Wat heb ik een prachtig beroep! (opinie)
Leraren klagen te veel over hun vak. Ze vragen om medelijden, heel onverstandig.
Voor leraren lijken mooie tijden aan te breken. Door het dreigende lerarentekort in het voortgezet onderwijs gaat het opeens weer over carrièreperspectief, extra scholing en betere beloning. Maar het echte probleem blijft. Het imago van het leraarschap heeft te weinig appeal. Dat wordt vooral veroorzaakt door de leraren zelf.
Sinds een jaar of 25 hebben leraren het gevoel dat zij in het verdomhoekje zitten. Zij gedragen zich ook zo. Leraren zijn tobberige types geworden die met een buitengewoon hoge zuurgraad een zo makkelijk mogelijk weg zoeken naar een vervroegde uittreding. Of het zijn twintigers die vanwege een tekortkoming niet de positie op de arbeidsmarkt weten te krijgen die zij wensen. Bij gebrek aan beter hanteren zij het krijt en de bordenwisser.
Het vergrijsde korps lijkt alle joie de vivre verloren te hebben. De jonge leraren schieten te kort in affectie met de doelgroep en liefde voor het vak, omdat zij liever een bijdetijdse job zouden willen hebben.
Schijnbaar leeft bij veel leraren de gedachte dat het etaleren van de zwaarte van het beroep en de lage beloning wel medelijden zal oproepen. En dat zo de beloning zal verbeteren en de functie opgewaardeerd worden. Voortdurend gaat het over wat een leraar allemaal al moet presteren en hoe hij of zij daarbij tekort gedaan wordt. Het lijkt er op dat het nog werkt ook. Het medelijden is er nu: ach, ach, wat hebben die leraren het zwaar, het is geen wonder dat niemand voor het beroep kiest.
Het is wonderbaarlijk dat toch nog zoveel leraren voor de klas blijven staan. Leraren zijn in ieder geval niet zo zielig dat niemand het volhoudt. Meelijwekkend kunnen leraren ook moeilijk genoemd worden. Elke leraar speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven van ongeveer 200 opgroeiende kinderen. Ze zijn de spil van een groepsdynamiek die je bijna nergens anders vindt. En zij hebben ook nog grote autoriteit vanwege vakkennis en inlevingsvermogen.
Het bespelen van een klas is vakwerk waarin naast de prestaties het plezier, de humor en de joligheid voortdurend aanwezig zijn. De leraar staat tussen de wankele puber en zijn bezorgde ouders, zowel in rationele als emotionele kwesties. Binnen wettelijke kaders heeft de leraar het op zijn werkplek voor het zeggen, hij bepaalt wat er gebeurt en hoe snel dat gaat en hij duldt geen inmenging van buitenaf in zijn primaire taak.
Natuurlijk heeft hij twaalf weken vakantie per jaar en meestal gaat hij om een uur of drie naar huis en dan kan het best zijn dat er ’s avonds nog eventjes wat nagekeken wordt. Zijn salaris is aardig, hoewel er natuurlijk altijd wel wat bij kan.
Al met al heeft een leraar een schitterend beroep met een grote vrijheid om invulling te geven aan zijn taken en met veel vrije tijd. Als er dan ook nog oog is voor de speciale band tussen de leraar en zijn leerlingen is er geen reden voor medelijden.
Het wordt tijd dat leraren het tobberige en verzuurde imago afschudden. En dat ze hun waardigheid hervinden. Kennisoverdracht en begeleiding van jongeren op weg naar volwassenheid – wat een prachtig beroep.
