen en daartoe is het verabsoluteren van die vrijheid dienstig.
Nederland is, zoals minister Hirsch Ballin in een ander verband stelt, altijd een land van minderheden geweest. Het is inderdaad de taak van de overheid om – in de woorden van het Europees Verdrag – ’de goede naam of de rechten van anderen’ te beschermen.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (58)
Ik begrijp nog steeds niet in Nl dat jullie denken, dat jullie beperkt worden om jullie mening ergens over te mogen geven.In zo.n open en vrij land als NL.Een mening kan je ook uitspreken zonder mensen te beledigen of af te kraken en mensen op een hoop te gooien.achter velen meningen die ik lees zit vaak zo.n boosheid en frustratie dat de boodschap bij mij niet aankomt.en me meer en meer van het inheemse volk gaat afzetten.Je moet weten dat een immigrant echt wel weet dat ze in europa niet meer welkom zijnSoms is het wel eens goed om 5 min na te denken voordat je iets zegt.geen mening hebben is geen schande
J Wempe, Manizales Colombia op 01-06-2008, 10:54
Een goed betoog over de vrijheid van meningsuiting. Maar over de toepassing op Nekschot: oneens. De arrestatie, het verhoren de huiszoeking en het meenemen van de computer waren onevenredig. Of Nekschot de auteur van de gewraakte cartoons is, had op diverse manieren eenvoudig 2 jaar eerder kunnen worden vastgesteld.Het OM blijkt zijn internet-provider toen al benaderd te hebben. Maar wilde -wederrechtelijk- alle materiaal van de provider zonder dat zij een gerechtelijk bevel had. Voor andere zaken had het OM/de politie geen huiszoeking nodig: er is nog geen thoughtpolice of godsdienstpolitie in Nederland (in Saoedi-Arabie/Iran).
henk, amsterdam op 01-06-2008, 10:54
Een heel verhaal waarin Mertens aangeeft dat hij de rechten van gekwetsten hoger stelt dan de vrijheid van individuen om kritiek te leveren. Kritiek mag in de ogen van Mertens alleen als het zeer, zeer beschaafd is. Afschuwelijk. Eigenlijk is dit een heel eng betoog, waarmee Mertens elke dictatuur mee kan goed praten. Mertens is niet in staat verder te kijken dan de wettekst, en kan geen brug slaan naar een onderliggende filosfie. En al die boze reacties waren er trouwens vanwege de wijze van oppakken en vasthouden, niet vanwege een dagvaarding. Het stuk begint dus al met een leugen.
Tarak, Amsterdam op 01-06-2008, 10:53
Ik word een beetje moe van die artikelen van de Radboud universiteit. Geloof en wetenschap sluiten elkaar uit en dat laat dit artikel weer duidelijk zien. Omdat de Waarheid (dus geen geloof) onbekend is moet alles nog gezegd kunnen worden. Wetenschap zonder het vrije woord is geen wetenschap. Democratie zonder het vrije woord is geen democratie. Tenslotte begrijpt de auteur in het geheel niet wat vrijheid betekent: het vrij zijn van regels.
Fred K., Apeldoorn op 01-06-2008, 10:52
Indien Holman, van Gogh, Teewen c.s. de westerse beschaving representeren, dan zegt dit misschien iets over de toestand van die beschaving. Onze beschaving zie ik dan meer in Erasmus, Hugo de Groot en Thorbecke.
Johannes414, Den Haag op 01-06-2008, 10:52
Goed beargumenteerd artikel; je moet het lef maar hebben om tegen de heersende "vrije" mening in te gaan ! Veel fans van de vrije mening dulden blijkbaar geen andere mening.
pep, roosendaal op 31-05-2008, 18:23
Wetsartikelen tegen smaad moeten inderdaad vaker worden toegepast. Dat zal mensen moeten weerhouden van het doen van ongegronde aantijgingen betreffende "haat", "racisme" etc.
Ralf, Nijmegen op 28-05-2008, 21:52
Zullen we beginnen met rechtsgelijkheid? Imam El Moundi (homo's van de hoogste daken gooien) werd niet door een arrestatieteam van 10 man opgepakt en vrijgesproken van discriminatie en haat zaaien - eigenlijk was er sprake van een oproep tot moord. Maar o.h. mom van godsdienstvrijheid mogen religies discrimineren en hun intolerantie opdringen (vrouwen, homo's). Hoezo hebben de volgelingen van mythes meer rechtsbescherming? Ik wens een seculiere overheid en geen subsidie meer voor bijzonder onderwijs waar kinderen worden geïndoctrineerd met religieuze intolerantie. Vrijheid van meningsuiting is een waarborg voor het bewaken van uitwassen.
