Gelovige weeskinderen / Tornen aan het goddelijk bevel
-
- 1 / 2
-
Dossier
U bekijkt nu: pagina 1 van 3.
De islam zou volgens menigeen even pluriform zijn als het christendom of het jodendom. Een wijdverbreid misverstand, zegt moslima Nahed Selim. Natuurlijk, er bestaan liberale moslims. Maar dat betekent nog niet dat er ook een liberale islam bestaat.
’Zonder een intellectuele revolutie binnen de islam hebben democratie in het Midden-Oosten en de integratie van moslims in het Westen geen enkele kans van slagen.”
Dat zegt dr. Khaled Abou el Fadl, prominent islamitisch jurist en advocaat, hoogleraar aan de Universiteit van Californië.
En wat moet die intellectuele revolutie binnen de islam inhouden? Volgens deze progressieve hervormer begint die met de erkenning dat er ontelbare manieren zijn waarop de islam geïnterpreteerd en beleefd kan worden.
Dat klinkt misschien vreemd. Velen gaan er immers vanuit dat die pluriformiteit binnen elke godsdienst een vanzelfsprekendheid is. Dat daar geen intellectuele revolutie voor nodig is. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de woorden van burgemeester Job Cohen. In een interview met De Pers van 27 december zei hij: „Ik weet helemaal niet veel van dat geloof. En ’dé islam’, dat weet ik wel, die bestaat niet. Wat ik ervan weet is dat er, bij wijze van spreken net zoals in het christendom en in het jodendom, een wijd palet is van heel liberaal tot buitengewoon conservatief en behoudend en in de islam op dit moment ook nog extremistisch.”
Het is een wijdverbreid misverstand: omdat er in het christendom en het jodendom vele erkende stromingen en interpretaties bestaan, geldt dat noodzakelijkerwijs ook voor de islam. De meeste moslims moeten in staat zijn hun heilige teksten te relativeren, omdat de meeste christenen en joden dat ook kunnen. Kennelijk willen mensen dat heel graag op voorhand geloven – zonder dat bewezen is dat voor de Koran hetzelfde geldt als voor andere heilige boeken. Of dat moslims op dezelfde manier geloven als andere gelovigen.
„Maar moslims zullen, als je ze daar rechtstreeks naar vraagt, geen afstand nemen van het Boek, en ook niet van de confronterende passages”, schreven Özkan Gölpinar en Ocker van Munster een paar weken geleden in Letter & Geest. Daar hebben ze gelijk in. En dit komt doordat moslims geloven zoals de islam hun leert te geloven. En die manier staat ver af van het christelijke of het joodse geloofssysteem.
De officiële islam gaat uit van de goddelijke afkomst van de Koran. Het Boek werd door Allah hoogstpersoonlijk, via een engel, aan de profeet Mohammed geopenbaard. De volledige Koran is zodoende het werk van God, het zijn Zijn eigen woorden, eeuwig en onfeilbaar. Zolang deze aanname niet is uitgedaagd, blijft elk koranwoord voor elke moslim, waar dan ook, letterlijke geldigheid houden.
Het belangrijkste verschil met de Bijbel ligt, voor zover ik weet, in de kwestie van het auteurschap.
De joodse Schrift is een collectief werk dat is ontstaan na een eeuwenlang proces, waaraan velen hebben bijgedragen. Op zeker moment bereikte de Joodse gemeenschap overeenstemming over wat tot de Bijbel behoorde en wat niet. Ongetwijfeld gingen daaraan vele discussies vooraf.
De evangeliën zijn verslagen van Jezus’ woorden en handelingen die door zijn volgelingen zijn opgetekend in een soort biografisch kader. Eigenlijk vormen de vier evangeliën een soort christelijke Hadith (overleveringen van de woorden en handelingen van Mohammed).
Dit alles maakt de pretentie dat de Bijbel Gods persoonlijke openbaring is minder sterk. De ruimte om de bijbelteksten te lezen in een historische context is groter. En de weg naar relativering van de teksten via de logica is korter.
Waarom gaan Job Cohen en anderen er dan vanuit dat wat in het christendom en jodendom aan stromingen bestaan, ook in de islam te vinden is?
