De banaliteit van de manager
U bekijkt nu: pagina 1 van 5.
Woningbouwverenigingen, zorginstellingen, onderwijsinstituten – talloze maatschappelijke organisaties worden de laatste tijd geteisterd door schandalen. Volgens filosoof Govert Buijs lijden wél integere bestuurders en medewerkers daar het meest onder. Maar hoe het tij te keren?
Niet alleen de kredietcrisis hield het afgelopen jaar huis. Er was in Nederland eveneens sprake van een vertrouwenscrisis. Ook hier ging het om wankelende, soms omvallende instellingen en om grote maatschappelijke gevolgen. Ik doel op het fameuze Nederlandse middenveld dat wordt geteisterd door een reeks schandalen en problemen.
Die spelen zich af bij woningcorporaties, bij zorginstellingen, in het onderwijs, bij ontwikkelingsorganisaties, bij gezondheidsstichtingen (zoals de Hartstichting) en zelfs bij enkele kleine patiëntenverenigingen. Symptomen zijn financiële problemen, doorgaans als gevolg van grote, risicovolle commerciële projecten (schepen, kastelen), exorbitante, boven-Balkenendese inkomens, onvrede in de organisatie over wezensvreemde managementtools, over een in de ogen van medewerkers vervuild en vervuilend jargon dat op de eigen professie wordt geplakt, en onvrede bij ’klanten’ over de kwaliteit van geleverde diensten.
In de gevallen die in de publiciteit tot uitbarsting komen, wijst de beschuldigende vinger vaak naar topmanagers met zonnekoninggedrag en naar de Raden van Toezicht. Zij eten als lammetjes uit de hand van het management, en laten dit op hun beurt weer dubbel mee-eten – bijvoorbeeld via rentevrije hypotheken.
Wie het meeste lijden onder de incidenten zijn de wél integere bestuurders en de tienduizenden medewerkers. Zij voelen zich tegenover de snelle jongens, de flitsende zonnekoningen, echte losers. Ze kunnen zich nauwelijks verweren tegen een opinieklimaat waarin marktwerking, efficiency, targets, win-winsituatie, en andere uit de managementlulkoekbingo bekende termen tot evangelie zijn verheven.
Ik wil die goede managers en die goede medewerkers voorzien van een aantal woorden en begrippen waarmee zij zich teweer kunnen stellen.
Allereerst een kleine reconstructie: hoe is het zover gekomen? Veel maatschappelijke organisaties (zoals middenveldorganisaties tegenwoordig bij voorkeur heten) zijn ooit begonnen als particulier initiatief van buurtbewoners, ouders, familieleden, bezorgde burgers, of kerken. Vanaf de jaren vijftig zette de overheid de geldkraan open en werd het middenveld bevloeid, overvloeid met subsidie. Toen de crisis van de verzorgingsstaat zich ging aftekenen, wilde zij graag weer af van de hoge subsidieverplichtingen. De terugtredende overheid duwde de maatschappelijke organisaties in de richting van de markt.
In de loop van de jaren tachtig werd dit hoe langer hoe sterker ook ideologisch gemotiveerd: de markt, zo heette het, is efficiënter dan de overheid. Binnen veel middenveldorganisaties, soms uitgegroeid tot grootschalige koepels en instellingen, werd het nodig geacht voor deze omvormingsoperaties een nieuw type bestuurder aan te roepen, de turn aroundmanager. Zijn – heel zelden: haar – taak werd het om de ’stroperige’ en ’inefficiënte’organisatie om te vormen tot een echte marktorganisatie, mean and lean, flexible, in staat om de targets te halen. Tegelijk werd er driftig geïnvesteerd: in fraaie kantoren, in de salarissen van het management, in grote contingenten locatie- en afdelingsmanagers, in managementassistenten.
Dit proces lijkt nu in een crisis terechtgekomen. De incidenten buitelen over elkaar heen. We staan op de drempel van een fundamentele heroriëntatie op de rol en betekenis van maatschappelijke organisaties. Wordt die drempel ook daadwerkelijk overgestoken? Hillary Clinton zei eens tegen het Europees parlement: ’Never waste a good crisis’.
De crisis in het middenveld draait niet alleen om het morele tekort van de graaiende manager. Zij is breder en dieper.