Ab, Amsterdam op 28-05-2008, 15:07
Een veel te ingewikkeld verhaal voor zo'n eenvoudige zaak. Nekschot moet ongestoord zijn plaatjes kunnen publiceren. Doet hij geen vlieg kwaad mee. Snapt de grootste onbenul.
Wim Lourens, Alphen aan den Rijn op 27-05-2008, 23:36
Het doet me eigenlijk bovenmatig veel plezier dat het aantal 'gepensioneerde zedenprekers' tussen de reacties op dit artikel miniem is. Er is nog hoop.
Ted Schrey, Montreal op 27-05-2008, 22:12
Ik hoop van harte dat GN veroordeeld wordt - eindelijk paal en perk aan de onbeschaafde grofheid. Ik hoop nog veel sterker dat GN een aanklacht indient tegen de Nederlandse overheid en een flinke schadervergoeding krijgt wegens buitenproportioneel geweld en onrechtmatige aanhouding. Dat is niet tegenstrijdig.
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 27-05-2008, 22:10
Ihgv vrijheid van beweging en godsdienst worden deze begrensd omdat een algemeen belang gediend wordt. Ihgv beperking van de vrijheid van meninsguiting wordt één groep tamelijk objectieve rechten ontnomen, om een andere groep op subjectieve gronden tegemoet te komen. Bovendien is er reeds sprake van wederkerigheid: vrijheid van godsdienst impliceert nl ook de vrijheid van gelovigen om kwetsende uitlatingen te mogen doen over ongelovigen, homo's en vrouwen, waarbij het fatsoen en eigen inzicht van de uiter de enige beperking zijn, niet de wet zelf.
rico, rotterdam op 27-05-2008, 22:00
Ik vind "malafide zakkenvullers" trouwens een pracht uitdrukking--lyrisch en toch aards, uit het leven gegrepen en, of het nou waar is of niet, het heeft het grote voordeel dat het eerlijk en welgemeend klinkt, wat je niet kan zeggen van academische taal,die, zoals dit artikel aantoont, vaak overkomt als kouwe week-ouwe havermoutpap. Malafide zakkenvullers --wat een oer-Hollandse taal. Het zou je maar gezegd worden. Reden te meer om vrijheid van meningsuiting als absoluut recht te handhaven. Au!! Wat kan de waarheid soms toch zeer doen.
Ted Schrey, Montreal op 27-05-2008, 17:48
Om als burger in een democratische staat mijn mening te kunnen vormen, bijv. om te bepalen op wie ik ga stemmen, heb ik het recht, zo niet de (morele) plicht om mij zo goed mogelijk te informeren. Daar hoort bij dat ik alle meningen (hoe abject ook) moet kunnen horen en op basis daarvan mijn eigen mening te vormen. Het recht op vrije meningsuiting is daarom geen doel op zich, maar een logisch gevolg van het recht op vrije "meningshoring" en meningsvorming. Wanneer deze vrijheid beperkt wordt, wordt mij de mogelijkheid ontnomen om volwaardig aan het democratische proces bij te dragen. De vrijheid van meningsuiting moet dus absoluut zijn.
Pieter, Utrecht op 27-05-2008, 17:25
Moet de vrijheid van meningsuiting worden beperkt? En zo ja, wanneer dan en op welke manier? Ik denk dat een criterium als gekwetst zijn niet kan gelden. De heer Rouvoet is gekwetst indien er wordt gevloekt. Dat is spijtig voor hem, maar biedt geen grond mij het vloeken te verbieden. En als ik dan vloek, dan ben ik geen liberale held of een strijder voor de vrijheid van meningsuiting, maar gewoon een onbeschaafd persoon. Dat lijkt mij straf genoeg voor een ieder weldenkend mens. M.a.w. als er geen vervolging is, dan vervalt het hele heldendom en blijft alleen het provocerende pubertje over.Provocerende pubertjes kan je het beste negeren.
