Vagina achter de designtas
-
- 1 / 2
-
U bekijkt nu: pagina 1 van 2.
Terwijl de bezorgheid over de seksualisering van de samenleving toeneemt, pleit historicus Dylan van Rijsbergen juist voor een terugkeer naar de wortels van de seksuele revolutie. „Het is tijd voor een nieuwe Jan Wolkers, iemand die op krachtige wijze getuigt van een authentieke seksualiteit.”
Een paar weken geleden was hij overal in Amsterdam te zien: een reclameposter met een bijna naakt, prachtig vrouwenlichaam, slechts gehuld in een beha. Geen ogen te zien. De vagina ging schuil achter een kleine designhandtas. Op de poster was de volgende tekst aangebracht: ’Les 84: hem in verleiding brengen’.
Het was niet zozeer de gephotoshopte perfectie van het vrouwelijk lichaam die mij prikkelde, ook niet het ontbreken van de ogen van de vrouw, die het lichaam tot anoniem voorwerp van pure seksualiteit maakten. Ik was ook niet geïrriteerd omdat de foto mij de voyeuristische blik van de heteroseksuele, mannelijke machotoeschouwer opdrong, die vrouwen tot seksobject reduceert.
Shockerend voor mij was het feit dat de kleine tas en de vagina geheel inwisselbaar waren. De poster suggereerde dat seksuele verleiding en de verleiding om producten te kopen hetzelfde waren. Het ging over het transformeren van menselijk seksueel verlangen in een product, koopwaar. Uitwisselbaar, gestandaardiseerd en klaar om aan de hoogste bieder te worden verkocht.
De discussie over de pornoficatie van de samenleving is aangezwengeld door zowel feministen als conservatieven. Feministen als de Amerikaanse schrijfster Ariel Levy en de Nederlandse publiciste Stine Jensen kritiseren de manier waarop vrouwen geportretteerd worden, namelijk op inferieure en vernederende wijze, als willige slaven van mannelijk verlangen. Conservatieven uit islamitische of christelijke hoek zijn ook ongelukkig met de seksualisering van de openbare ruimte. In hun beleving is seksualiteit niet voor de openbaarheid bedoeld, maar iets dat binnen de privacy van het huwelijk moet blijven. Al die naakte lichamen op posters, op televisie en internet brengen mannen en vrouwen alleen maar in verleiding. Deze beelden kunnen zondig gedrag stimuleren.
Conservatieven wijzen meestal beschuldigend naar de jaren zestig en zeventig, de tijd waarin de seksuele moraal ten onder ging. In zekere zin hebben ze gelijk. Pornografie is zo oud als de mensheid, maar sinds de seksuele revolutie heeft zij zich enorm verbreid, en vandaag de dag kunnen we rustig stellen dat pornografie alomtegenwoordig is. Toch zijn in mijn beleving seksualiteit, verlangen en zelfs pornografie op zichzelf niet verkeerd. Ze vormen een essentieel onderdeel van de manier waarop individuen hun leven leven, genieten, vieren en betekenis geven. Vóór de jaren zestig kon alleen een kleine groep bohémiens seksualiteit buiten de begrenzingen van huwelijk en andere restrictieve gemeenschappen praktiseren. Pornografie was iets voor de happy few, het was ’haute couture’. Het mooie van de seksuele revolutie was dat, vanwege de groeiende welvaart in de westerse wereld, de uitvinding van de anticonceptiepil en een nieuwe liberale bewustwording, veel mensen toegang kregen tot mogelijkheden om een persoonlijke levensvervulling te bereiken waarbij erotiek een rol speelt. De revolutie was de triomf van het zojuist geëmancipeerde, seksueel actieve individu.
In die tijd wisten verscheidene literaire auteurs de Nederlanders te shockeren. Schrijvers als Jan Wolkers en Jan Cremer beschreven hun seksuele ervaringen op een heel persoonlijke manier. Jan Wolkers schrijft op een unieke en zeer eigen wijze over vrouwen en seks. Als je hem leest zou je opgewonden kunnen raken door de seksuele ontmoetingen waarover hij schrijft. Het kan ook zijn dat je niet houdt van de typische, zeer persoonlijke zaken die de schrijver opwinden. Maar wat altijd blijft is het gevoel dat er authenticiteit schuilt in zijn erotiek, die extreem individueel is. En in zekere zin vindt de lezer een echo van zichzelf terug in deze individualiteit. Niets is persoonlijker dan de manier waarop jij seks ervaart. Door te lezen over andermans bijzonderheden worden je eigen seksuele fantasieën en obscure verlangens stilzwijgend bevestigd. Door zich te manifesteren als seksueel individu stimuleert Wolkers anderen om ook seksuele individuen te worden. Als hij naar een vrouwenlichaam staart, doet hij dat met de blik van de heteroseksuele machoman, maar het is in ieder geval de blik van de authentieke, individuele macho die luistert naar de naam Jan Wolkers.