Misschien is het nodig om bijkomende aangelegenheden ter zijde te schuiven. Een leraar die tevreden is met zijn positie kan vrijwel de gehele inhoud van zijn postvak ongelezen in de prullenbak deponeren. Het leerproces in de klas kan doorgaan zolang er een conciërge is die krijt heeft en een interieurverzorger die poetst. Door te focussen op de kern van het leraarschap ontstaat een zuiver beeld: het is een vak dat grote voldoening geeft.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (17)
13% van de leerkrachten heeft een burnout. Steeds minder jongeren starten met de pabo. Wat zit er fout in het onderwijs dat leraren geen plezier meer hebben in hun werk? Uit een recente enquete onder leraren: "Is de hoeveelheid regels, resultaatgerichte afspraken, controle-instrumenten, protocollen, registratie, papierwerk, etc. de laatste jaren toegenomen?" sterk toegenomen: 84% gelijk gebleven: 16% minder geworden: 0,4% Deze en andere fundamentele kwesties willen we bespreken op het symposium 'Waarom Onderwijs?', op 14 november te Zeist. www.WaaromOnderwijs.nl
Tuur Demeester, Amersfoort op 21-09-2007, 10:53
Ondanks de moeilijke tijden die ik doorstond omdat men mij inderdaad probeerde de mond te snoeren, heb ik nog steeds groot plezier in het onderwijs, daar haal ik mijn kracht vandaan, dat is mijn lust en mijn leven. Zoals managers mij niet kunnen dwingen te zwijgen over de misstanden in het onderwijs, zo kunnen (al of niet verzuurde) collega's mij niet dwingen te zwijgen over wat ik mooi vind aan het onderwijs.
Pierre Diederen, Roermond op 20-09-2007, 21:26
Niet voor niets schrijf ik dat het belangrijk is om te focussen op de kern van het leraarschap. Inderdaad heb ik de nodige kritiek op wat er rond die kern zit en die kritiek heb ik nog steeds. Omdat men mij niet de mond heeft kunnen snoeren en omdat ik bleef opkomen voor wat ik goed onderwijs vind heb ik nu een andere baan, niet meer in Roermond. Helaas was dat nodig , niet vanwege de primaire taak die ik verrichtte, maar wel vanwege de kritiek die ik had (en nog steeds heb) op bijvoorbeeld de managerscultuur en de manier waarop wordt omgegaan met onderwijsgelden. .
Pierre Diederen, Roermond op 20-09-2007, 21:20
Pierrot van Diederen, zijt ge bekeerd? Streng gedeformeerd geworden? Is er een hersenkwab verwekelijkt? Natuurlijk is het leraarschap een prachtvak. I doe het nog steeds (5 jaar nu) met plijzier. Maar laten ze die managers asteblieft deporteren zeg! En, ik moet me wel bewust afsluiten voor bijna alle invloeden van buitenaf op mijn beroep, want doe ik dat niet, dan zou ik er subiet mee kappen. Het niveau van de leraar daalt, dat was te voorzien. Bij de vergrijsde garde - zoals Pierrot sneert: zonder joie de vivre; de gotspe! - zit de kennis nog wel degelijk. Die mensen moeten we zekervast houden, om de ramp tenminste nog enigszins te beperken
Pieternel Meerdervaan, Den Haag op 20-09-2007, 21:20
Heer Diederen, in 2007 zocht u nota bene zelf via de SP de publiciteit door misstanden in het onderwijs aan te klagen (www.sp.nl/2006/films). Luid en duidelijk sprak u zich uit over de problemen die leraren teisteren, de managementlagen, vergadercultuur, school- en klassengrootte, verkeerde prioriteiten, salariëring. En nu na een jaar roept u collega's op niet meer over die misstanden te klagen? Opmerkelijke omslag. Toch niet het gevolg van het spreekverbod dat uw school u toen oplegde? Het inderdaad mooie leraarschap dient beschermd tegen misstanden, misbruik en uitholling. De schade aan de leraren-PR verdwijnt niet met een positivo-verhaal.