Bert, Heerhugowaard op 27-05-2008, 17:22
De bewering dat Nekschot laf zou zijn omdat hij anoniem wil blijven slaat nergens op. Hij wil natuurlijk anoniem blijven omdat hij niet net als Van Gogh vermoord wil worden, maar dat vinden de critici van Nekschot zeker helemaal niet belangrijk. Nee, stel je voor dat een moslim zich beledigd zou voelen, dat is natuurlijk véél erger, en dat rechtvaardigt ongetwijfeld zo'n moord (wie kaatst moet de bal verwachten, volgens de PvdA). Nee, dan mijn complimenten voor de onvervalst linkse cartoonist Willem, die zich direct zonder aarzelen solidair met Nekschot verklaarde, ook al zal hij er ongetwijfeld een andere politieke mening op na houden.
Wim, Groningen op 27-05-2008, 17:19
Hoewel politici de cartoons van Nekschot smakeloos vonden moest de vrije meningsuiting prevaleren.De progressieve politicus wil tonen geen gevangene te zijn van een bekrompen opvoeding en culturele erfenis.Daardoor wijst hij elke morele maatstaf af.Taboes moeten worden opgeruimd, ook als grofheid het gevolg is.De vrijheid van meningsuiting is heilig ook als je jou naaste kwetst.De bijbel leert ons anders.Zo roepen progressieve intellectuelen de verloedering van de samenleving over zich af.Een beschaafd leven kan niet geleefd worden zonder taboes (uit: Beschaving of wat er van over is.Dalrymple)CDAer Hirsch Ballin hield zijn rug recht.
Johan Stegenga, Sassenheim op 27-05-2008, 17:19
Interessant, maar niet meer dan dat de visie van dhr. Mertens. Hij zal ook rekening moeten houden met het feit dat,Europese regelgeving en jurispredentie gaat boven Nederlandse regels en wetten. En ja, het zgn. " Handyside "-arrest van het Europese Hof voor de rechten van de mens zegt klip en klaar: " het recht op vrijheid van meningsuiting geldt niet alleen voor informatie of ideeën die positief ontvangen worden of die niet beledigend zijn of waar men onverschillig over is; maar ook voor die meningen die beledigen, shockeren of zelfs de Staat of enig bevolkingsdeel verontrusten ".
eva, den haag op 27-05-2008, 15:18
Mertens gaat eraan voorbij dat verschillende bevolkingsgroepen verschillende manieren hebben om zich te uiten. Hij neemt zijn eigen manier als norm, en dat is erg discriminerend. Hoger opgeleide mensen zullen inderdaad niet zo gauw zeggen dat "de Oranjes malafide zakkenvullers zijn", maar iemand uit een volksbuurt zal dat wel zeggen. En hij bedoelt daarmee precies hetzelfde als een ander die omfloerst zegt "dat het koningshuis te veel geld kost en dat daarom het staatsbestel hervormd moet worden tot een republiek." Een hoger opgeleide heeft volgens Mertens dus meer vrijheid van meningsuiting dan een lageropgeleide.
Hans, Amsterdam op 27-05-2008, 15:10
Een mooi verhaal, dat van pas komt om de huidige status quo te verdoezelen: islam- en ketenimmigratie-kritici worden de mond gesnoerd met 1. de demonisering van de nazi-vergelijking. 2.dreiging met fysiek geweld. 3.juridische vervolging van staatswege. Die minderheid die volgens Mertens beschermd dient te worden kan eigenlijk niet een beroep doen op godsdienstvrijheid, omdat ze zelf de basis ervan aan haar laars lapt. De islam lapt gewetensvrijheid en dus recht op geloofsafval dagelijks aan onze laars. Daar ligt de eerste fout, als je dat accepteert ligt je rechtssysteem op apegapen. Dan is kritiek van een G.N. wél gerechtvaardigd !
wiljan45, amsterdam op 27-05-2008, 13:33
Het bekende verhaal: vrijheid van meningsuiting wordt begrensd door de 'belangen' van anderen. Nee, Mertens begrijpt het niet. Zo kan iedereen in Nederland worden opgepakt na een klacht van een paar mensen. En dan mag de rechter het bepalen. Klinkt overtrokken, maar kent Mertens de 'belangen' van moslims? Weten we zo zeker dat alle moslims niet tegen deze plaatjes kunnen? Imambond spreekt zich vandaag uit voor vrijheid, en verder houden veel moslims zich angstvallig stil.