Na de jaren zeventig ging er iets mis. Seksualiteit werd handelswaar, en dook uiteindelijk overal op, maar ontdaan van ieder spoor van individualiteit. De porno-industrie schreef ons voor hoe we seks moesten hebben. Net als mode wordt seksualiteit makkelijker verkocht als hij gestandaardiseerd is. Deze kant-en-klare seksualiteit vond zijn weg naar de populaire media, naar videoclips en naar reclame-uitingen. Het werd alles doordringend. Zet je televisie op een muziekkanaal en je ziet willige babes om rappers heen dansen, die er op hun beurt uitzien als pooiers. Surf op het internet en voor je het weet duikt er een of andere seksueel getinte advertentie op. Overal zie je reclame waar de seks van afdruipt, voor producten die variëren van lingerie voor vrouwen tot deodorants voor mannen.
Waarom gebeurt dit? We kunnen het hebben over de opkomst van het neoliberalisme of over technische ontwikkelingen als de videoband en later het internet. Maar het belangrijkste is deze gouden regel: alle revoluties lopen op enig moment spaak. Iedere revolutie draagt de tendensen die zullen leiden tot de eigen ondergang al in zich. En meestal is er één persoon die deze ondergang symboliseert.
Denk aan de Franse Revolutie, die allerlei nieuwe democratische ideeën voortbracht, maar die gecorrumpeerd raakte door de opkomst van de dictator Napoleon. Napoleon droeg de verworvenheden van de Verlichting uit naar de rest van Europa, maar heerste tegelijkertijd als een ouderwetse monarch door zijn familie in verschillende landen op de troon te zetten.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
- Toon heel artikel
- vorige pagina
- 1
- 2
- volgende pagina
Reacties (18)
Kom maar op met de nieuwe Jan Wolkers: iemand die vrouwen beschrijft van vlees en bloed, met onhebbelijkheden, menselijke trekjes, frustraties, een bloeduitstortinkje hier en daar, sproeten, moedervlekken... Vrouwen die werkelijk tot leven komen.
Dit in tegenstelling tot de aanwas aan boeken over inwisselbare babes met strakke lichamen en altijd dezelfde psychiatrische conditie die ze zowel hitsig als emotioneel onbereikbaar houdt.
Mevr. Bühler, IJsselmonde op 27-04-2009, 21:09
De "slow sexbeweging" waar Dylan van Rijsbergen het over heeft zal alleen goed ontvangen worden als wetenschappers of popsterren er mee komen. Onze samenleving heeft op sexgebied geen andere bronnen die serieus genomen worden.
J. van Bergen, Rotterdam op 10-01-2008, 23:11
Ik heb mij altijd afgevraagd wat voor wezens de 72 ofzo maagden (die telkens opnieuw weer maagd worden zodat bloed gegarandeerd blijft, hetgeen al bedenkelijk genoeg is) in het Moslimparadijs voor martelaren, of de waterschenkende Hoeri's zijn. Naar het lijkt zielloze, willoze geavanceerd bewegende opblaaspoppen. Opvallend genoeg heeft de reclamedame niet alleen geen slipje aan, maar ook geen hoofd. Het hedendaags probleem is niet de "vrije" sexuele moraal, maar juist de door peer-pressure steeds gedwongener sexuele moraal. Ipv dat dames hun eigen potentieel genot ontdekken en opeisen, dienen zij in clips als domme willoze (gratis) hoeren.
dubito, Amsterdam op 14-10-2007, 09:50
Egbert Bömers schreef: Mijn uitglijders bewijzen het gelijk van de Nieuw Preutsen. Dergelijke uitglijders en ze willen verantwoorden met het excuus dat hier gebruikt wordt bewijzen eerder een wat al te snel afgeleide geest als je het mij vraagt, maar zonder daar verder flauw over te willen doen het volgende: Seksualiteit en alles wat daarmee samengaat 'lage zinnen' noemen veronderstelt dat seks niet OK is. Dat seks is verworden tot een lage beleving beaam ik, dat een herwaardering van seks, lust etc. door een al dan niet reactionaire (her)invulling)van deze beleving geen lof verdient is seks reduceren tot een kille voortplantingsdaad
ZinderMij, Flevoland op 09-10-2007, 20:12
Fantaserend over een vagina die als een designtas oogt, maakte ik kort voor drie uur twee kanjers van taalfouten. Normaal schrijf ik nóóit "theoriën" en "fantasiën"... Mijn uitglijders bewijzen het gelijk van de Nieuw Preutsen.
