Onbevoegde docent kan alleen een praktische en tijdelijke oplossing zijn

En dat de Vakcolleges (op zich wel een goede zaak wanneer lln.hier kunnen afstuderen op VM2 of VM3 niveau wanneer die mogelijkheid er is tenminste) als paddestoelen uit de grond schieten, terwijl de vakdocenten hiervoor ontbreken, zegt toch al genoeg over het beleid en de voorspelbare toekomstige gevolgen.Vooral voor het krimpgebied Noord-Nederland zal dit als positief bijeffect in ieder geval bijdragen aan de duurzame economie en het duurzame bouwen.Eigenlijk niet zo vreemd dat zo'n beleid ontstaat wanneer ze in politiek Den Haag tot onmogelijke samenwerkingsverbanden komen en de verantwoordelijkheid neerleggen bij gemeenten en scholen.

anna ten hoor, oosterwolde op 04-03-2010, 16:12

@P.E. Klasker: Het is voor een buitenstaander natuurlijk niet uit te maken wat er in het geval van uw dochter aan de hand was. Maar dat er een feitelijk tekort is aan echte, bevoegde leraren, is duidelijk: een op elke drie lessen in het vo wordt gegeven door iemand zonder de vereiste kwalificaties. Die onbevoegde is niet noodzakelijk zo goed toegerust voor het beroep als u meent dat uw dochter is.

De kwaliteit van de opleidingen zal best variëren tussen instituten; maar dat is geen reden om de eisen aan het leraarschap op te doeken. Juist de massale, gemakkelijke inzet van onbevoegden maskeert het *kwalitatieve* lerarentekort (Rinnooy Kan).

Hannes Minkema, Amsterdam op 04-03-2010, 10:38

Nijpend lerarentekort? Ik geloof er helemaal niets van!
Mijn dochter is na 5 maanden afgehaakt bij de 'academische' 1ste graads tweetalige lerarenopleiding. De zoon van goede vrienden idem dito. Na hun studie hadden beiden drie jaar gewerkt en dachten het lerarentekort te helpen lenigen door docent te worden. Helaas: 85% van de 'opleiding' is volgens hen louter lucht om de tijd te vullen. En voorts kregen ze bergen papier en moesten maffe opdrachtjes maken.
Als onbevoegd docent konden ze direct aan de slag en dat doen ze nu terwijl ze op hun gemak naar banen in het buitenland uitkijken.
Wat een beleid, nietwaar?

P.E. Klasker, Arnhem op 03-03-2010, 20:52

Als men op sommige scholen al begint om ouders met affiniteit als noodoplossing tijdelijk als vervanging voor de klas aan te stellen; en als tengevolge van het behoeden van zgn potentiële vroegtijdige schoolverlaters,deze jongeren uiteindelijk zelf maar schriftelijk gaan bijleren en zelf hun vmbo-staatsexamen betalen, dan is het toch wel tijd om eens goed na te denken over Goed Onderwijs, Goed Bestuur.Wanneer per 1 aug. deze wet in werking treedt met de bedoeling slecht onderwijs en zwak bestuur beter aan te kunnen pakken(dus niet te verwarren met zwak onderwijs en slecht bestuur) dan vraag ik mij af wat ze op 1 aug. met kwaliteit bedoelen.

anna ten hoor, oosterwolde op 03-03-2010, 10:07

De universitaire route naar een 1e-graads lesbevoegdheid wordt al jarenlang veel beter beoordeeld dan de hbo-route naar een 2e-graads bevoegdheid. De universitaire route bestaat uit 80% vakinhoud en 20% beroepsopleiding: leren lesgeven in je vak (bij beta zelfs nog meer vakinhoud: 5-jarige master).

Die 20% beroepsopleiding bestaat voor de helft uit een omvangrijke praktijkstage in onder- en bovenbouw, die veel inzet vraagt, en dus maar voor 10% uit onderwijs aan de universiteit zelf: zo'n 24 dagen college, binnen een jaar af te ronden. Daarin worden vakdidactiek, logopedie, lessen ontwerpen goed gewaardeerd. Alleen het portfolio valt slecht.