Thijs, Amsterdam op 27-05-2008, 13:32
Tja, bescherming van minderheden,'t klinkt edelmoedig. Bescherming echter staat op gespannen voet met emancipatie en gelijkwaardigheid. En zo groeit met de dag de lijst van woorden met een ambivalente gevoelslading. Hoogste tijd om iedere wereldburger met korting het werk van Wittgenstein aan te bieden: 'De wereld is alles, wat het geval is.' En vooral: 'Language is use.' Mensen voeren taalspelen op. Ofwel, om Wikipedia te citeren: 'Wittgenstein is gaandeweg tot de conclusie gekomen dat taal te complex is om de wereld in een één-op-één verhouding te beschrijven.' Amsterdamse politie-agenten weten dat al sinds jaar en dag.
evert van kuijk, amsterdam op 27-05-2008, 13:32
Bovenstaande beweringen zijn zeker aanvechtbaar. Maar ik mis het belangrijkste onderdeel van de affaire Nekschot in de bijdrage van dhr. Mertens. Namelijk dat de cartoonist door tien (!) man van overheidswege van zijn bed is gelicht, als ware hij een zedendeliquent of moordenaar.Intimidatie van staatswege zou alleen voorkomen in totalitaire regimes, niet dus....
Jan van Mook, Praag op 27-05-2008, 13:30
Zo is dat. Het feit dat Nekschot angstvallig anoniem wilde blijven, zegt veel over zijn intenties. Wel vuil spuiten, maar zelf onaantastbaar willen blijven. Laf.
Paul Delfgaauw, Leiden op 27-05-2008, 13:30
Elk recht moet verenigbaar zijn met de vrijheid van een ander zegt de filosoof. Dat is niet juist. Als moslims in volle vrijheid mogen opereren en een maatschappij met naar hun opvatting optimale vrijheid kunnen creëren een 'just order' dan zal er voor Mertens hooguit een dhimmistatus zijn. Mertens wijst op de clausule van art. 10 EVRM maar niet op het cruciale noodzakelijkheidscriterium dat bijna altijd beslissend is. Uitspraken van het Europese Hof op het gebied van de uitingsvrijheden werden door de 'correcte' academici en rechters praktisch doodgezwegen. Met recht had dat weinig te maken. Vrijheid vraagt juist intrekken lange tenen.
J.J. v.d. Gulik, Andijk op 27-05-2008, 13:28
-1- De fout die schrijver dezes maakt is dat hij, waarschijnlijk door beroepsmisvorming, denkt dat ?recht? de basis is van alles. - ?Recht? berust op de wil van de samenleving van burgers. ?Recht? wordt gemaakt door de democratisch verkozen vertegenwoordigers van die burgers. Dat ?recht? is er voor de burgers; de burgers zijn er niet voor het ?recht?! ?Recht? loopt per definitie altijd(!) achterop op de wijzigingen die plaatsvinden in de samenleving. Met de ongecontroleerde toevloed van moslim allochtonen de laatste decennia uit een cultuur en met een religieuze ideologie die mijlen ver staat van onze moderne Westerse democratische cultuur..
alethea, Vrijland op 27-05-2008, 13:28
Ik heb eerst de reacties gelezen en, gezien de vele kritiek, kreeg ik het vermoeden dat het dus een uitstekend artikel moest zijn. En inderdaad, prima verhaal. Zou voor iedereen te begrijpen moeten zijn.Maar nee, meteen verwijten van islamlover en linkse kerk uiteraard. Ach, dat is standaard bij een genuanceerd verhaal tegenwoordig.
Paulcjm, Eijsden op 27-05-2008, 13:28
Er zijn ook godsdiensten die heilige boeken hebben die oproepen tot het onderwerpen danwel doden van alle ongelovigen en oorlog te voeren tot hun godsdienst de overheersend godsdienst op aarde is. Valt dat wel of niet onder de vrijheid van godsdienst? Indien niet, dan moet de desbetreffende religie maar snel uit Nederland verdwijnen.
Erwin, Eindhoven op 27-05-2008, 13:26
-2- …is het nodig dat onze wetten worden gehandhaafd en waar nodig aangepast en versterkt, zodat onze normen en waarden, waaronder ?democratie? en ?vrijheid? en dus ook ?vrijheid van meningsuiting?, worden gevrijwaard van verwatering. Wetgevers, rechtspraak en OM moeten er dus voor zorgen dat onze democratische waarden gerespecteerd worden. Een knieval maken richting islam, omdat ze met zoveel zijn en oliedollars hebben, is het verkeerde signaal, tenzij je vrijheid en democratie niet zo waardevol vindt… Elke dijkbreuk begint met een klein gaatje… of een kleine toegeving.