Het nogal simplistische antwoord lezen we in hetzelfde interview. „Door de mensen die je spreekt”, zegt Cohen. „Praat met iemand als Ahmed Aboutaleb en je krijgt een heel liberaal verhaal waar ongelofelijk veel kenmerken in zitten die je ook kent uit het christendom en het jodendom. En praat met een aantal andere broeders en zusters, die het dan ook hebben over broeders en zusters, en dan komen daar van die volzinnen uit, rechtstreeks uit oude boeken.”
Volgens de logica van Cohen móét er wel een liberale islam bestaan aangezien er liberale moslims bestaan.
Maar is het gedrag van verlichte moslims hun eigen verdienste of die van de islam? Volgens mij is het eerste het geval. Het zou pas de verdienste van de islam zijn als er een duidelijke, erkende liberale stroming binnen de islam bestond, met eigen moskeeën, een eigen naam die haar van de andere onderscheidt, met een eigen theologie die is vastgelegd en voor iedereen toegankelijk is, met eigen imams en geestelijken, en met een wezenlijke aanhang onder de gelovigen.
Maar de bronnen van de islam, de Koran en de overleveringen, gelden voor alle stromingen van de islam in een zeer letterlijke vorm. Alleen een paar kleine afsplitsingen zoals de soefi’s, de alevieten, de Ahmadiyya en de korannieten trekken dat enigszins in twijfel. Maar hun aanhang is marginaal en ze worden door de meeste geestelijken niet eens als moslims erkend.
Een moskee, kortom, uit welke richting dan ook, is per definitie orthodox en hanteert de letterlijke interpretatie.
Onder geestelijken en imams tref je weinig hervormers aan. De progressieve moslims die wel bestaan, zijn vooral te vinden onder intellectuelen, filosofen en schrijvers die zich, uit een gevoel van maatschappelijke verantwoordelijkheid, bezighouden met een nieuwe interpretatie van de islam. De vraag is evenwel hoeveel deze intelligentsia in de melk te brokkelen heeft – zeker omdat ze vaak bestreden, verketterd en zelfs bedreigd wordt.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
- Toon heel artikel
- vorige pagina
- 1
- 2
- 3
- volgende pagina
Nahed Selim is tolk en schrijfster. Onlangs verscheen van haar bij uitgeverij Houtekiet ’Allah houdt niet van vrouwen’ (ISBN 9052409587,euro 14,95).
Reacties (22)
geweldig geschreven Nahed!!!!
ex moslim, Amsterdam op 13-12-2009, 15:13
Beste Dienares van Allaah, een geloof is een geloof omdat men niet kan bewijzen dat 'het' echt bestaat. Het is jammer dat volwassen mensen het nog nodig hebben om in god te geloven zoals we kinderen in sprookjes laten geloven. Mijns inziens is een geloof is een totalitair systeem wat het gemunt heeft om de vrije geest. Naar mijn idee is volwassen zijn op je eigen 2 benen durven staan en verantwoordelijkheid durven aanvaarden voor je eigen gedachten en daden, je eigen zwakheden onder ogen durven te zien, zonder een autoritair vaderfiguur die op je neerkijkt.
tfm, den haag op 28-06-2009, 17:49
Waar in de Koran staat dat er Liberale Islam bestaat? Het is niet aan de mensen om iets aan het geloof toe te voegen of af te halen. Deze Nahed die op een minachtend wijze praat over de Islam is geen moslim.
Dienares van Allaah, Amsterdam op 09-12-2008, 19:38
Wat een geweldig artikel, dus er bestaan moslims met zelfkritiek, en dat is een eye-opener!! Alleen krijgen deze in de media en van de politiek in het geheel geen aandacht, die lijken wel helemaal in de ban van de ortodoxe islam en danst volledig naar hun pijpen. Voor mij is dat onbegrijpelijk, maar ik ben ook maar een gewone plebejer die geen hogere journalistiek of hogere politiekologie heeft gestudeerd maar alleen beta-vakken.Nahed verdient meer aandacht dat is wel duidelijk, ook t.b.v. van de moslims want het wordt nu duideljk dat deze voor een deel ook in angst verkeren voor hun orthodoxe medemoslims en vrijheid missen!