Ooit bezigde Abraham Kuyper de term ’architectonische kritiek’. De kern van zijn gedachten was dat de samenleving verschillende sferen en domeinen kent met heel verschillende, op het oog zelfs tegenstrijdige gedragscodes. De kern van goed samenleven is te weten in welke sfeer welk gedrag passend is.
In een supermarkt rekenen mensen iedere dag weer keurig bij de kassa af wat er in het winkelwagentje zit, maar een verpleeghuis waar iedere avond om zes uur iemand met een pinautomaat langskomt om de zorgminuten van die dag af te rekenen stuit ons intuïtief tegen de borst. Waarom eigenlijk? Omdat we diepe, cultureel ingesleten intuïties hebben over die verschillende ’gedragscodes’.
’Soevereiniteit in eigen kring’ noemde Kuyper dit: elk domein heeft een eigen gedragsrepertoire. Die intuïties vormen vaak ook de stuwende kracht die mensen motiveren hun taak goed te doen. Wie in de zorg of het onderwijs gaat werken, verwacht dat zo te kunnen doen dat intrinsieke kwaliteit belangrijker is dan winst of efficiency. De kernvraag die de architectonische kritiek stelt is of de samenleving inderdaad zo is ingericht dat meerdere handelingspatronen een eigen plaats hebben – en het bijvoorbeeld niet in alle mogelijke sectoren alleen maar over winstmaximalisatie gaat.
De simpele, maar verstrekkend kritische vraag is: is er een eigen gedragspatroon, een eigen handelingspatroon voor het middenveld? En zo ja, welk? Het heeft waarschijnlijk iets van doen met publiek en met dienstverlening, maar bijvoorbeeld ook met winst?
De onduidelijkheid hieromtrent typeerde oud-WRR-voorzitter Wim van der Donk als ’domeinonzekerheid’. In een aantal gevallen is er ook ronduit – wat onvriendelijker – sprake van ’domeincynisme’. Her en der zijn bestuurders aan het roer gekomen die elke gedachte aan een eigen manier van doen binnen maatschappelijke organisaties hopeloos achterhaald vinden.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
- Toon heel artikel
- vorige pagina
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- volgende pagina
Govert Buijs @is als politiek filosoof verbonden aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Een uitgebreide versie van dit essay verscheen in ’Voorbij de crisis’ (red. Marcel ten Hooven, Boom, Amsterdam. ISBN 9789085069171256, € 22.50).
Reacties (32)
De Haagse kaasstolp-politici demonstreren voortdurend hoe banaal managers zijn.
Ministers die van departement naar departement worden geschoven, alsof ze van ieder domein inhoudelijk even weinig kennis zouden hebben .... hetgeen dan ook zo blijkt te zijn.
Procesmanagers, anders niet. We kunnen, kortom, onze lol op. Het wachten is op menselijke politici die kunnen denken en voelen. Managers mogen wat mij betreft een zeep- of soepfabriek runnen.
Wanda Grijssink, Goes op 10-02-2010, 17:27
De banaliteit van de manager - die ik erg groot vind - wordt geevenaard door de banaliteit van de Nederlandse politici.
Aangezien soort nu eenmaal soort zoekt, is het niet vreemd dat die twee levensvormen het zo prima met elkaar kunnen vinden.
Mw. Ter Horst wil dat zelfs nog bevorderen, las ik vanmorgen.
Terwijl juist de contaminatie van publiek door privaat de meeste ellende oplevert.
Vera Bronkhorst, Moordrecht op 09-02-2010, 19:49
Hilda Hoekstra ; Helma Ton,
met zalvende teksten kom je bij 'managers' niet erg ver, kan ik u verzekeren.
De politici moeten eindelijk werk maken van het ontvlechten van publiek en privaat, dat betekent vooral: indampen van dat vermaledijde 'middenveld.'
Willem Bervoets, Wassenaar op 09-02-2010, 16:41
@ Hilda Hoekstra & Helma Ton, u hebt klaarblijkelijk nooit echt met 'managers'van doen gehad? Anders zou u niet van die kwezelformuleringen bezigen.
Woorden dienen er bij de meeste (helaas) managers toe om hun zin door te drijven en mensen te manipuleren.
Waarom zijn die dwang- en wurgmaatregelen van meneer Donner nodig om mensen aan het werk te houden, denkt u?
Het meeste werk is namelijk best leuk en interessant, is mijn ervaring - totdat er managers aan te pas komen, met zinloze processen en nog zinlozer targets. Wat dat volk allemaal de vernieling in helpt, is met geen computer te berekenen.