alethea, Vrijland op 27-05-2008, 11:42
De grenzen van godsdienstvrijheid, liggen eveneens verankerd in de Grondwet. Oproepen tot verminking, haat en discriminatie, zoals de Koran expliciet doet, horen niet binnen een vrijheid van godsdienst om die redenen. Zeker niet als overal ter wereld blijkt, dat daar waar de Islam 'letterlijk' heerst, de mensenrechten per definitie niet gerespecteerd worden. Ontweken wordt eveneens, dat de Koran vergelijkbaar is met het Oude Testament (de god der 'wrake'), en de humane variant (N.T.)ontbreekt. Zelfs Kader Abdolah kan die niet schrijven. En het ontbreekt helaas ook nog eens in de Islam aan een hiërarchie die sturing geeft.
guillaume, gouda op 27-05-2008, 11:41
"Elk recht moet verenigbaar zijn met vrijheid van de ander." Toch meent Mertens dat de vrijheid van meningsuiting beperkt moet worden ten bate blijkbaar van eoa 'recht op vrijheid van belediging'. In zijn vorm van 'verenigbaar' weegt dat recht gewoon zwaarder dan vrijheid van meningsuiting en dat is toch echt slechts een persoonlijke voorkeur. "Die opvatting getuigt van zo weinig begrip van wat een ?recht? is, dat ik vermoed dat er iets anders aan de hand is." Mertens is zelf het probleem, de beperkte jurist. Gooit 'grondrechten' op één hoop met wetten tav discriminatie. Denkt dat recht iets is dat in de wet is vastgelegd... Simpele vent.
Martijn A., A'dam op 27-05-2008, 11:41
Eindelijk! Heer Mertens, redactie Trouw, dank u wel.
Sabina Gazic, Amsterdam op 27-05-2008, 11:36
De vrijheid van meningsuiting is een onmisbare factor in het debat dat de rechtstaat bij de tijd moet houden, en daarmee van fundamenteel belang voor onze democratie. Vrijheid van godsdienst dient slechts om historisch verworven voordelen qua rechtspositie te consolideren voor speciale groepen. Democratie is dynamisch en religie verstarring.
kees, utrecht op 27-05-2008, 11:35
Het probleem zit 'm niet in de vrijheid, maar in wat een meningsuiting is. De samenleving is er zeer bij gebaat dat iedereen zijn persoonlijke mening uit. Al die meningen maken deel uit van het geheel. Nekschot geeft zijn mening over hoe hij de werkelijkheid ziet, u kunt daarover nadenken of het met walging terzijde leggen. Een imam mag best van mening zijn dat we er bij gebaat zijn als de koran tot op de letter nageleefd wordt. Maar de problemen komen daar waar de meningsuiting overgaat in ander gedrag. Als b.v. een dominee de parochie voorhoudt dat men zich zus en zo moet gedragen om in de hemel te komen, dan is dat psychisch geweld.
Quillem, Amsterdam op 27-05-2008, 11:32
Ik ben het helemaal met de schrijver eens. Dat je mag zeggen wat je denkt, oké, maar dan wel op een respectvolle manier. Als we een maatschappij willen waarin voor iedereen plaats is, kan dat m.i. alleen maar op basis van respect - respect voor elkaar als mens, met alle (eigen)aardigheden die daarbij horen - en niet op basis van grove beledigingen. Ook als je het ergens niet mee eens bent kun je dat op een genuanceerde manier naar buiten brengen. w. de Leeuw - Amsterdam
w. de leeuw, amsterdam op 27-05-2008, 11:32
"De vrijheid van meningsuiting wordt misbruikt om een bepaalde bevolkingsgroep in diskrediet te brengen". Zoals homo's in diskrediet worden gebracht door moslims, meneer Mertens? O nee, ze worden niet in diskrediet gebracht, er wordt gewoon gesteld dat ze van de daken moeten worden gegooid. Maar meneer Mertens is hoogleraar in Nijmegen, en daar vinden ze dat natuurlijk geen probleem, dat is gewoon vrijheid van godsdienst. Nee, pas als iemand kritische opmerkingen over moslims plaatst, dán moeten er opeens grenzen worden gesteld aan de vrijheid van meningsuiting! Je zult maar zo'n hoogleraar hebben...
