Voortgezet onderwijs kan nóg beter op maat kind gesneden worden
commentaar
Het rapport van de Onderwijsraad over de vroege keuze voor het voortgezet onderwijs laat zich lezen als een lofzang op de Mammoetwet uit 1963. Sindsdien kent ons land een flexibel systeem van voortgezet onderwijs, waarbij leerlingen tussentijds van het ene schooltype naar het andere kunnen overstappen. Ze kunnen ook diploma’s stapelen, waarmee voor iedereen in principe de universiteit bereikbaar is.
Deze flexibiliteit en mogelijkheden van het mammoetstelsel kunnen niet genoeg geprezen worden. Zij laten zien dat je van heel goeden huize moet komen om het systeem echt wezenlijk te veranderen, zoals de voorstanders van de middenschool ooit wilden. De Onderwijsraad probeert onder dat debat een streep te zetten: een stelselwijziging is niet nodig, daarvoor zijn de voordelen voor grote groepen kinderen gewoon te groot. Deze wijze les kan iedereen ter harte nemen.
Kritiek op onderdelen is desondanks mogelijk en zelfs gerechtvaardigd. Zo presteren de beste leerlingen minder dan er van hen verwacht mag worden – een gegeven dat vooral gymnasia en vwo’s zich aan moeten trekken. Nemen ze te veel kinderen aan, dagen ze de leerlingen voldoende uit?
Naast deze verspilling van talent aan de bovenkant, is er verspilling aan de onderkant. Allochtone kinderen en kinderen uit een lager sociaal-economisch milieu hebben minder kansen dan hun blanke leeftijdgenoten uit iets hogere kringen. Ze komen te vaak in het vmbo terecht, terwijl ze havo of vwo zouden kunnen. Zowel voor henzelf als voor de samenleving – die streeft naar meer hogeropgeleiden – is dat een gemiste kans.
De Onderwijsraad toont aan dat die verkeerde keuze verband houdt met het feit dat Nederlandse leerlingen al op hun twaalfde moeten kiezen voor een schoolsoort. Juist beter presterende leerlingen hebben baat bij die vroege selectie. De raad is daarom tegen een algemene maatregel en daar valt veel voor te zeggen, zeker gelet op het scala aan mogelijkheden om de schoolkeuze te verbeteren. Sommige kinderen kunnen hun taalachterstand inlopen tijdens de basisschool, andere hebben meer aan een kopklas, een extra jaar na de basisschool. Weer andere groepen maken een betere schoolkeuze als ze eerst een mavo-havo-brugklas doen. Maatwerk is het motto. Hoe afgezaagd dat misschien ook klinkt, het is wel een heldere boodschap waar elke school haar voordeel mee kan doen.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (8)
Hou eindelijk eens op met het gefroebel in ons onderwijs en ga gewoon aan de slag met het onze kinderen LES geven en hen toerusten met de basisvaardigheden voor hun reis door deze ingewikkelde wereld.
Al die 'onderwijskundologen' met hun gesnater en gezever zijn uitsluitend op hun eigen portemonnee uit!
Ophouden! Schlusz jetzt! Hopelijk komt er eindelijk een regering die eindelijk eens inziet dat het met het onderwijs rampzalig gesteld is.
Gijske Sevester, Diever op 15-03-2010, 21:10
Het is goed dat de universiteit in principe voor iedereen haalbaar is. Echter, het niveau moet hetzelfde blijven of hoger worden. Dat betekent dat vele universitaire studies, zoals sociologie, psychologie, antropologie, onderwijskunde etc. of in niveau verhoogd moeten worden of HBO/MBO moeten worden. Wetenschappelijk onderwijs moet over echte wetenschap gaan, zoals natuurkunde en scheikunde.
Jasper, Arnhem op 13-03-2010, 11:26
Maatwerk is heel belangrijk. Een kind is een individu, ieder individu heeft recht op individuele aandacht. Zelfs koeien voelen zich beter als zij aandacht van de boer krijgen, laat staan kinderen. Leerlingen moeten dus zelf aan hun eigen leerproces werken, dat kan een ander niet voor hen doen. Een eigen plan van ontwikkeling, een eigen aanpak, een eigen manier om vooruit te komen. Dát is waar het om zou moeten gaan in het onderwijs.