M.T.E. Markestein, DELFT op 09-02-2010, 15:20
Met woorden kunnen we uitdrukken wat ons beweegt. Om verbinding met anderen te leggen door uitwisseling van gedachten. De beeldcultuur gaf een vrijbrief voor loze, externe beeldvorming die niet wordt waargemaakt. De redenen daarvoor vind ik in jouw formulering van bureaukwaad (organisaties) en banaal kwaad (personen). Mijn eigen intrinsieke waarden komen overeen met jouw beschrijving van het Rijnlands model en de Caritas. Moeite had ik met herkenning van intrinsiek Angelsaksisch + Do ut des denken. Hoe om te gaan met de verschillen? Blijven proberen verbinding te leggen? Op voorwaarde van voldoende steun vanuit collega's én (top)management!
Hilda Hoekstra, Apeldoorn op 07-02-2010, 22:39
Vanuit het Netmerk voor rijnlands organiseren waar ik aan verbonden ben, werken we zonder managementtaal te gebruiken. We verstaan die taal wel, maar oefenen ons erin om die niet zelf te spreken, laat staan Engelse (leen)woorden te gebruiken. Dat is lastig in een adviespraktijk, maar wel nodig. We hebben met elkaar nieuwe taal nodig. Taal die ontstaat door nieuw gedrag. En ja, dan ontstaan er nieuwe woorden en bloeien soms ook woorden van weleer: vakmanschap, dienstbaarheid, solidariteit, waardigheid... Woorden die het besef gaande houden dat organisaties er zijn voor mensen en niet andersom.
Helma Ton, Amsterdam op 07-02-2010, 22:38
@ Tanya E. M. Rollets, 05-02-2010, NATUURLIJK heeeft 'de politiek' er alle belang bij om die snoepwinkel van het zgn. middenveld in stand te houden en ongemoeid te laten.
In de biotoop van dat middenveld vallen legio vette baantjes te vergeven. Daar kan een oud-politicus als 'manager' worden geparachuteerd en zo verdergaan met schransen uit de staatsruif; ongeacht haar of zijn kwaliteiten en / of competenties.
Het woord 'roofdier' vind ik nog te actief en ondernemend in dit kader; deze lieden grazen en rauzen alleen maar. Ze krijgen het op een presenteerblaadje aangereikt!
Louise van Voorst, Dalfsen op 07-02-2010, 20:41
De roofdiersoort 'manager' in de biotoop van het 'maatschappelijke middenveld' is een weerzinwekkende combinatie.
Onbegrijpelijk dat de overheid / de politiek die onzalige vervlechting tussen publiek en privaat niet ongedaan maakt. De stuitende plunderingen van publieke middelen - die toch al overal plaatshebben - wordt in dat pernieuze 'middenveld' nogeens zo hard in de hand gewerkt. Wij krijgen zo in Nederland een klasse van schaamteloze beroepsuitvreters en dan doel ik niet op de kleine werkloze die bij alle instanties in de tang en onder de plak zit. Het valt mij moeilijk te geloven dat de politiek dit niet moedwillig in stand houdt.
Tanya E. M. Rollets, Den Haag op 05-02-2010, 17:30
Dit essay verwoordt oorzaken klachen, die ik van veel werkers op de werkvloeren van maatschappelijke instellingen hoor. Mede ook vanwege de te zware aanslag op de budgetten die managementskosten in veel gevallen betekenen.
Ik vraag mij af of de tien kernwoorden, immers ook geïnspireerd door de christelijke traditie ook niet vruchtbaar kunnen worden ingezet in de discussie over de plaats van de kerk in de samenleving.
l.scholten, hardenberg op 04-02-2010, 14:54
Pas de tien kernwoorden ook toe bij de aangekondigde inhoudelijke bezinning van de Prot.Kerk in Nederland (PKN) op zaken als geloof en de plaats van die kerk in de Nedelandse samenleving.
Belijdenistaal is geheimtaal voor de mensen van nu. Zeventieneeuwse belijdenissen waren eerbiedwaardige visitkaartjes van de kerk. Omtaling is hard nodig wil de Christelijke traditie nog voldoende waardevol blijken voor de bepaling van hun plaats door mensen in de samenleving van nu.