Egbert Bömers, Terra Nova op 07-10-2007, 21:56
Het verbaast dat Freud niet door Dylan van Rijsbergen wordt genoemd. Hij was het die met zijn shockerende theoriën de seksualiteit van de vuilnisbelt haalde waar ze in een preutse 19de eeuw was beland. Hij bedacht dat fantasiën en dromen over holle voorwerpen - koffers, tassen, dozen - allemaal over de vagina gaan. Zoals rechte droomdingen voor penissen zouden staan. Van de huidige seksualisering kan je Freud de schuld geven. Van Rijsbergens verlangen naar een nieuwe Jan(tiene) Wolkers is reactionair. Laten we niet weer de lof zingen van het menselijke lichaam en de pleziertjes die het verschaft. Het feest van de lage zinnen is uitgelopen op een onzinnig gedoe. Nu de seks op straat ligt, moeten geest en ziel met de vullis zien klaar te komen.
Egbert Bömers, Terra Nova op 07-10-2007, 15:57
Wat een gelul. Het getuigt van grote naieviteit schrijvers te identificeren met de personages uit hun romans. En dat is nu precies waar van Rijnsbergen's verhaal grotendeels om draait.
frans, haarlem op 07-10-2007, 14:00
Onderscheid Sexus en Eros Op welke alternatieven voor het hefnerisme doelt Van Rijsbergen dan? Wellicht helpt het opnieuw leren maken van een (aloud) onderscheid tussen de vluchtige 'sexus'* van het lichamelijke (beeld) en het verleidelijke kortstondig genot. En de verdiepende 'eros'* van de geest die tijd en aandacht voor elkaar vergt: échte luxe-artikelen in deze tijd. Van Rijsbergen zou, als tegenwicht, een moderne versie van ondergenoemd boek kunnen schrijven mogelijke titel: "Nieuwe kansen voor Eros"? *terminologie - 'Problemen der hedendaagse erotiek' van Charlotte Kohn-Behrens (Aula, 1962).
wilag kater, alkmaar op 07-10-2007, 13:45
[quote]Dylan van Rijsbergen: De democratisering van seks is een geweldige verworvenheid die niet teruggedraaid of beperkt zou moeten worden tot haute couture.[/quote] Ik ben het volkomen eens met het standpunt van de heer van Rijsbergen. Niet weer terug naar deze onmogelijke taboes, die met zoveel moeite eindelijk doorbroken zijn.
Jan Hamer, Didam op 07-10-2007, 13:45
Gek meneer Krol, ik vind nou juist dat vrouwen vaak belemmerd worden door hun eigen partner als ze zich naar hartelust voor hen verfraaien. Nederlandse mannen willen namenlijk dat je in 5 minuten klaar bent, ze vinden alles wel best of 'gedoe' en zien niet eens wat je aan hebt of maken geen enkel compliment. Ze zeggen niet dat er een stukje peterselie op je voortanden kleeft bij een etentje. En je moet flink aanbenen, ook op mooie schoenen. Er moet wel ruimte zijn, anders liever girlpower en accu-boormachine voor meselluf.
Auby C.T., Paris, London, New York op 07-10-2007, 13:22
Eindelijk een goede spreker in een goed debat. Dat het nodig is, blijkt wel uit de sexuele onvrijheden waarbinnen de meeste mensen zich bewegen, ook in huwelijken die daar niet zelden op stranden. Het is het ene uiterste, ongeremdheid en voyeurisme of het andere uiterste, terughoudendheid en conservatisme. Een midden is mijns inziens mooi beschreven door de heer van Rijsbergen: terug naar de openheid en intensiteit ín de beleving, niet alleen de openheid er over. Ik zie jonge mensen werkelijk niet weten wat ze allemaal kunnen halen uit hun eigen sexualiteit en genoegen nemen met veel te weinig. De diepte is er uit en dat is jammer.