Wim, Groningen op 27-05-2008, 11:30
Zelfs de meest zelfingenomen en links-vretende autochtoon beseft dat die Nederlandse cultuur maar een heel dunne bodem is om politieke stellingen op te funderen. Dus zeggen we maar dat wij van de vrijheid zijn, en zij (die anderen daar, met hun heilige boekjes en hun hoofddoekjes) niet. Wie durft tegen vrijheid te zijn? Misschien willen die daar ons op een dag zelfs onze vrijheid ontnemen! Nee, vrijheid is van óns, en om ons te beschermen, zou hén eigenlijk van alles verboden moeten worden. Vrijheid is óns recht om anderen de waarheid te vertellen, en dat moeten zij maar eens accepteren. Regels zijn er ook voor anderen, maar niet voor ons!
Nico, Amsterdam op 27-05-2008, 11:30
Vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Datzelfde geldt voor de andere vrijheden. Als de overheid met twee maten meet, dan schep je een haard van verzet. Waarom mag een bepaalde groep van Noord-Afrikaanse afkomst blanke vrouwen straffeloos uitmaken voor alles wat immoreel is omdat ze zelf kiezen voor hun kledingstijl, terwijl anderen die geen behoefte hebben aan een religie die opdringerig, intolerant, splijtend en ongenuanceerd is door de overheid in het beklaagdenbankje worden gezet? Is dit alleen maar omdat de meeste aanhangers van zo'n religie geen vermogen tot zelfreflectie en zelfkritiek hebben maar cultuurvreemde leiders volgen?
Thomas, Rotterdam op 27-05-2008, 11:28
thomas mertens ,hoogleraar aan de zeer linkse radbouduniversiteit houdt een helder en duidelijk verhaal totdat hij aan zijn uitleg toe is van wat "er aan de hand " is . " De vrijheid van meningsuiting wordt misbruikt om een bepaalde bevolkingsgroep in diskrediet te brengen en daartoe is het verabsoluteren van die vrijheid dienstig. " neen , mijnheer mertens : niet een bepaalde bevolkingsgroep, maar een ons, europeanen wezensvreemde ideologie!maar u erkent geen grenzen, u zingt de internationale , u vind uitheemse culturen per definitie beter dan de nederlandse. solliciteert u naar de WRR ?
willem, amsterdam op 27-05-2008, 11:19
En bij het verdedigen van die "goede naam of de rechten van anderen" gaan we maar even helemaal voorbij aan het feit dat iemand als Gregorius Nekschot in ons land al gedwongen is zijn werk anoniem te verrichten om niet bang te hoeven zijn te eindigen als Theo van Gogh. Ook Wilders heeft het recht zich vrijelijk te verplaatsen, hoeveel komt daar van terecht vanwege bedreiging door diezelfde minderheid? Appeasement en opportunisme zijn de drijfveren van mensen als Hirsch Ballin en Donner. Zoals gewoonlijk wordt religie weer gebruikt om de bevolking tot zwijgen en onder de duim te brengen. De autochtoon moet zwijgen, werken en betalen.
Jo, Groningen op 27-05-2008, 11:17
"Recht is een 'relationeel' begrip", duidt de schrijver aan. Maar dan moet 'plicht' ook een 'relationeel' begrip zijn, want het is de andere kant van het muntje. Wat het, in een vrije maatschappij, inderdaad ook is. Zelfs de plicht om een staatsgeheim geheim te houden is altijd relatief; om dat te bewijzen hebben we spionnen. Ook de plicht om bevelen te gehoorzamen blijkt relationeel te zijn--Befehl ist Befehl is niet erg populair als kreet op je T-shirt. Kortom, als zowel rechten als plichten relationeel zijn, zijn ze niet zo erg veel waard, als norm. En daar zijn we dan beland smak in het midden van de moderne samenleving.
Ted Schrey, Montreal op 27-05-2008, 11:16
"Nederland is...altijd een land van minderheden geweest", lees ik. Maar dat is zo'n vreselijke dooddoener dat het makkelijk aan de aandacht ontsnapt. Het impliceert dat er geen Nederlandse taal en geen cultuur is, noch een bevolkings-groep die men Nederlands zou mogen noemen. Hmmm, effe nadenken--is dat niet inderdaad de manier waarop men zich van regeringswege de laatste veertig jaar heeft gedragen? En is dat niet precies waar het om gaat--een overheid die zich los heeft gemaakt van de bevolking, kennelijk op basis van twijfelachtige filosofieen?