L. Sholten, Hardenbeg. op 04-02-2010, 14:34
De quasi-manager die vooral in het zogenaamde 'maatschappelijk middenveld' opereert en de vrijheid van de 'markt' combineert met de veiligheid van de beschermde overheidspositie, steelt al lange jaren schaamteloos op gelegitimeerde wijze. Natuurlijk ten koste van de samenleving, want een incompetente baas op een functie plakken vanwege politieke contacten is net zo goed stelen van de samenleving. Goudgerande afvloeiingsregelingen toegekend aan hoge schaalfuncties door passerende interimmanagers, idem dito.
Deze constructies zijn eindeloos uit te breiden, maar het blijven variaties op een zelfde thema: plunderen van en uit de Staatsruif!
Pieter Tuynman, Almere op 03-02-2010, 18:16
Het valt mij altijd op dat uit het uitgebreide arsenaal aan jargon in de managementwereld waar men graag ondernemertje wil spelen, de meest essentiële is weggelaten: core-business. Dus verplegen, verzorgen, les geven, huizen bouwen en onderhouden etcetera. Laten we al die managers die uit de bocht zijn gevlogen daarom vooral in hun eigen taal aanspreken en met hun eigen spelregels om de oren slaan. De core-business heren (en enekel dame). Hoe staat het daar mee?
Fred, Leiden op 02-02-2010, 17:09
mooie terechtwijzing van graaicultuur, incompetentie en niet passend management naast falend van zelfde oorsprong toezicht. Helaas wordt in de analyse voorbijgegaan aan een andere werkelijkheid: de veranderende maatschappij waarbij burgers het ook van een maatschappelijk middenveld verwachten dat er efficientie en zuinigheid in gebruik van publieke middelen plaats heeft. Dat vraagt om ander management en besturing. Helaas kom je dan al dichter tegen de markt aan met de excessen ten gevolge. Maar kennen we die ook niet in de private sector en eroderen de rotte appels er niet van zelf uit? Welvaart kent zijn prijs, net als publieke voorzieningen en het publiek kan nu eenmaal niet in alles de hoofdprijs krijgen: geolied maatscappelijk middenveld dat weinig belasting kost. Alertheid op verantwoord en aangepast publiek management is op zijn plaats, maar kent de private wenselijke tegenhang. Tenzij we nog bakken belastinggeld over hebben om ons maatschappelijk middenveld volledig te financieren. Maar de komende arbeidsmarktkrapte, zeker in de publieke zector, zal de zelfreiniging bij topmanagement vanzelf versnellen.
Leon Vincken, 's-Hertogenbosch op 02-02-2010, 08:18
Heel herkenbaar, ook uit de bibliotheekwereld. Hier betrof het een omhoog gevallen juffrouw met een managementcursus bijna op zak: veel geblaat over klanten (collega's dus!) en deadlines, maar weinig inzicht in het vak. Meewaaien met de winden van het zgn. 'hogere management' ipv doen wat moet op een voor de medewerkers haalbare en zinvolle manier. Tuttut is alweer aan de slag bij een andere club, geheel buiten de sector, maar dat maakt voor dit slag toch niets uit. "Alle schepen zijn eender, alleen de lading verschilt", was het motto in de film Der Kapitän. Die kwam er toen ook op spectaculaire wijze achter dat het helaas niet zo simpel is!
Mark van Reenen, Steenwijk op 01-02-2010, 18:35
Banaliteit is het juiste woord bij manager - althans de meeste.
Zo banaal, dat ze de beschermde constructies van 'het fameuze middenveld' nodig hebben om risicoloos hun zakken te vullen, de boel te stagneren en de mensen te demotiveren.
Zo lang de Nederlandse politiek dit middenveld niet uit de wereld helpt, d.w.z. het onderscheid tussen publiek en privaat weer duidelijk aanbrengt en omlijnt, zo lang houd ik mij verre van stembussen (ik blijf de dames en heren natuurlijk wel nauwkeurig volgen). Terugdraaien van vele ten onrechte semi-geprivatiseerde toko's en diensten is een noodzakelijk vereiste voor positieve bestuurlijke veranderingen.
Pieter J.M.M. Daalmyer, Gouda op 01-02-2010, 18:35
Govert Buijs behandelt het 'maatschappelijk middenveld' ? een kroonjuweel van het CDA ? erg prudent.
Echter, inmiddels is voor iedereen die niet compleet stekeblind is overduidelijk dat precies dit middenveld morele rot bevordert en normverval in de hand werkt: benoem een politiek of partijvriendje op een dikbetaalde post (dikbetaald uit publiek geld!!)en laat haar of hem desnoods na enige tijd afvloeien voorzien van lucratieve regelingen.