Hannes Minkema, Amsterdam op 02-03-2010, 16:12

Niet alleen bij studenten, ook bij veel opleiders liggen portfolio en 'competentiegericht opleiden' slecht. Want dat is de opleidingen door OCW opgedrongen. Geconfronteerd met het lerarentekort dwong de vorige (CDA-)minister van onderwijs, Van der Hoeven, alle leraren en alle lerarenopleidingen *bij wet* om te voldoen aan de 7 vage SBL-competenties. Die gaan nauwelijks over vakkennis en vakdidactiek maar in hoofdzaak over 'leren omgaan met jezelf en met je omgeving'. 'Als we vakkennis marginaliseren', moet ze gedacht hebben, 'en we leraren pedagogisch op elkaar laten lijken, kan ik ze voor alle vakken inzetten'. Vakdidactici staan machteloos.

Hannes Minkema, Amsterdam op 02-03-2010, 16:12

Minkema heeft het volledig bij het rechte eind. Ik geef wis- en natuurkunde aan een school in een ontwikkelingsland, waar Nederlands de officiele taal is. Ik beheers die taal goed. De school gebruikt voor het vak een Nederlandse methode. Toch zou ik dat vak niet kunnen geven.
Ik geef 's middags ook wiskunde aan ervaren collega's, die hogerop willen. Voor wie de leeftijd heeft: hoofdakte. Ze zullen allemaal erkennen dat ze voor wat betreft mijn vak nog het een en ander van me kunnen opsteken.
On- en halfbevoegde leerkrachten zijn in Suriname eveneens een probleem. Maar een normale zaak zal het nooit worden.

M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 02-03-2010, 10:37

UMP Dragt, even hypothetisch geredeneerd: Onze regering is met handen en voeten gebonden aan Europa. In Lissabon hebben de onderwijsgoeroes besloten dat Europees gekwalificeerd moet worden. Een beroepsopleiding in een EU land moet dus ook gelden voor andere landen. Het MBO is in de EU de opleiding die door de meeste leerlingen wordt gevolgd en om Europees gekwalificeerd te raken moet iedereen het equivalent van een MBO2 opleiding hebben. In Nederland redt 40% van de leerlingen dat niet. Hoe kun je dat verbloemen binnen de EU? Door systematisch de eisen die onderwijs stelt te verlagen zodat je voor de statistieken iedereeen kunt kwalificeren

Thomas, Rotterdam op 02-03-2010, 10:33

Annette, ik ben het met je eens dat de eerstegraads lerarenopleiding na een universitaire studie weinig toevoegt: de vakinhoudelijke kennis heb je dan al en de rest moet je toch vooral in de praktijk leren. Wat mij betreft mag de route naar een bevoegdheid voor afgestudeerden flink worden ingekort.
Maar het probleem is natuurlijk dat veel onbevoegden niet een opleiding achter de rug hebben waarin ze veel vakinhoudelijke kennis hebben opgedaan. Dat is een reden om aan de bevoegdheden te hechten: het geeft in elk geval aan dat iemand een bepaald minimum aan vakinhoudelijke kennis bezit.

M, Arnhem op 02-03-2010, 10:32

De schoolbesturen is een makkelijk excuus in handen gegeven om hun overmatig gebruik van onbevoegden goed te praten. Namelijk het verplicht aantal te geven lesuren per jaar, en de noodzakelijke "kostenbeperking".
Los daarvan is de bereidheid bij bevoegde docenten groot ook een aantal uurtjes onbevoegd te geven. Logisch gezien hun beroerde salatis, en ook logisch gezien het feit dat je alleen een vaste baan krijgt als je "flexibel" bent tot in je teennagels.
En onbevoegden zijn een stuk goedkoper, en kritiekloos.
De directies kan zijn gang gaan.

Lijkt wel de zorg. Bevoegden? graag zo weinig mogelijk!!

p hansen, groningen op 02-03-2010, 00:44

Hoe had Trouw zich die 'praktische en tijdelijke' noodoplossing voorgesteld? Met de wet-BIO van CDA-minister V.d. Hoeven hoeven schoolbesturen geen enkele onbevoegde ooit ergens te melden. Hoe onbekwaam ook, zolang de onbevoegde zessen en zevens blijft afgeven (ook voor prestaties die onder de maat zijn) kraait geen schoolleider, ouder of leerling er naar.

De noodooplossing kan alleen maar 'tijdelijk' zijn indien er een termijn aan wordt gesteld. Dat veronderstelt dat de onbevoegde inzet bekend is, en gecontroleerd wordt.

Trouw impliceert dus dat OCW, de Inspectie, de ouderraad, of wie ook, op de hoogte is en druk op de ketel zet.

Graag!