B Voerkamp, Hoogeveen op 05-04-2008, 23:27
Het christendom kent ook een extremistische 'kleur'...luister naar de preken en bijbelstudies van Jan van Barneveld of Feike ter Velde: Mohammed is de anti-christ en z'n strijders zijn onder ons enz...en schrik van de instemming in de zaal en de groeiende aanhang!
Alan Turing, Cambridge op 05-04-2008, 21:35
Boeiend artikel. Het inderdaad niet zozeer om de inhoud van de koran maar om de interpretatie, en in de islamitische wereld is helaas nauwelijks ruimte voor een vrijzinnige interpretatie, zodat fundamentalisten tegenwoordig de wind in de zeilen hebben, omdat orthodoxe moslims tegen fundi's nauwelijks weerstand durven bieden, zeker niet intellectueel. Mijn vrees is dat de islamitische wereld zichzelf en rest van wereld beschadigt door steeds fundamentalistischer te worden totdat er een bepaald dood punt wordt bereikt. In een ideale wereld die dan komt is de koran een boek als alle andere, zit Wilders in een gekkenhuis en zijn we allemaal blij.
Ewout, Kampen op 16-01-2008, 23:17
Zo zie je maar weer. Minister Vogelaar kan dus maar het best weer op de Albert Cuyp gaan staan schreeuwen achter haar fruit-stalletje. Hoop dan wel dat ze knollen niet voor citroenen en appels voor peren verkoopt.
katja, groningen op 14-01-2008, 12:24
Mijn complimenten met een zeer gebalanceerd, duidelijk en vooral ook WAAR artikel. Ik heb onlangs de Koran aandachtig gelezen, begeleid door een door een Moslim geschreven studieboek over de Islam. Vele teksten die oproepen tot geweld zijn met name daarom zo gevaarlijk omdat ze niet beperkt zijn tot plaats of tijd maar voor altijd gelden. Daarbij roept de Koran op om gesprekken met andersgelovigen uit de weg te gaan. Ondanks dat het letterlijk het woord van God zou moeten zijn, staan er aantoonbare onjuistheden in, zoals de verkeerde uitleg van wat de christenen over de drie eenheid geloven. Ik hoop dat dit tot de regering doordringt.
Erwin, Eindhoven op 14-01-2008, 00:06
n.a.v. artikel d.d. 12-01-08 "Gelovige weeskinderen" mijn opmerking. Heel veel gewone burgers weten al lang de verschillen Islam en Christendom. Het wordt hoog tijd dat Kabinet en lagere overheden aan gaan geven wat onze gewoonten en gebruiken zijn vanuit Christendom (verlichting en emancipatie). Ophouden met vergoeilijken, sussen, pappen en nathouden van de Islam. De woorden 'normen en waarden' niet alleen voortdurend in de mond nemen(Balkenende), maar daden stellen en gaan uitvoeren. Laat dit Kabinet gaan staan achter dit artikel en onderneem concrete zaken/wordt duidelijk; dan neemt ze Wilders daarmee 'de wind uit de zeilen.
ij. werkhoven, harlingen op 14-01-2008, 00:06
Van mevrouw Selim d'r artikel gaat de suggestie uit dat in het Westen minder groepsgeest heerst dan in islamitische landen. Nog niet zo ver terug was hier een door het christendom opgeroepen groepsgeest. Deze geest trok zich na de verwoestende oorlog terug toen talrijke heilige huisjes werden vernield door jonge schrijvers en zo. Er kwam een 'alternatieve' groepsgeest voor in de plaats. Die dwingt alle Nederlanders om een stralende zon aan een blauwe hemel "mooi weer" te noemen. Wie van schaduw en regen houdt, is een geloofsafvallige. Een nieuwe sociale controle eist van burgers dat ze auto's, seks en blote lijven goddelijk vinden.