Ik heb dit vele keren van nabij meegemaakt en het kweekt diepe rancune tegen het systeem en het establishment. Goddank heb ook ik een vroeg pensioen kunnen bedingen. Werk moet geen straf zijn.
H.J.J.N. Dooyeweert, Putten op 01-02-2010, 17:51
Veruil motivatie door inspiratie.
Verander beste bedoelingen door juiste intenties.
Het begint bij het individu; dat is het probleem.
Aan de vrucht herkent men de boom en integriteit wordt enkel herkend door de integere zelf.
Wie is er integer? In de politiek? Het bedrijfsleven? De wetenschap? De media? Ik zie ze niet...
Dit artikel overigens verdient alle lof.
VIVEKA, Hilversum op 01-02-2010, 15:29
Inspirerend artikel. Ben het met de denkrichting geheel eens. Toch moeten we niet vergeten dat ook de tijden veranderen. In de genoemde 1700 jaar Christelijke traditie zijn de vragen die het leven aan ons stelt veranderd, de antwoorden zullen dus ook moeten meeveranderen. Ook de inrichting van onze organisaties. Buijs slaat wel de spijker op zijn kop met: "..vanuit die overvloed kunnen mensen zich geïnspireerd inzetten voor de bloei van een ander..". Maar wat als mensen geen liefde meer ontvangen? Kunnen ze het dan wel (door)geven? En zo verder. Tijd voor een herontdekking van het geniale boekje: De Kleine Prins! Daar staat alles in.
Ted van den Bergh, Zeist op 01-02-2010, 15:29
Zeer scherpe analyse en erg goede vingerwijzingen voor verandering! Compliment voor Govert Buijs.
Anne de Graaf, Vleuten op 31-01-2010, 22:17
Verhelderend en behulpzaam artikel voor iedereen die geconfronteerd is geworden met het falen van zorginstellingen.
Waar we in verzeild geraakt zijn heeft niet alleen met kwade trouw of graaicultuur te maken maar vooral ook met de vraag wat ben ik eigenlijk aan het doen. Eerlijke reflectie op "wat is de essentie van het werk dat ik doe en wil doen". Kortom waar ligt mijn hart.
Veel mensen in de zorg leven met pijn in hun hart om wat ze zagen gebeuren. Dit artikel is een aanzet voor een nieuwe weg. Bedankt Buijs.
Berthe Dane, Hattem op 31-01-2010, 18:46
Briljant verhaal. Zowel qua analyse van de huidige situatie, als qua geboden oplossingen. Alleen geldt dit bepaald niet alleen voor maatschappelijke organisaties in het middenveld, maar m.i. zeker ook voor het domein van de 'puur' commerciële organisaties. De laatste zijn immers ook geen doel op zichzelf, maar hebben ook rekening te houden met hun medewerkers en omgeving. Wat hier beschreven wordt lijkt mij daarom voor organisaties in elk domein uiterst relevant.
Jacob, Arnhem op 31-01-2010, 18:43
Dit artikel raakt mij in het diepst van mijn ziel. Het legt de vinger op de zere plek en nodigt de lezer uit om daar dan ook wat mee te doen. Om andere codes te ontwikkelen en niet meer mee gaan in de taal. En de simpe3le vraag te stellen wat zijn wij aan het doen?. Vanuit deze filosofie heb ik anderhalf jaar geleden het boek "De leiderschapsleesen van Mandela" uit Zuid-Afrika meegenomen en vertaal en uitgegeven bij Spectrum. In de kern gaat het om Ubuntu, ik ben omdat wij zijn. Mijn welzijn wordt bepaald door jouw welzijn. Als wij daar in gaan oefenen overwinnen we de diepe crisis van dit moment op vele niveaus.
dick van der meer, arnhem op 31-01-2010, 18:33
Ik ben bang dat Govert Buijs? betoog neerkomt op paarlen voor de zwijnen strooien ? indien Haagse kaasstolpers tenminste al een krant als Trouw lezen, en dan ook nog de geestelijke bagage hebben om dit artikel te snappen.
Buijs? betoog maakt mij de schrijnende tijd- en geldverkwisting ? om van de menselijk pijn nog niet te gewagen! ? weer eens kraakhelder.
