Vrouwendag / Vader wil meer achterlaten dan een glanzende carrière
Bij een goed mannenleven passen zorgtaken. Werk en zorg laten zich pas goed combineren als man en vrouw dat allebei doen.
In haar prachtige artikel ter gelegenheid van internationale vrouwendag pleit Hester Macrander terecht voor een herbezinning op de verhouding tussen werk en zorg. In plaats van uitsluitend glanzende carrières als een zinvolle levensinvulling te zien, zou de emancipatie zich meer moeten richten op het zorgvuldig kiezen van een evenwicht tussen de schittering van onze carrières en de intensiteit van de zorgrelaties met onze kinderen.
Aan Macranders stuk ontbreekt echter een perspectief dat in deze discussie nagenoeg altijd afwezig is, namelijk dat van de man. Op internationale vrouwendag lijkt me dat nog overkomelijk. Maar op alle andere dagen van het jaar kunnen we niet meer over emancipatie spreken zonder de rol van mannen in de verdeling van werk en zorg mee te nemen. Naast de bestaande old boys’ networks en glazen plafonds is er namelijk één structurele factor die zowel vrouwen als mannen beperkt in het vinden van een evenwicht tussen zorg en werk: de vanzelfsprekende koppeling van vrouwen en zorgtaken. Ook Hester Macrander maakt die koppeling, en legt zich er expliciet bij neer dat vrouwen een grotere zorgbehoefte zouden hebben dan mannen. Terwijl werk en zorg zich pas echt goed laten combineren als mannen en vrouwen dat allebei doen.
Van de eerste feministische golf hadden we kunnen leren dat deze ’zorgbehoefte’ geen vaststaand gegeven is, maar door en door cultureel geconstrueerd. We moeten dat inzicht alleen nog een stap verder doortrekken. In plaats van de zorgbehoefte een steeds kleinere plaats te geven in beelden van wat een goed vrouwenleven is, moeten we haar een steeds grotere rol laten spelen in beelden van een goed mannenleven. Uit eigen ervaring weet ik hoe zinvol en bevredigend een substantiële zorgtaak kan zijn, in combinatie met inzet en ambitie in je werk. En ik ben zeker niet de enige man die op zijn sterfbed niet alleen wil kunnen terugkijken op werkprestaties maar ook op de relaties met onze kinderen.
Zorgtaken krijgen niet vanzelf een grotere plaats in beelden van mannelijkheid, zeker niet in een samenleving waarin betaald werk zo belangrijk is. Maar dat betekent ook dat juist via de economie de heersende normen ten aanzien van de rolverdeling in zorg en werk kunnen veranderen. Zo zou het goed zijn als vrouwen hun zwangerschapsverlof alleen kunnen verlengen met betaald ouderschapsverlof wanneer ook mannen betaald ouderschapsverlof opnemen of in deeltijd gaan werken. Doet de man dat niet, dan vervalt ook voor de vrouw het recht op betaald ouderschapsverlof. Een systeem als dit biedt mannen die graag willen zorgen de ruimte om een argument te gebruiken dat vanuit het heersende beeld van mannelijkheid wel geaccepteerd wordt: geld. En hoe meer mannen zorgtaken op zich nemen, hoe minder krachtig het heersende beeld van mannelijkheid wordt.
De twee of drie dagen werk die vrouwen vaak kiezen als mannen ’echt niet minder kunnen werken’ zijn onvoldoende om er echt iets van te maken. Omgekeerd is vijf dagen werken voor veel mensen te veel om echt iets van je rol als ouder te maken. Pas wanneer beide partners in deeltijd werken, ontstaat er voor allebei een beter werkbare (en zorgbare) verhouding. Onhaalbaar is dat niet. Er werken anno 2006 veel meer vrouwen dan enkele decennia geleden. Op dezelfde manier kunnen er over enige tijd veel meer mannen zorgen. Het wordt de hoogste tijd voor een minister van sociale zaken die daar een bijdrage aan gaat leveren.