Egbert Bömers, Terra Nova op 14-01-2008, 00:04
De kracht van de islam is juist dat hij niet vatbaar is voor veranderingen. De koran is het woord van Allah, en de enige keus is onderwerping. Vandaar de veroveringstocht van de islam in de laatste 1400 jaar: verspreid door het zwaard en ten koste van miljoenen levens wordt zijn grondgebied steeds groter. De islam is onverenigbaar met democratie, met individuele rechten, met gelijkheid van man en vrouw, met vrijheid van meningsuiting. Ik ben benieuwd welk Westers land als eerste de handdoek in de ring gooit en zegt: "Met deze 'religie' valt niet in vrede samen te leven, we gaan hem binnen onze grenzen verbieden." Zelfbehoud is geen zonde!!
Jo, Groningen op 13-01-2008, 15:17
De essentie van het artikel: de koran is letterlijk het woord van allah en mag dus nooit in twijfel worden getrokken, is allang bekend onder iedereen die wel eens een krant leest. De genoemde voorbeelden vullen het beeld verder in en dat is plezierig, maar veranderen de essentie niet. Hoe kan het dan zijn dat er nog zoveel op het oog verstandige mensen zijn die dit simpelweg weigeren te zien. Die openlijk en in het volle licht de kop in het zand steken? Naiviteit kan niet, men is slim genoeg. Is het enkel pure lasfheid of misschien persoonlijk gewin dat ze hier toe brengt? Ik weet niet welke oorzaak schandaliger is.
G. Verhoef, Almere op 13-01-2008, 15:10
Er bestaat géén algemene noemer inzake de Islam, zoals er géén dergelijke noemer is voor het Judaïsme of het Christianisme. In al deze godsdiensten vind je liberalen (al dan niét practiserend) tot extreme fundamentalisten : de overgrote meerderheid der gelovigen zijn echter gematigd en meer bezig met hub dagelijks (over)leven dan met hun godsdienst : feit is wél dat het risico van intenser godsdienstbeleving groter wordt naargelang dat overleven méér "overleven" wordt dan gewoon leven..., en wie daaraan meestal schuld heeft, laat ik in het midden, maar alle (neo)kolonialen (ook Nederland én België) hebben er mee te maken !!!
De Trog Kamiel, Leuven (België) op 13-01-2008, 14:47
Nahed Selim is duidelijk: Er is geen gematigde islam, wel gematigde moslims. Dit is geen hoopvolle belofte voor een geslaagde integratie op de lange termijn, want waarom dan inzetten op het veranderen van de islam op termijn als haar karakter onbetrouwbaar blijft? Als alleen allah de waarheid weet, dan moeten wij maar hopen dat de gelovigen op termijn tot het inzicht komen dat de kwaadaardige elementen van de koran een menselijke inbreng moeten hebben m.a.w. dat die elementen afkomstig moeten zijn van de menselijke boodschapper mohammed.
g.hanness, ter aar op 13-01-2008, 14:42
Als ik ervan uitga dat Nahed Selim gelijk heeft en dat doe ik, dan zijn alle zendbrieven en advertenties waarin Terpstra oproept tot meer tolerantie over en weer en tot een fatsoenlijk debat, aan islamitische dovemans oren gericht. Islamitische geestelijken laten zich niet van hun onverdraagzame gelovige stuk brengen in debat met ongelovige verdraagzamen. Over de inhoud van de islam valt met hen nu eenmaal niet te polderen. De islam trekt haar eigen plan. In hun ogen zijn Terpstra c.s. de nuttige idioten die we nog kennen uit de Koude Oorlog. Praalhans Spreukenmeester Terpstra verdrinkt nog ooit eens in zijn eigen spraakwaterval.
pietkremer, harmelen op 13-01-2008, 14:03
De islam heeft in de afgelopen eeuwen voldoende mogelijkheden gehad om de verlichtingsidealen over te nemen maar is er niet ontvankelijk voor gebleken. Daar de islam al 1400 jaar bestaat ligt het voor de hand dat het te wijten is aan de kenmerken van de islam die daarvoor een beletsel vormen. De verlichtingsperiode sloot ook aan bij andere westerse ontwikkelingen. De islam richt zich op het oosten en het is daarom ook op deze grond geen vanzelfsprekendheid dat ook de islam een westerse verlichtingsperiode zal gaan doormaken. Het getuigt van culturele hoogmoed te denken dat het westen in deze superieur is en dat de islam maar moet volgen.