Rachel Höppener, Tilburg op 06-10-2007, 18:51
Met de commercialisering van de vrouw heb ik geen moeite als het gaat om esthetisch aantrekkelijk bevonden beelden. Dat kan dus per plaats verschillen. Mensen moeten zich in de openbare ruimte kunnen begeven zonder zich onnodig teveel te hoeven storen aan allerlei uitingen zoals sexueel getinte uitingen. Het zal zo van de lokatie afhangen of bepaalde uitingen op hun plaats zijn. Een esthetisch getinte uitbeelding wat niet teveel weerzin opwekt kan zo een toegevoegde waarde hebben in de openbare ruimte. Als dat dan iets minder centen oplevert dan de platte centen met indringend bloot dan moet dat maar wijken voor de verhoging van de kwaliteit.
J.J. v.d. Gulik, Andijk op 06-10-2007, 18:48
De (langlopende) campagne van het lingerie-merk 'Aubade' is volslagen uniek in Nederland. Samen met de verplichte nieuwe stropdas of accu-boormachine van Vaderdag is het de enige culturele uiting waarin vrouwen worden opgeroepen eens iets aardigs voor hun partner te doen. Sinds de Spice Girls over hun 'Girl Power' zongen, mag een vrouw haar uiterlijk immers naar hartenlust verfraaien, zolang zij maar aangeeft dat in de eerste plaats 'voor haar zelf' te doen. Zo werd Nederland, met de instelling van de wet gelijke behandeling en de omkering van de bewijslast bij seksuele intimidatie, definitief een paradijs voor cock-teasende breezer-babes.
H.R. Krol, Haarlem op 06-10-2007, 14:44
Een goed idee, maar ik heb wel het idee dat het verschijnsel hedendaagse pornografie eenzijdig wordt toegelicht, want naar de saaie gestandaardiseerde sexualiteit van Playboy staat de extreem specifieke niche sexualiteit, de fetish. Deze is vooral groot op internet en toont een compleet omgekeerd beeld, ver verwijderd van het gestandariseerde, maar ook zeer anoniem en in zichzelf besloten. Dit is ook een product van de sexuele revolutie die misschien niet zeer zichtbaar of geaccepteerd is maar verdekt wel een grote invloed heeft. Dus is dit de richting die de tegenbeweging op zou moeten, of moet er de middenweg gevonden worden?
Jeffrey Postma, Arnhem op 06-10-2007, 11:14
Seksualiteit weghalen uit de emotionele machtsmanipulatie van het feminisme en de commercie en terugbrengen in het mooimenselijke. Het lijkt me een prima en menswaardig streven.
Ivo Vos, Dodewaard op 06-10-2007, 08:41
De sexuele revolutie heeft geleid tot schaamteloosheid, onbeschoftheid, verloedering en uiteindelijk ook misdaad en verval. Slechts de volmaakte mens kan goed omgaan met het sexuele. Tot die mensen opkomen, is het beter om de beginsels van het Victoriaanse tijdperk of de jaren`50 beter na te leven, en zodoende weer respekt, vertrouwen en onbevangenhied te stimuleren onder de mensen.
deJong, Vlaardingen op 06-10-2007, 07:53
Ik zie niet zozeer de standaardisering als een probleem. Het is gemakkelijk je er aan te onttrekken. De verbinding sex en commercie staat me tegen. Want die vagina achter de designtas hangt alleen aan het billboard omdat ze de tas zo goed verkoopt. Goedkope romannetjes hebben daarom binnen 25 blz een sexscene. Veel films bevatten minstens één sexscene - achterlijk genoeg vaak onder een laken - die het verhaal alleen maar ophoudt. Wie doet daar iets aan en hoe?
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 06-10-2007, 07:50
Een fantastisch statement van van Rijsbergen. In mijn beleving ziet hij het heel juist. Seksuele vervlakking kan alleen bestreden worden door een persoonlijke verdieping. In oudere culturen zoals de Indische, was seksualiteit aanvankelijk iets sacraals. In de plaats Katjuraho in India staan een aantal tempels die aan de buitenkant de Kama Sutra in gebeeldhouwen sculpturen laten zien. Men zou dat als pornografisch kunnen betitelen, maar het geeft juist aan dat de seksuele energie ons verbindt met de bron van ons bestaan. Overgave aan het genieten er van kan je in verbinding brengen met een andere werkelijkheid. Make Love, not war.
Arend Zeevat, Dieren op 06-10-2007, 03:48
Plaats een reactie
Stuur artikel door