Hannes Minkema, Amsterdam op 20-09-2007, 14:49
'Sinds een jaar of 25 hebben leraren het idee dat ze in het verdomhoekje zitten'. Voor universitair opgeleide leraren is dat geen idee maar werkelijkheid. Hun salaris werd met 25% (!) gekort. Tel daarbij op a) de hoge, rentedragende studieleningen, b) het extra jaar postacademische lerarenopleiding, c) de enorm gestegen kosten voor levensonderhoud (hypotheek!) en kinderopvang (creche!), d) de eeuwige inschaling in de lage schaal LB, die ook geldt voor laagopgeleide leraren en voor on(der)bevoegden, e) het gemak waarmee schoolleidingen eerstegraads lessen laten geven door tweedegraders. Dan is het verdomhoekje heel reëel. Mag dat gezegd van u?
Hannes Minkema, Amsterdam op 20-09-2007, 14:24
Heer Diederen, de beroepssector onderwijs is *niet* in handen is van de belangrijkste beoefenaars: de leraren. Anders dan in de artsenij, het recht of het notariaat wordt het beleid bepaald door 'anderen'. Als het onderwijsbeleid op punten desastreus uitpakt, is het maar goed dat juist leraren luid hun stem laten horen. Omdat we met kinderen werken, is het immoreel om desastreuse effecten op hun beloop te laten en 'de wal het schip te laten keren'. U ziet dat aan voor een klaagcultuur. Ik zie het aan als gerede zorg van betrokken leraren over het onderwijs aan 'hun' kinderen. Die zorgen zijn uitstekend onderbouwd. U maakt er een bagatel van.
Hannes Minkema, Amsterdam op 20-09-2007, 09:53
Laten we eens beginnen met te erkennen dat 'de leraar' niet bestaat: de docent Nederlands of Engels, vakken die in de bovenbouw alle leerlingen móeten volgen en dus meestal voor klassen van 30 of meer staat, bevindt zich in een heel andere situatie dan de classicus of scheikundeleraar die een tiental geïnteresseerde hobbyisten deelgenoot maakt van zijn kennis. Alleen al het correctiewerk van de eersten vergt 2 á 3 maal zoveel uren. En de docent wiskunde die een onwillige menigte door de voor ieder verplichte moeilijk gevonden stof moet zeulen, tegenover de leraar maatschappijleer. Dé docent bestaat niet, ook niet de ideale als Pierre Diederen
Kees Kievit, Delft op 20-09-2007, 09:18
Ik heb een jaar of twaalf op een achterstandsschool in Crooswijk Rotterdam gewerkt, verreweg het grootste deel van mijn onderwijstijd bracht ik door op het VMBO en ik weiger deel te nemen aan een zeurcultuur.
Pierre Diederen, Roermond op 19-09-2007, 21:40
Docenten met Beta-vakken, is mij opgevallen, behoren doorgaans tot de wat nuchtere types die al die vergaderingen en ander geharrewar op de koop toenemen. Bovendien is hun vak en de leerlingen die zo n vak kiezen dat ook, niet zweverig ofzo, maar vrij concreet. En met een beetje geluk dan ook nog eens niet op het niveau van VMBO les geven maakt de stituatie nog eens minder zwaar. Ja, zo kan ik het ook.....
katja, groningen op 19-09-2007, 20:18
Ik heb vanaf 1970 tot 2005 in allerlei vormen van onderwijs gewerkt en kan de heer Pierre Diederen verzekeren dat de keren dat ik om een uur of 3 naar huis ging,op minder dan 1 hand te tellen zijn.Deze man is of geen echte leerkracht of hij heeft een heel kleine deeltijdbaan of hij neemt zijn vak niet serieus,want:als je vergadert,rapporten invult,verslagen maakt,lessen voorbereidt, huisbezoeken doet,ouderavonden hebt, sportdagen organiseert,schoolbibliotheek bijhoudt,leerlingbesprekingen hebt, rapportvergaderingen bijwoont,in een werkgroep zit,besprekingen voert met schoolmaatschappelijk werk e.d.naast je lessen,ben je echt niet om 3u thuis.