Hannes Minkema, Amsterdam op 02-03-2010, 00:42

Op het Laatste congres van BON vertelde een collega dat Roc's docenten inhuren via een uitzendbureau van augustus tot februari. In augustus kunnen ze weer opnieuw solliciteren voor een tijdelijke baan. Diezelfde Roc's hebben een kantoor aan de zeer dure Zuidas.
De besturen doen het fantastisch!!

Frans, Eindhoven op 02-03-2010, 00:41

@ Hannes Minkema, Amsterdam op 01-03-2010, heeft helemaal gelijk!

Lieden als meneer Slagter en ook een Doekele Terpstra (ongewtwijfeld bestaan er nog legio soortgelijke 'bestuursfunctionarissen' die vanwege een politieke relatie ergens op het pluche moesten )hebben ons onderwijs door de jaren heen versjteerd en uitgehold en zij gaan daar vrolijk mee verder. Hen wordt door niemand ook maar iets in de weg gelegd. Zeer kwalijk!
Daarom dat stemmen op welke partij dan ook mij hierom een gruwel is! Laat de heren en dames 'politici' de onderwijsAugiusstal maar eerst uitmesten en vervolgens de privatiseringen van publiek goed ongedaan maken!!

Henriette van Heerden, Rotterdam op 02-03-2010, 00:41

Afgaand op wat ik hoor van vrienden die ook in het onderwijs werken is er een beweging gaande van ervaren docenten naar het particulier onderwijs, huiswerkinstituten en een eigen bijlespraktijk.

M, Arnhem op 02-03-2010, 00:41

Het blijft mij onbegrijpelijk hoe er nog steeds NIETS wordt gedaan aan verbetering van ons onderwijs. Alle tekorten - vooral dat van leraren - waren eeuwen geleden berekenbaar en precies te voorspellen, toch zitten onze kinderen nog steeds met een docententekort, dat alleen maar erger wordt. Het niveau van de 'docenten' gaat namelijk ook achteruit. Natuurlijk, want die komen ook van een school. En nog steeds blijven kleine baasjes op hun ponteneurtjes staan en frustreren zij een onderwijsverbetering. Blijkbaar wil of kan de politiek hier niets aan doen. Ik zou bijna aan kwade bedoelingen gaan denken. Dat kan toch niet waar zijn?!

U.M.P. Dragt, Leeuwarden op 02-03-2010, 00:39

In het commentaar staat "het vakdiploma voor docent is simpelweg een bewijs van kwaliteit en bekwaamheid." Dat klopt helaas niet. Vandaar de felle discussie. De opleiding tot leraar is geen vakopleiding maar een competentiegerichte opleiding waarbij iedereen slaagt die haar/zijn competenties weet te verwoorden. Je kan dus b.w.v.spreken slagen als je beredeneerd kan uitleggen waarom je géén bekwame docent bent. Uit mijn ervaring (eerstegraads opleiding aan een gerenommeerd Nederlandse universiteit) is de opleiding waardeloos en is bekwaamheid niet afhankelijk van de gevolgde opleiding. Hij ontstaat pas in de praktijk. Übung macht den Meister.

Annette, Amsterdam op 01-03-2010, 23:54

Het kapitalisme (de "vrije" markt) en het uithollen van de kwaliteit van het onderwijs zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden.

Los daarvan moeten docenten die onbevoegd lesgeven gewoon parttime een beetje worden bijgeschoold. Zo moeilijk kan dat toch niet zijn. Het is beter dan niks. Maar het is de vraag of dat meteen iets doet aan de manier waarop de samenleving aankijkt tegen het onderwijs. Vraagt u zich eens af waarom er geen onbevoegde artsen werkzaam zijn in (de reguliere gezondheidszorg in) Nederland, maar wel onbevoegde docenten.

herman, rotterdam op 01-03-2010, 23:45

De schoolbesturen valt te verwijten dat zij een pover beleid voeren, maar de politici valt veel meer te verwijten en wel dat zij de schoolbesturen de boel hebben laten overwoekeren.
Zo lang allerlei vage schoolbesturen en raden als kleilagen fungeren in ons onderwijs, zal er weinig goeds tot stand komen.
Dus weg ermee!
Alleen ..... deze 'gremia' zitten meestal stampvol vriendjes van politici die daar vanwege een of andere duistere gunst zijn geparachuteerd. Jammer voor onze jeugd, want die bezuurt dit systeem en uiteindelijk roken wij er met ons allen een zware pijp aan.
Ook moet je nu naar een kul-opleiding voor je bevoegdheid. Ja, doei!