Zelf ben ik nog niet zo heel lang geleden met prepensioen gegaan en ik steek nog iedere dag een kaarsje op uit dankbaarheid dat me dat (financieel) redelijk is gelukt. Het afzijn van managers scheelt op zijn minst een maagzweer.
Gijs T. Denoot, Middelburg op 31-01-2010, 18:28
Hetgeen Govert Buijs hier welsprekend onder woorden brengt, is al vele keren gezegd. Zonder enig resultaat tot nogtoe. Laat deze boodschap maar vaak herhaald worden.
Begin in elk geval eergisteren met het droogleggen van dat moeras dat 'maatschappelijk middenveld' heet.
Want wat daar aan gelegitimeerd stelen plaatsvindt, ondergraaft de politiek en onze rechtsstaat al heel lang.
Karien de Zeeuw, Bloemendael op 31-01-2010, 18:28
Geweldig stuk! Nu is het de taak van politici excus aan te bieden aan alle Nederlanders dat men het zo ver heeft laten komen. Vervolgens de misstanden daadwerkelijk gaan aanpakken, desnoods met een wetswijziging. Daar is moed voor nodig, maar zet die stap toch maar dames en heren kamerleden! Er zou een zucht van verlichtig door dit land trekken.
Bert, Westerbork op 31-01-2010, 14:04
Ik vraag me al langer af hoe zit het met de arbeidsvreugde en bezieling. Het lijkt wel alsof we ze ingeruild hebben voor geld en macht. Maar alleen passie en toewijding brengt ons tot grote hoogten en uitzonderlijke prestaties. Geld en macht creëert een schijn werkelijkheid.
Gert Heres, Heerde op 31-01-2010, 13:57
Wat een herkenning om dit artikel te lezen.Ik werk al 41 jaar als (wijk)verpleegkundige en heb meegemaakt hoe de bezieling om dit werk te mogen doen veranderde in een door managers geleide organisatie die steeds verder van de werkelijkheid af stonden en met marktgerichte terminologieen de sfeer gingen bepalen en de proff. steeds verder dreven naar de marge. Voor werken in de zorg mag je een fatsoenlijk salaris ontvangen maar de echte rijkdom zit toch in de waardering die ik voor dit werk krijg van de patienten. Gelukkig...ik heb een organisatie gevonden die wel begrijpt waar het in zorg om draait.....BUURTZORG!
Willy Gillissen, Noordwijkerhout op 31-01-2010, 08:45
Een duidelijk en verhelderend artikel. Is het mogelijk om vanuit deze visie ook eens naar met het zgn. management van de RK Kerk in Nederland te kijken? Dat zou heel verhelderend kunnen zijn.
Peter Denneman, Amersfoort op 31-01-2010, 08:45
Behartenswaardige woorden. Met een kanttekening:
Terecht worden aan het banale en bureaucratische kwaad kankerachtige eigenschappen toegedicht. Is het er eenmaal, dan onttrekt het zich aan controle en groeit het autonoom verder. Echter: met de tien genoemde kernbegrippen wordt slechts geschetst hoe "gezond weefsel er uit ziet", maar niet een operatietechniek of chemotherapie.
Nu nog de interventiemogelijkheden en strategieën dus.
Haal b.v. als eerste de extra honorering en status van management-taken uit de functiewaarderingen in zorg en onderwijs.
aad cense, stoutenburg op 31-01-2010, 08:39
dag Eva,
Wanneer de slaap niet lukt door de pijn. Vandaag slechte dag en nacht gehad weekendarts geweest vanwege pijn en dikkerwordende been. Weer nieuwe pijnmedicatie.
Het vordert niet. Las wel global volgens mij een goed artikel in trouw.
Liefs Bernard
eva, dordrecht op 31-01-2010, 08:39
Zullen we voor maatschappelijk besef en wat er verder volgt maar onze moerstaal gebruiken, lijkt me beter dan engels of latijn.
Fulps Valstar, lunteren op 30-01-2010, 21:04
Een artikel om te bewaren en later nog eens door te lezen. Het managen van een school, een zorginstelling, een bedrijf is niet inwisselbaar. Het hart moet liggen bij datgene wat de instelling of het bedrijf probeert te bereiken.
De opmerking 'het hart van goed besturen opzoeken' vs. 'de grenzen' is een eye-opener voor mij. Ik wist het wel, maar was het kwijt.
Joep Steeman, de Westereen op 30-01-2010, 18:40
Plaats een reactie
Stuur artikel door