Ted Schrey, Montreal op 27-05-2008, 11:16
Maar de vrijheid van meningsuiting is inderdaad heel bizonder en geheel anders van structuur. Om de netelige kwestie van bijv. nationale veiligheid te nemen: het is juist vanwege het fundamentele recht van de vrijheid van meningsuiting dat bepaalde zaken geheim moeten worden gehouden. Ik hoor in dit betoog de doffe, metalen klank van zware kerkerdeuren die zich achter ketters sluiten en het licht dat schijnt in principes zoals de vrijheid van meningsuiting dooft. Ik vind schofterig gedrag onaanvaardbaar. Maar wetgeving zal daar niet veel aan verbeteren; integendeel, vermoed ik.
Ted Schrey, Montreal op 27-05-2008, 11:14
Maar laten we in eerste instantie stellen en principieel bevestigen, als ware het een geloofshandeling, dat vrijheid van menings- uiting zich enkel en alleen kan afspelen in de 'symbolische' sfeer--en zich daardoor en daarin wezenlijk onderscheidt van daden en condities (inenting, veiligheids cordon, etc) die van 'physieke' aard zijn.
Ted Schrey, Montreal op 27-05-2008, 11:14
De belachelijkheid van het onbeperkte recht op vrije meningsuiting is het best te toetsen door te doen als Paulus, Jood met de Joden, Griek met de Grieken, Romein met de Romeinen. U spreekt Rita aan als Rita, Geert als Geert, tekent Nekschot als Nekschot, bent vriendelijk tegen de vriendelijken en lomp tegen de lompen. U spreekt iedeeen aan op zijn eigen niveau. Dan zal blijken hoe het met uw rechten is gesteld, hoe kort hun lontjes zijn en hoe lang hun teentjes. U zult versteld staan van uw rechteloosheid.
J.Verhoeven., Deurne op 27-05-2008, 11:12
Nog een feit dat het vermoeden oproept dat Balkenende en co Nederland geleidelijk willen veranderen in een politiestaat: die imam, die homo's van een toren wil gooien, is vrijgesproken. Daar kan het OM niets aan doen, maar de achtereenvolgende regeringen Balkenende hebben er ook niets aan gedaan. Het is mooi dat Hirsch Ballin ?de goede naam of de rechten van religieuze anderen? wil beschermen. Wie beschermt echter de goede naam of de rechten van niet-religieuze anderen? Zeker niet Hirsch Ballin.
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 27-05-2008, 11:12
Mertens heeft totaal niet begrepen waarom het gaat. Natuurlijk mag het OM onderzoeken of GN een misdrijf heeft begaan met zijn tekeningen. Maar iemand mag pas van zijn vrijheid beroofd worden als er sterke aanwijzingen van zo'n misdrijf zijn en als bovendien dat misdrijf ernstig genoeg is. Dat is op zijn zachtst gezegd dubieus en daar zegt Mertens toevallig (?) niets over. In combinatie met het overtrokken politie optreden - tien gewapende agenten voor een tekenaar - riekt dit zeer sterk naar overheidsintimidatie. En dat is, zoals we sinds de SD weten, een belangrijk kenmerk van de politiestaat.
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 27-05-2008, 11:12
De uiteenzetting en motivering van dhr. Mertens is juridisch van karakter. Dat kan ook niet anders zou men zeggen. De vraag is alleen of het openbaar ministerie in haar afweging waarin zij tot haar besluit gekomen is om de cartoonist te vervolgen alleen motiveringen met een juridisch karakter een rol hebben gespeeld. Als de manier waarop het OM is opgetreden, in de gevallen vóór Fitna niet zo agressief was als nu bij Nekschot en men dit linkt aan het 'willens en wetens verspreiden van leugens en van smaad en het aanzetten tot haat niet bijdragen aan het publieke debat' dan is er behalve een juridische ook een politieke afweging geweest.
g.hanness, ter aar op 27-05-2008, 11:07
Het blijkt gewoon, dat een kleine groep fundamentalisten door veel te klagen en als dat niet helpt door intimidatie, er in slaagt het openbare domein, volgens haar beperkte inzichten in te richten.Alle kunst, die haar onwelgevallig is moet weg.Onze politici en ambtenaren zijn bang.Als onschuldige kunst als die in het gemeentehuis van Huizen al verhangen/weggestopt moet worden is heel snel ook de kunst van Picasso, Lucien Freud en vele anderen aan de beurt.Daarom is het goed, dat Nekschot, Teeuwen en Holman (en de helaas vermoorde Van Gogh) hun bek opdoen.als het aan meneer Mertens ligt is de westerse beschaving binnenkort morsdood.