M.T.H.J. Vierlingh, Bloemendaal op 01-03-2010, 19:12

Opgeleid als filosoof, filosofeert Sjoerd Slagter, baas van de schoolbesturen, graag over onderwijs. Zo redeneert hij dat vakkennis verouderd is, kennis vloeibaar en maakbaar en heel relatief. Bevoegde vakdocenten zijn voor hem ouderwets en een leraar die een klas kennis overdraagt is bij hem een anachronisme. Het liefst ziet Sjoerd dat elke leerling zijn eigen kenniswiel uitvindt.
Kijk, als Sjoerd nu een hobbyclub had, dan had ik daar geen moeite mee. Maar nu hij als baas van de lobbyclub van bovenmatig betaalde bestuurders ervoor zorgt dat onze kinderen - zonder dat wij ouders het weten - les krijgen van beunhazen, acht ik verzet geboden.

Hannes Minkema, Amsterdam op 01-03-2010, 14:10

De lezer moet weten dat de Onderwijsinspectie allang niet meer inspecteert op bevoegdheden van docenten. Mensen die geen dag van hun leven Nederlands of wiskunde hebben gestudeerd, geven probleemloos jarenlang Nederlands en wiskunde, tot examenklassen aan toe. Met alle *risico's* van dien - want geen van hen heeft zich ooit bekwaam *getoond*, al zullen sommige dat misschien heus wel zijn, en van goede wil nog meer.

De Inspectie kijkt naar wat in de schoolgids staat, en naar het 'kwaliteitsborgend systeem'. Of zo. Maar wie er staat les te geven, daar hoeven ze van de minister niet meer op te letten. Dat mag het schoolbestuur zelf uitmaken.

Hannes Minkema, Amsterdam op 01-03-2010, 14:10

De keus zal beperkt zijn. Met de managementcultuur in het onderwijs en het zwalkende OCW, soms met van elke realiteit gespeende eisen zoals de startkwalificatie, gaan bestaande bevoegde docenten er liefst vandaag nog uit. Omdat dit probleem steeds groter wordt en dus onoplosbaar is, hoopt men door twee of meer klassen tegelijkertijd aan één docent te binden(ongeacht welke bevoegdheid deze heeft)onder het mom van onderwijsvernieuwing, in het MBO CGO genoemd, de gaten te dichten. Dat dit handelen onderwijs nog onaantrekkelijker maakt wordt even vergeten waardoor meer docenten er uit zullen gaan en .......... u kunt de rest zelf wel aanvullen.

Thomas, Rotterdam op 01-03-2010, 14:09

Salarissen van docenten zijn de laatste jaren enorm uitgehold. Het gevolg is dat enthousiaste vakmensen niet het onderwijs in gaan, omdat zij elders met hun enthousiasme en vakcompetenties beter betaald krijgen. Dat is enorm zonde, want leerlingen hebben behoefte aan goede coaches die hen begeleiden hun competenties eigen te maken. Op de lerarenopleiding leer je over competenties, onbevoegden hebben juist weinig verstand van competenties. Hoe kunnen zij dus competentiegericht opleiden? Bevoegde docenten hebben op hun opleiding de nieuwste didactiek (inzet van ICT, portfolio's en netwerkleren) meegekregen, onbevoegden doen zo maar wat.

S.H. Keukenmeester, Tilburg op 01-03-2010, 14:08

Zelf eerste graads bevoegd in economie en handelsrecht. Geef geen les overigens. Maar ondersteun wel mijn dochter (VWO4, N&T) bij ondermeer maatschappijleer. Zou ik, alhoewel niet toe bevoegd, gemakkelijk kunnen onderwijzen. Kortom lijkt me niet echt een probleem die onbevoegdheid. Ook had ik mijn dochter gemakkelijk sneller de basisschool kunnen laten voltooien.

bert, nijmegen op 01-03-2010, 14:07

Joop, ik kan je mening niet delen. Terug van een "tafeltjesavond" op de school van mijn kind (bovenbouw VWO, profiel N&G) valt me juist op dat zwakbevoegde docenten geen weerwoord hebben op kritische vragen van ouders,laat staan blijk geven van enige zelfreflexie op eigen vakbekwaamheid en dat ze slechts wat vrijblijvende algemene antwoorden geven, die er op neer komen dat alles bij de leerling zelf wordt gelegd.
De resultaten binnen de natuurprofielen zijn dan ook ten hemel schreiend. Wel worden er steeds meer klassenassistenten aangesteld.