Peter-Paul Verbeek is universitair hoofddocent wijsbegeerte aan de Universiteit Twente.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (11)
Zorgen voor mannen: een must!! Het praten van zorg voor mannen begint pas bij het uiteengaan van relaties ('zorgplan'). Dit is m.i. de leeftijd van de kinderen + 9 manden te laat! Zorg dient te beginnen bij conceptie! Uitgaande van het échte belang van het kind, TWEE ouders, dient een vader altijd mede zijn kinderen te verzorgen. Welk kind vraagt immers om scheidng van zijn ouders? Het is m.i. te gek voor wooorden, dat hier in Nnederland er jaarlijks (in Nederland!) ca. 10000 kinderen bij komen die een der ouders nooit meer te zien krijgen! Dit ondanks alle int. kinderverdragen! Ook is het te gek voor woorden, dat er oouders zijn, die '; een nieuw leven beginnen' en kun kinderen gewoonweg niet meer willen of mogen zien van 'Kinderbescherming' of 'justitie' na uiteengaan van relaties! Bedenk: een kind heeft TWEE ouders.! Drs. N.J.M.Mul, arts Hulpverlener 'Kinderbescherming' en 'Jeugdzorg' Tel. via: Skype/voipbuster of e-mail n.j.m.mul@home.nl
Drs. N.J.M.Mul, arts, Raalte op 10-03-2006, 17:27
De titel van het artikel slaat echt nergens op. Er staat: "Vader wil meer achterlaten dan een glanzende carrière". Maar vervolgens blijkt dat dit helemaal geen schreeuw is van mannen in Nederland maar weer eens een schreeuw uit de feministische hoek. Er blijkt nergens uit het artikel dat vaders dit WILLEN, slechts dat een of andere feminist dit wil. Op z'n minst had deze persoon de moeite kunnen nemen om een geschiktere titel te nemen. Verder blijkt uit verscheidene artikelen dat vrouwen het vaak prima vinden part-time te werken en dit te combineren met zorgtaken. Maar deze artikelen worden compleet genegeerd. Het is namelijk een doorn in het oog van de overheid en van vele vrouwengroepen, maar ik denk toch echt dat de keuze ligt bij vrouwen en wat zij willen. Als veel vrouwen het geen probleem vinden part-time te werken en dit zelfs preferen boven full-time werk, wie zijn wij dan om er over te klagen??
Gerard Velthuis, Utrecht op 10-03-2006, 17:22
Het artikel is saai, maar de reactie van de here Bakker geweldig; dronken geschreven en geen wonder dat u nog alleen bent.
Johanna, Alphen aan den Rijn op 10-03-2006, 17:21
Hoewel ik groot voorstander ben van een duidelijke verantwoordelijkheid voor mannen en vrouwen waar het onbetaalde zorgtaken en betaalde arbeid betreft, gaat deze hoogleraar wel erg kort door de bocht met zijn stelling: "Zo zou het goed zijn als vrouwen hun zwangerschapsverlof alleen kunnen verlengen met betaald ouderschapsverlof wanneer ook mannen betaald ouderschapsverlof opnemen of in deeltijd gaan werken. Doet de man dat niet, dan vervalt ook voor de vrouw het recht op betaald ouderschapsverlof." Want wat als die mannen - en dat ligt helaas voor de hand (geld is niet gelijk aan carriere kansen die met afwezigheid afnemen)- weigeren ouderschapsverlof op te nemen. Wat dan? Moet die vrouw dan haar baan verliezen, of het kind alleen thuis achterlaten? Met dit voorstel maak deze hoogleraar de arbeid en zorgtaken van vrouwen afhankelijk van mannen! Dat mag niet de bedoeling zijn. Nog even los van het feit dat er niet altijd een man voorhanden is die ook ouderschapsverlof kan opnemen.