agaath, krommenie op 19-09-2007, 15:23
Wat een ongeloofwaardig en simplistisch verhaal. Alsof het docentschap alleen maar roeping is! Alsof alleen de kneusjes het onderwijs inwillen en er vervolgens niet meer uitkunnen door hun gebrek aan talenten! Er zijn getalenteerde mensen die het onderwijs ingaan, veelal mensen met een WO-achtergrond, 1egraders dus. Zij beginnen enthousiast maar missen: Een fatsoenlijke beloning op WO niveau Uitdaging (intellectueel) Carriereperspectieven Waardering en betrokkenheid van het schoolbestuur en managers Zie het rapport Rinnooy Kan, meneer Diederen! Vind je het gek dat het onderwijs leegstroomt, ik niet hoor!
Karel , Amsterdam op 19-09-2007, 15:14
een prima collega,die pierre:niet zeuren maar werken!niet praten over bedreigingen,achterstelling in salaris,managers die zakken vullen,vergaderingen,oude schoolgebouwen,verouderde methodes,leerkrachten die uitgeteld de 60-65 halen,door poortjes moeten lopen,particuliere beveiligingsdiensten in je school,de politiek met weer een ander stokpaardje,jonge leerkrachten die voor hun dertigste weg willen.maar dat maakt onze pierre niet mee.en als hij het wel mee maakt,zegt hij niets,dat doen de andere duizenden leerkrachten voor pierre wel.maar ja,dat zijn zeurpieten.bedankt,pierre,voor je heldere analyse van het probleem.
joop, delft op 19-09-2007, 12:16
Prachtig bericht... Ik betrap mezelf er ook op dat ik (ook op fora zoals deze) veel te veel aan het uitleggen ben wat er zo zwaar is aan mijn werk. Maar eigenlijk ben ik gewoon een heel tevreden docent. Ik steek veel energie in het lesgeven, maar haal er ook veel uit. Inderdaad, al die leerlingen die je tegenkomt en aanstuurt, geweldig. Er is langzamerhand een klaagcultuur ontstaan in het onderwijs, terwijl het zo fantastisch werk is... Bedankt voor dit bericht.
Marleen, Utrecht op 19-09-2007, 09:54
Goh, is er op die school nog een vacature voor docent Engels? Want deze docente, die nooit voor half vijf naar huis kan, die naast het lesgeven (inderdaad geweldig!! Hardstikke mooi en fijn om te doen) wordt bedolven onder allerlei vergaderingen, trainingen, administratieve klussen en andere zaken die ervoor zorgen dat het lesgeven zelf zeer onder druk komt te staan, zou ook wel elke dag rond drie uur naar huis willen en zich op het werk alleen bezig houden met de kerntaak: lesgeven. Maar dit eldorado door deze gelukkige leraar geschetst is in ieder geval op mijn school totaal niet te bekennen. Wel fijn om te horen dat het nog wel bestaat.
Cassandra, Nijmegen op 19-09-2007, 09:34
Hoeveel jaar hebt u in de Randstad gewerkt? Ik weet namelijk uit betrouwbare bron dat Roermondse kinderen - net als Moengonese trouwens - heel wat minder problemen opleveren.
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 19-09-2007, 09:15
"Natuurlijk heeft hij twaalf weken vakantie (...) altijd wel wat bij kan." Als leraar scheikunde gaat het misschien zo. Op de basisschool is het toch echt anders! Werkdagen van half 8 tot 5 en 's avonds de hele avond corrigeren, lessen voorbereiden, of ouders te woord staan, of de fancy fair voorbereiden, handelingsplannen maken, de extra begeleiding van rugzakje-kinderen voorbereiden. Meneer Diederen praat wel erg makkelijk. Och, mijn eigen scheikundeleraren waren stuk voor stuk ook niet in staan zich in te leven in anderen en mij duidelijk uit te leggen waar het nu misging in mijn leerproces...
Ema Nymton, Groningen op 19-09-2007, 09:15
Plaats een reactie
Stuur artikel door