S.H. Keukenmeester, Tilburg op 13-03-2010, 11:23
Ja, laten we ons onderwijsstelsel zo inrichten dat leerlingen die om welke reden dan ook tijdelijk hinder ondervinden (van hun thuisomgeving, van hun zwakke basisschool, van een taalachterstand, van een fysiek ongemak of persoonlijke dip) zich later kunnen revancheren. Lof voor deze ambitie, waaraan ik ook zelf (voor een dubbeltje geboren) mijn scholing te danken heb.
Er zijn echter twee zorgpunten. Ten eerste de zwakke niveauhandhaving. Al te gemakkelijke doorstroming maakt dat vwo en universiteit anno 2010 ongelijk vwo en universiteit 1980 zijn. Ten tweede gaan veel doorstromers, die zich verheffen uit hun sociale milieu, ooit onderuit.
Hannes Minkema, Amsterdam op 12-03-2010, 17:49
Verstandig dat er niet opnieuw een pleidooi is voor generieke keuzeuitstel en/of middenschool. Binnen het huidige systeem kan het namelijk veel en veel beter. Met name de basisschool kan en moet veel beter. Er is werkelijk geen enkele reden waarom 20% van de leerlingen aan het einde van groep 8 als functioneel analfabeet wordt afgeleverd (hetzelfde percentage als India). Beter taal- en rekenles op de basisschool is goed mogelijk, als men maar eens afstapte van die gammele constructivistische- en realistische didactiek en gewoon gestructureerd les ging geven.
G. Verhoef, Almere op 12-03-2010, 10:26
Er valt op deze aanname wel wat af te dingen. Het idee dat iedereen de universiteit zou moeten kunnen halen is vooral een politieke wensdroom uit sociaal democratische hoek. Veel academici zijn werkloos omdat hun studie alleen voor henzelf relevant is gebleken, maar goede loodgieters, elektromonteurs en metaalbewerkers moet je met een zaklamp zoeken. Flexibel onderwijs zoals voorgesteld kost geld, veel geld en dat is niet beschikbaar omdat het meeste opgaat aan overhead en sociaal maatschappelijke probleemkwesties. Daarnaast gaat u voorbij aan de verschillen in ontwikkelingssnelheid van individuen. Veel mensen komen pas na hun 25e op stoom.
Thomas, Rotterdam op 12-03-2010, 10:24
Zou iemand eens een vergelijkend onderzoek willen doen naar de eindtermen en toelatingseisen van 1963 en die van 2010? De eindtermen bepalen wat een leerling moet kunnen en kennen op het moment van afzwaaien. Daar zit het probleem van het Nederlands onderwijs, niet in de structuur van diploma's stapelen en overstapmogelijkheden. Die flexibiliteit hebben we hier in Suriname ook. Sommige overstapmogelijkheden leidt voor minder dan 10% vd ll tot succes. Dat is in dit land geen reden om eindtermen en toelantingseisen te verlagen en in Nl wel.
Voor zover ik weet staan Surinaamse eindexamens helaas niet op internet.
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 12-03-2010, 10:12
Waar de commentator kennelijk overheen gelezen heeft, of bewust verzwijgt, is dat de benutting van het basisonderwijs veel beter kan en moet. Het rapport stelt dat het niet zo mag zijn dat zwakke lezers in groep 3 en 4 niet tijdig bijgespijkerd worden en de basisschool door moeten hobbelen met hun achterstand. Het rapport stelt ook dat er veel tijd op de basisschool wordt besteed aan zaken waar men uit het oogpunt van kennisoverdracht grote vraagtekens bij kan zetten. Het rapport stelt ook dat groep 8 in feite maar een half jaar is. Kortom, een tik op de vingers van het basisonderwijs die deze achterstanden laat oplopen en niet repareert.
NRG, Nederland op 12-03-2010, 10:07
Plaats een reactie
Stuur artikel door