Herman N., Amsterdam op 27-05-2008, 11:05
het gaat niet om deze flauwe cartoonist, maar om wat de overheid zich meent te kunnen veroorloven. Dat is angstaanjagend. Dat gaat richting Stasistaat en dat niet alleen. Er is inderdaad wel méér aan de hand in dit land.
Willem, Aalst op 27-05-2008, 11:05
Dhr Mertens gaat er van uit, dat de staat het evenwicht bewaart tussen de rechten en gevoelens van de ene groep t.o.v. de andere groep.Maar het blijkt steeds weer, dat de mensen met de langste tenen, dwz de fundamentalistische gelovigen er telkens weer in slagen, de politici en de ambtenaren aan hun zijde te krijgen.steeds klagen gelovigen weer over kunst in etalages en in openbare gebouwen. en steeds vaker wordt kunst naar achterkamertjes verhangen of verboden.De expositie van de Iraanse fotografe, de kunst in het gemeentehuis van Huizen, willekeurige kunst in etalages in Amsterdam, etc. Het is een glijdende schaal.
Herman N., Amsterdam op 27-05-2008, 11:03
Als de vrijheid van meningsuiting over het aan de kaak stellen van misstanden, met bijv. cartoons, wordt beperkt, stelt dat evenzo hoge eisen aan de beoordelaars,(de rechters). De door hen gestelde criteria kunnen evenzo goed ter discussie staan.Het is dus niet absoluut.De meerderheid bepaalt nog steeds de norm. Zo niet dan is het met de democratie gedaan.
jgbuis, Alkmaar op 27-05-2008, 11:03
Bij het tumult om de cartoonist Nekschot gaat het toch om de manier waarop hij werd "overvallen" en niet om een onderzoek naar eventuele ontoelaatbaarheid op zich?In die zin schiet dit artikele zijn doel voorbij?
dan groenvink, gouda op 27-05-2008, 11:00
Waarom hebben gelovigen toch altijd het recht om ongelovigen te beledigen, maar hebben ongelovigen dat recht niet omgekeerd? En hou toch eens op met elke keer maar weer te verkondigen dat Nederland "altijd een land van minderheden" is geweest. Zo'n gigantische stroom van niet-westerlingen als er de afgelopen decennia heeft plaatsgevonden is er in de geschiedenis van Nederland en West-Europa nooit geweest.
Marcel, Amsterdam op 27-05-2008, 08:16
Mertens theoretiseert ins blaue hinein met zijn slecht gekozen relativerende voorbeelden. Maar intussen ondermijnt hij het grootste goed van onze Nederlandse vrije democratische samenleving: de vrijheid van meningsuiting.Niet te ontkennen valt dat het kabinet door de komst van vele duizenden islamieten naar ons land dat grootste goed wil inperken. Omdat islamieten allergisch zijn voor satire en ook de waarheid liever niet horen of zien. Aanpassen dus. Wij dus.
Jan de Hollander, Apeldoorn op 27-05-2008, 08:16
Citaat Mertens: "De vrijheid van meningsuiting wordt misbruikt om een bepaalde bevolkingsgroep in diskrediet te brengen en daartoe is het verabsoluteren van die vrijheid dienstig." Hier keert Mertens de zaken om. Als cultuurrelativist en islamlover wil hij liever geen felle kritiek horen op de Islam en zou graag grenzen aan de vrijheid van meningsuiting daaraan dienstig maken.
Edith Brands, Groningen op 27-05-2008, 08:16
Uiteraard zijn er grenzen aan het recht van vrije meningsuiting, waar de schrijver van dit "ik trap eens een open deur in " stukje aan voorbij gaat is de wijze waarop in de zaak Nekschot door het OM is opgetreden. Met groot machtsvertoon een aanhouding verrichten en dan voor anderhalve dag de cel in. In een vergelijkbaar geval werd Theo van Gogh telefonisch ontboden op het politieburo, geen 10 man op de stoep en geen politiecel. Hebben we in Nederland gestapo-praktijken nodig om bepaalde "in diskrediet gebrachte" bevolkingsgroep te beschermen?
M. Kloek, Almere op 27-05-2008, 08:15
Wat een verademing om eindelijk eens een verstandige bijdrage over dit onderwerp te lezen. Alleen hoop ik dat de VrijheidsVanMeningsUitingsFundamentalisten ook eens langs hun kokertje willen kijken en deze bijdrage eens goed bestuderen.
John, Lingewaal op 26-05-2008, 22:57
Plaats een reactie
Stuur artikel door