Iemand, op 10-03-2006, 17:19
Ik ben het helemaal eens met dhr Verbeek wat betreft het belang van zorgtaken voor de man. Het idee dat vrouwen en mannen verschillen is een sociale constructie wat eens te meer blijkt uit het feit dat ouderschapsverlof, en dus zorgtaken, in de Scandinavische landen steeds meer gelijkelijk verdeeld wordt over vrouw en man. Alle onderzoeken tonen het belang aan van een zorgende vader voor het kind wat ten grondslag ligt aan de royale ouderschapsverlofsregelingen hier - deze zijn geconstrueerd met het oog op het belang van het kind. Inherente verschillen tussen man en vrouw? Dan zeker tussen bepaalde mannen en vrouwen... en zeker niet alle.
kees dekker, linköping, zweden op 10-03-2006, 17:17
Hoe lang moet dit nog? Hoe lang nog moeten we dit soort weemakende Jantje Smitachtige teksten nog lezen in Trouw. Je gaat toch spontaan braken wanneer je dat geleueter leest over zorgtaken en de intensiteit van de zorgrelaties met onze kinderen. Als ik vraag aan mijn zoons hoe mijn zorgrelatie met hen is, gaan ze of keihard lachen, of vragen ze of ik dronken ben, of in het egste geval laten ze me opnnemen en brengen naar een bosrijke omgeving en terecht! Blhhhhhh.
Cor Wijtvliet, Drunen op 09-03-2006, 20:08
Hear hear!
henk hanssen, hilversum op 09-03-2006, 20:03
zorg vaar de babie is voor vrouwen weggelegt het huidshouden ook als er kinderen zijn hoort de vrouw thuis tezijn voor de kinderen als ze grootgenoeg zij herintreden kan altijd vraag naar in de onderwijs bv zo een huis man wat een flapdrol is datkinder naar dec school brengen en vicavercaik zie vmij al met een schortje voor door het huis dwarelen knetterbezopen huisman finaal van de pot gerukt man moeten voor het geld zorgen en de vrouw voor het eten en de rest ze zijn dan gelukkig en op hun plaatshun enig recht is het aanrecht ik heb ook geen vrouw dus moet alles zelf doen maarv als je alleen woont wordt het ook niet zo vuil
bakker a k, almelo op 09-03-2006, 20:03
Kijkend vanuit zijn ivoren toren is het Verbeek ontgaan dat, in tegenstelling tot sommige universitaire hoofddocenten, de meeste mensen bepaald niet verblind zijn geraakt door wat hij ?de schittering van een carriere? noemt. De meeste moeders moeten wel (part-time) werken om de hypotheek te kunnen betalen. En dat is een hypotheek die juist zo hoog is omdat dankzij alle twee- en anderhalfverdienders de huizenprijzen zo sterk gestegen zijn. Juist het dwingende gelijkheidsdenken is een van bovenaf opgelegde (en continu in de media bevestigde) constructie die voorbij gaat aan de inherente verschillen tussen man en vrouw. Wie meent alleen van feministen iets over mannen en vrouwen te kunnen leren is zo selectief bezig dat-ie inderdaad maar part-time hoeft te werken. En wie niet eens de eerste en tweede golf-feministen uit elkaar kan houden moet al helemaal z?n mond houden.
hessel krol, Haarlem op 09-03-2006, 20:02
Het investeren in ouderschapsverlof waar iedere ouder gebruik van kan/wil maken lijkt mij zinvoller dan investeren in kinderopvang waar niet iedere ouder gebruik van wil maken. Als mannen door een uitbreiding c.q. verbetering van de ouderschapsverlofregeling minder gaan werken, kan dat een gunstig effect hebben op de werkgelegenheid. En dan met name de werkgelegenheid voor vrouwen die een deeltijd baan zoeken.
Resa, Eindhoven op 09-03-2006, 19:58
Helemaal mee eens! Een groot praktisch nadeel is dat nu vaak de man binnen de relatie meer verdient, en dat het dus financieel aantrekkelijker is als de vrouw minder gaat werken.
Desiree Correia, Lyon op 09-03-2006, 10:35
Plaats een reactie
Stuur artikel door