NRG, Nederland op 01-03-2010, 14:07

Goed dat Trouw aandacht blijft vragen voor deze kwestie. Die raakt de onderwijskwaliteit in het hart: zonder goede én goedopgeleide leraren kun je geen goed onderwijs waarborgen. '20% van de lessen onbevoegd' is achterhaald; het gaat al om 30%.

Met de conclusie (zie titel) ben ik het eens. Op de analyse en de schuldvraag is wel wat af te dingen. We moeten vragen waar het lerarentekort vandaan komt, i.p.v. alleen noodverbanden aan te leggen. Dan valt schoolbesturen wel degelijk veel te verwijten. Ze kortten het lerarensalaris van academici met 25%, belonen niet-lesgeven beter dan lesgeven, en minachten behaalde diploma's.

Geen wonder, dus.

Hannes Minkema, Amsterdam op 01-03-2010, 10:34

Het enorme tekort aan leraren staat niet op zichzelf, en kan niet op zichzelf worden beschouwd. Het heeft een onverbrekelijke band met de personeelstekorten in de zorg.

Die band is gevlochten uit slechte beloning en creatief management. De laatste zorgt er door herdefiniëring van taken, en door rommelen met marges, voor, dat goedkopere lager geschoolden taken gaan uitvoeren die eigenlijk in handen moeten liggen van meer geschoolden.

Die herschikking van taken wordt in de zorg vaak verborgen onder de vlag van efficiëncy-verbetering. In het onderwijs moet die vertaalslag nog worden gemaakt.

Maar dat is slechts een kwestie van tijd.

Bert, Groningen op 01-03-2010, 10:34

De vraag is of u voor uw kinderen bevoegde docenten verlangt. Docenten die zelf boven de stof staan, die het enthousiasme voor hun vak weten te vertolken voor leerlingen, die gepokt en gemazeld zijn in de didactiek van hun vak, die weten welke specifieke leerproblemen zich op hun vakgebied voordoen, die niet alleen de zwakke maar ook de sterke leerlingen veel te bieden hebben.

Ik vind dat *alle* kinderen daar recht op hebben, op hoogopgeleide docenten. Ook internationaal blijken zij de sleutel tot effectief onderwijs.

Hoe komt het dan dat de politici die wij kiezen daar geen werk van maken? Voor zulk laissez-faire-beleid betalen wij teveel.

Hannes Minkema, Amsterdam op 01-03-2010, 10:34

@Joop: Je schetst een vals dilemma. Het gaat niet om óf bevoegde docenten, óf docenten 'met energie voor de klas'. Wat we nodig hebben zijn bevoegde docenten met voldoende energie, kennis en overwicht om *alle* leerlingen goed les te kunnen geven.

Bevoegd betekent niet hautain en ontoegankelijk. Bevoegd betekent simpelweg dat iemand bewezen verstand heeft van z'n vak, en er naar behoren in kan lesgeven. Ik weet heus wel iets van wiskunde en geschiedenis, en ben erg antoesjast, maar dat wil niet zeggen dat ik mij verbeeld voor een brugklas (laat staan een 4-vmbo-KB- of- TL of een 4 gymnasium) een goede wiskunde- of geschiedenisleraar te zijn.

Hannes Minkema, Amsterdam op 01-03-2010, 10:34

"Bevoegd" is maar al te vaak een synoniem voor hautain en ontoegangkelijk. Vakkennis is natuurlijk nooit weg, maar het gaat om de energie die voor de klas staat.

Joop Moerkens, Tilburg op 01-03-2010, 09:00

Heeft de commentator de reacties op het artikel van vorige week gemist, waarin meermalen naar voren wordt gebracht dat schoolbesturen wel degelijk wat te verwijten valt? Ook als er bevoegde kandidaten voorhanden zijn, kiezen zij voor onbevoegden. Een ervaren docent zit nu eenmaal hoger in de schaal dan een beginnend stagiair.
Natuurlijk is dit niet op alle scholen praktijk, maar de vele reacties laten wel zien dat het geen uitzondering is als een bevoegde wordt gepasseerd ten gunste van een bijklussende student.

Henk, Uden op 01-03-2010, 08:59