J.J. v.d. Gulik, Andijk op 12-01-2008, 17:10
Het verschil tussen moslims zit hem niet in een interpretatie van de Koran. Iedere moslim beschouwt de islam, zoals die in de Koran is weergegeven, als het ideaal. Tegelijkertijd weet iedere moslim dat mensen van vlees en bloed zijn en verre van volmaakt, en dat daarom maar weinigen zich aan de leer houden. Alleen Allah is volmaakt, mensen niet. Daarom zijn er net zo veel verschillen tussen moslims als tussen andere mensen. Allah is de barmhartige erbarmer die dat volkomen begrijpt, maar de mensen wel steeds aanspoort. En waarom al die gruwelijkheden in de Koran? Dat weet alleen Allah.
Hans, Amsterdam op 12-01-2008, 17:08
Wow, helder artikel! Geeft aan hoe ver de weg is die nog te gaan is. En een extra argument om de dappere mensen die wel openlijk standpunten in durven nemen, te blijven beschermen en ondersteunen!
Fred, Utrecht op 12-01-2008, 14:20
Na lezing van Nahed Selim?s artikel vraag ik mij af: Hoe veilig is het om nog meer moslims toe te laten in het Westen...? ? Zolang er geen Verlichting is geweest in de islam; zolang als politiek en godsdienst er niet gescheiden zijn is het onverantwoord om steeds meer moslims toe te laten in Europa. En voor diegenen die als argument ?vergrijzing? aanhalen, er zijn genoeg mensen uit andere regio's in de wereld die graag naar hier zouden komen. Mensen met een gezonde arbeidsethos en met een cultuur die véél dichter bij de Westerse democratische cultuur staat dan de islamitische cultuur... - Waarom problemen zoeken als men ze kan voorkomen?
PV, Maastr. op 12-01-2008, 14:17
Ik weet dat Nahed zich moslim blijft noemen. En als ik haar zo lees gun ik haar die vrijheid, in principe. Met dit stuk zet zij haarscherp het probleem van de islam neer. Zij wil wel die verandering. Dat maakt haar tot een heldin. Toch zou ik haar deze vraag willen voor leggen. Hoe zou jij reageren als jij als autochtone niet-moslim in eigen land geconfronteerd wordt met zoveel onverwachte, tegen jou gerichte haat? Zou jij dan ook niet ten minste voorstander zijn van een moslim-stop? Totdat overduidelijk blijkt dat moslims als groep nóóit de wapens tegen andere zullen opnemen, en nóóit de sharia invoeren?
Marc, Delft op 12-01-2008, 14:08
Een helder artikel over het intrinsiek anti-democratische karakter van de islam. Er staat een korte documentaire op YouTube (watch?v=5P7Y_moX1V0)met ongeveer dezelfde inhoud. Waarom wil Wilders nog een film maken? Er is (terechte) kritiek genoeg op de Koran en de islam. Zie bijvoorbeeld de prachtige serie artikelen in Trouw over de historische wortels van de Koran.De democratische moslims die in hun hart graag de seculiere cultuur willen omarmen, zullen er argumenten in vinden voor hun eigen emancipatie. Een beledigende film van Wilders helpt niemand verder. Meer stukken van mevrouw Selim wel!
Adriaan, Amsterdam op 12-01-2008, 13:56
Wanneer de koran inderdaad een rechtstreeks door Allah gedicteerd boek zou zijn, hoe komt het dan dat er zulke van haat en onverdraagzaamheid doorspekte stukken in staan. Een mens onwaardig. Zoiets kan nooit van een echte god komen. Afgezien van het feit dat elke godsdienst een blokkade of muur is tussen de mens en de universele intelligentie, die je dan god mag noemen, geschreven door mensen die hun eigen frustraties in die geschriften hebben verwerkt. Wie bepaalt hoe of wat je mag of moet geloven? Is dat niet iets dat een mens zelf moet uitmaken zonder inmenging van al die z.g. profeten, dominees of de paus? Er is geen geloof boven waarheid
dirkpieter, Los Álamos España op 12-01-2008, 13:15
Plaats een reactie
Stuur artikel door